Ba tuần sau thảm họa Nepal–Tibet: Khi khoa học lần bước theo một chuỗi thảm họa

Ngô Thế Vinh

17-9-2026

Từ băng đá trên nóc nhà thế giới

Viễn kiến môi sinh của Đức Đạt Lai Lạt Ma từ “nóc nhà thế giới” tới thảm họa Nepal – Tây Tạng 2026

Ngô Thế Vinh

9-9-2026

Hình 1: Đức Dalai Lama và Cực Thứ Ba của Trái Đất. Nguồn: activeremedy.org

Quản trị môi trường phân mảnh ở Đông Nam Á

Phạm Phan Long

24-8-2026

Vì sao không ai có trách nhiệm với tác động môi trường tích lũy trên toàn khu vực?

Những điều Trái Đất muốn nói với Con Người: Sao lại thế?

Phạm Phan Long

8-8-2026

Địa cầu là hành tinh duy nhất trong vũ trụ có đủ điều kiện cho loài người tồn tại.

Hai năm sau lễ động thổ Kênh Funan Techo: Cần một tầm nhìn thủy văn toàn lưu vực

Ngô Thế Vinh

6-8-2026

Lời dẫn nhập: Hai năm sau lễ động thổ (5/8/2024), Kênh Funan Techo vẫn đang được thi công theo từng đoạn và chưa hoàn thành toàn tuyến dài khoảng 180 km. Trong bài viết này, tác giả phân tích rằng dự án không chỉ là một tuyến giao thông đường thủy đơn thuần mà còn là công trình điều tiết nước đa mục tiêu, có nguy cơ tác động đến chế độ lũ, sự phân phối phù sa và tình trạng xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, dự án đã vi phạm nghiêm trọng Điều 5 của Hiệp định Mekong năm 1995.

Bảo vệ Mekong và Salween: Từ Tuyên bố ASEAN về quyền môi trường đến cơ chế thực thi

Phạm Phan Long

30-7-2026

Cứu vãn nguồn sống của bảy mươi triệu người Đông Nam Á

Mười năm Hợp tác Lancang – Mekong: Tham vọng chiến lược của Trung Quốc và cái giá phải trả của các nước hạ nguồn

Phạm Phan Long

22-7-2026

Phó Thủ tướng kiêm BT Ngoại giao Bùi Thanh Sơn (ngoài cùng bên trái) cùng các quan chức khác tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mekong – Lan Thương (MLC) lần thứ 10 ở Vân Nam, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 15-8-2025. Nguồn: TTXVN

Bà con sông Hồng chú ý!

Sơn Đặng

10-6-2026

Chịu khó đọc kỹ lại văn bản pháp lý quan trọng định hướng phát triển không gian và hạ tầng hai bên bờ sông Hồng mở đường cho cái quy hoạch 100 năm, chính là Quyết định số 1045/QĐ-UBND do UBND Thành phố Hà Nội ban hành ngày 25/03/2022, phê duyệt quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, mình cũng ngỡ ngàng không tin vào mắt.

Một câu hỏi cần được giải đáp ở dự án Trục sông Hồng

Nguyễn Như Phong

10-6-2026

Tôi đọc đi đọc lại những lời hứa của chính quyền Hà Nội về việc giải tỏa, di dân, tái định cư cho hàng trăm ngàn người ở “Dự án sông Hồng” (Nói gọn cho ít chữ).

Thư ngỏ gửi Liên Hiệp quốc nhân ngày Môi trường Thế giới

Phạm Phan Long, dịch

5-6-2026

Lời giới thiệu: Nhân Ngày Môi trường Thế giới, ngày 5 tháng 6, Mạng lưới Người dân Bảo vệ các dòng sông Kok, Sai, Ruak, Mekong, Salween và Kraburi, đã gửi thư ngỏ tới Liên Hiệp Quốc, cảnh báo về những tác động môi trường nghiêm trọng do hoạt động khai thác khoáng sản ở thượng nguồn các con sông trong khu vực.

Không thể chỉ dựa vào hồ thuỷ điện: Chiến lược mới về chống lũ sông Hồng cần phản biện khoa học độc lập

Nguyễn Ngọc Chu

19-5-2026

1. THUẬN ĐẠO TRỜI

Theo các nhà địa chất, cách đây khoảng 20–30 triệu năm, khi dãy Himalaya nâng lên mạnh do mảng Ấn Độ va vào mảng Á-Âu, làm địa hình Tây Nam Trung Quốc – Bắc Việt Nam bị chia cắt mạnh, tạo ra các hệ thống sông lớn như Dương Tử, Mekong, và Hồng Hà.

Bắc Trung bộ sẽ là vùng hứng chịu ô nhiễm arsenic nặng nhất Đông Nam Á từ các mỏ đất hiếm

Phạm Phan Long

5-5-2026

Trong bài viết ngày 14-10-2025 trên Tiếng Dân và trên các diễn đàn mạng, tôi đã trình bày mối lo ngại về các mỏ đất hiếm bên Lào, thải ra những chất độc đe dọa an ninh nguồn nước cho 10 triệu dân cư và hệ sinh thái của ba dòng sông: Sông Mã, sông Chu, và sông Lam ở Việt Nam. Tạp chí chuyên đề về môi sinh Mongabay cũng đã giúp công bố bài báo tôi viết về mối quan tâm này để cộng đồng quốc tế chú ý.

Cứu nguy nguồn nước và môi sinh Đồng bằng Sông Cửu long – Dự án Thuận Thiên: Xử lý nước sông và bổ sung nước ngầm

Phạm Phan Long P.E.

20-4-2026

Lời giới thiệu: Sau nhiều dự án lãng phí vì không đạt được mục đích mà còn gây thiệt hại nặng nề cho Đồng bằng Sông Cửu long, từ dự án ngọt hóa bán đảo Cà Mau hoàn toàn thất bại, dự án cống đập Ba Lai gây rối loạn toàn bộ hệ sinh thái, dự án thoát lũ ra biển Tây cắt mất lũ tự nhiên, nguồn phù sa dinh dưỡng và gây ra sạt lở và sụt lún. Dự án cống đập Cái Lớn Cái Bé có hiệu quả ngăn mặn ngắn hạn, nhưng làm ngọt mặn xáo trộn không đồng bộ với nhu cầu của đồng bằng. Vì thế công trình lớn nào đưa ra bây giờ đều cần phải cân nhắc tránh rủi ro, nhất là những rủi ro có thể thấy trước phải tránh né ngay từ đầu, hay phải có biện pháp giảm thiểu tối đa.

Không thể để Sông Hậu biến mất trong im lặng

Phạm Phan Long, P.E.

Tháng 1/2026

Lời giới thiệu của Viet Ecology Press: KS Phạm Phan Long khám phá sông Hậu đã bị xóa mờ, thậm chí xóa bỏ trên các bản đồ của Mekong River Commission (MRC). Ông đã viết thư báo cáo và yêu cầu MRC vẽ cả hai nhánh sông Mekong rõ ràng như nhau, cùng có mặt trên tất cả các bản đồ của họ nhưng đến nay vẫn chưa nhận được câu trả lời; do đó tác giả viết thêm tài liệu này gửi cho đại diện các nước thành viên trong MRC Joint Committee, khuyến cáo họ đặt Mekong River Secretariat trước trách nhiệm giải thích và giải quyết sự việc này.

Phân loại rác để người ở khâu cuối đỡ cực, đỡ phải chịu nhiều rủi ro

Tôi Là Rác

6-1-2026

Rất nhiều người nói: “Phân loại rác để làm gì, rồi xe rác cũng đổ chung”. Nghe qua tưởng hợp lý, nhưng câu nói ấy bỏ sót một điều rất quan trọng: Phân loại rác không phải để phục vụ cái xe rác, mà để phục vụ những con người đứng sau cái xe rác ấy. Khi rác bị trộn lẫn, toàn bộ sự tiện tay ở đầu nguồn sẽ biến thành gánh nặng ở khâu cuối.

Luật cần công bằng

Mai Quốc Ấn

2-1-2026

Bà Phan Thị Xuân Mai bị còng tay, khởi tố và bắt giam. Nguồn ảnh: Công an TP.HCM

Người phụ nữ bạc đầu này có lẽ khi bị bắt vẫn không hiểu vì sao mình bị bắt. Đây là điều băn khoăn của em Thùy Dương – cô gái chọi dép ở Thủ Thiêm năm xưa.

Khi giỏi là nỗi buồn…

Trương Châu Hữu Danh

30-12-2025

Năm 2003, Trường tiểu học Nguyễn Việt Hồng (quận 3) tổng kết năm học. Buổi chiều, thằng em tôi đi học về, mặt mũi buồn hiu. Tôi hỏi sao vậy, nó đáp: “Em là học sinh giỏi”.

Sông Hậu biến mất trên Bàn cờ Mekong

KS Phạm Phan Long

29-12-2025

Lời giới thiệu: Dự án Funan Techo Canal (FTC) được ông Hun Sen và Hun Manet nhiệt liệt cổ xúy, dựa vào chủ nghĩa dân tộc Khmer để vận dụng toàn lực quốc gia thực hiện dự án này.

Đại lộ sông Hồng và thách thức môi trường sống

Nguyễn Ngọc Chu

19-12-2025

Phối cảnh Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng – Hà Nội. Nguồn: Tiền Phong

Trong khát vọng vươn mình, đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, hôm nay cả nước khởi công và khánh thành 234 dự án với tổng giá trị ước tính khoảng 3,4 triệu tỷ đồng [1]. Trong số đó, Thủ đô Hà Nội khởi công siêu dự án Đại lộ sông Hồng với tổng đầu tư cực kỳ lớn – 855.000 tỷ đồng. Siêu dự án Đại lộ sông Hồng sẽ mang đến cho Thủ đô những điều kỳ vọng gì và đối mặt với những thách thức gì?

Cập nhật tiến độ kênh đào Funan Techo từ tháng 5/2023 tới tháng 12/2025

Ngô Thế Vinh

13-12-2025

Lời Giới Thiệu của Phạm Phan Long – VEF: Từ tháng 5/2023 đến cuối năm 2025, kênh đào Funan Techo – dự án biểu tượng dân tộc Khmer do hai cha con Hun Sen và Hun Manet quyết liệt thúc đẩy – đã chính thức bước vào giai đoạn thi công thực địa, với sự tái khẳng định tài trợ 1,7 tỷ USD từ Trung Quốc.

Ai chịu trách nhiệm cuối cùng cho sự an toàn của dân?

Phạm Ngọc Hưng

26-11-2025

Nước lũ miền Trung rút xuống cho thấy những mất mát tang thương, nhưng cũng đồng thời phát lộ một câu hỏi quan trọng: “Ai chịu trách nhiệm cuối cùng cho sự an toàn của dân”?

Khi chúng ta không được quyền nổi quạu

Nguyễn Hoàng Văn

26-11-2025

Tôi có một tật xấu là hay quạu và tật này dẫn đến một tật khác là… bào chữa, bằng một chiến thuật cũ xưa:

Chính sách của Hoa Kỳ ảnh hưởng đến thiên tai ở Việt Nam như thế nào?

Nhã Duy

25-11-2025

Chưa ước lượng được thiệt hại của những trận lụt dữ dội vừa xảy ra ở miền Trung Việt Nam hiện nay sẽ là bao nhiêu, Reuters trích dẫn số liệu từ chính phủ Việt Nam, cho biết là cơn bão Yagi ở miền Bắc hồi năm rồi đã gây thiệt hại cho Việt Nam khoảng 3.3 tỉ đô la.

Không thể hiểu được…

Thái Hạo

25-11-2025

1. Một hệ thống… ối dồi ôi!

Cảnh báo của GSTS Lê Huy Bá về “Báo cáo tác động môi trường”

Mai Bá Kiếm

25-11-2025

Mỗi lần có ngập lụt, tôi nhớ cảnh báo của GSTS Lê Huy Bá về “Báo cáo tác động môi trường”. Theo suy nghĩ của tôi, GS.TS Lê Huy Bá là nhà khoa học về môi trường rất thắng tính khi phản biện các dự án công trình lớn có tác động xấu đến môi trường.

Đã đến lúc khởi tố vụ án Thủy điện Sông Ba Hạ để làm rõ hai chữ “nhân tai”

WeHear

24-11-2025

Mỗi lần mưa bão đi qua, chúng ta thường thấy truyền thông gọi những đợt lũ lụt là “Thiên tai – lũ lịch sử” để người dân chấp nhận và cam chịu. Nhưng với những dữ liệu và diễn biến tại Phú Yên vừa qua, chúng tôi cho rằng cần phải nghiêm túc xem xét đây là “hành vi giết người” (lỗi cố ý gián tiếp) khi ở hạ du đã ngập mà thủy điện vẫn xả lũ dồn dập.

Những tiếng kêu giữa nước lạnh

Mai Phan Lợi

21-11-2025

Mấy đêm nay tôi mất ngủ. Không phải vì công việc, mà vì những tiếng kêu cứu dày đặc trên mạng xã hội.

Đêm thấy ta cùng thác đổ

Tuấn Khanh

22-11-2025

Đêm 19 tháng 11 năm 2025 thật khó quên. Không biết có bao nhiêu người trên đất nước này nhắn tin kêu cứu và bao nhiêu người đáp lời lo âu. Thật kinh hoàng, trong đêm đen, những tiếng khóc và cầu xin được cứu mạng xuất hiện vô số trên các trang mạng. Vượt qua mọi thứ, là sự tuyệt vọng của người muốn hành động nhưng lại không thể làm gì. Người dân Phú Yên, Khánh Hòa, Đức Trọng… cất tiếng kêu trong vô vọng, như chỉ để đánh dấu mình còn sống. Tất cả, đêm đen và tiếng gầm thét của dòng nước lũ nhấn chìm mọi thứ.

Chiếc xe hòm vào xã Hòa Thịnh

Lê Thiếu Nhơn

22-11-2025

Tháng 3 năm 1945, Văn Cao (1923-1995) viết bài thơ “Chiếc xe xác qua phường Dạ Lạc” miêu tả một bối cảnh tang tóc của Hà Nội: “Ngã tư nghiêng nghiêng chia nẻo/ Dặt dìu cung bậc âm dương/ Tàn xuân nhễ nhại mưa cô tịch/ Đầm đìa rả rích phương Đông…/ Ngã tư nghiêng nghiêng xe xác/ Đi vào ngõ khói công yên”.