Công an là… thợ vẽ, xứ sở thành nơi múa cọ kiếm tiền! (Phần 2)

Người Việt

Trân Văn

11-11-2026

Tiếp theo phần 1

Không chỉ có Dự Luật Định Danh và Xác Thực Điện Tử được sắp đặt để thông qua với tốc độ ngắn ngủi như phóng… “hỏa tiễn” (từ khi trình đến lúc dự kiến thông qua chỉ 26 ngày), nhiều dự luật liên quan đến việc giúp công an mở rộng và củng cố quyền lực cũng thế. Hãy xem tiến trình giới thiệu Dự Luật Sửa Đổi Luật Hình Sự và Dự Luật Sửa Đổi Luật Tổ Chức Cơ Quan Điều Tra Hình Sự.

Nếu những lần trước, việc xem xét, thảo luận về các quy định pháp luật liên quan đến hai mảng quy phạm pháp luật vừa đề cập kéo dài cả năm, được nâng lên, đặt xuống nhiều lần thì nay, cả hai dự luật được trình và thảo luận lần đầu trong một kỳ họp bất thường hồi Tháng Tám, sau đó được sắp xếp để thông qua vào cuối tháng này.

Nên nghĩ thế nào khi chỉ trong vòng ba tháng, thảo luận vỏn vẹn hai lần, mỗi lần vài giờ, hệ thống chính trị và hệ thống công quyền tại Việt Nam đã nhất trí loại bỏ Cơ Quan Điều Tra của Viện Kiểm Sát Tối Cao khi sửa luật về tổ chức điều tra hình sự do Bộ Công An soạn thảo. Cần nhớ, Cơ Quan Điều Tra của Viện Kiểm Sát Tối Cao được thành lập nhằm điều tra các sai phạm hệ thống bảo vệ và thực thi pháp luật, trong đó có công an. Loại bỏ Cơ Quan Điều Tra của Viện Kiểm Sát Tối Cao, đồng nghĩa chấp nhận công an độc quyền điều tra, kể cả điều tra sai phạm trong ngành!

Đầu 2025, Bộ Công An tiếp nhận năm chức năng của các bộ khác (an toàn thông tin, an ninh hàng không, sát hạch lái xe, cấp phát lý lịch tư pháp), sau đó đảm trách vai trò quản trị doanh nghiệp (MobiFone), Trung Tâm Dữ Liệu Quốc Gia. Thậm chí thông qua hoạt động lập pháp, Quốc Hội Cộng Hòa XHCN Việt Nam đang mở rộng cả quyền lực lẫn gia tăng nguồn lực cho Bộ Công An.

Hãy nhìn dự toán ngân sách dành cho Bộ Công An trong vài năm gần đây: Năm 2023 là 99,954 tỷ. Năm 2024 là 113,000 tỷ (tăng 14,000 tỷ so với 2023). Năm 2025 là 160,039 tỷ (tăng 46,468 tỷ so với 2024, mức này tương đương dự toán ngân sách dành cho 15 bộ, cơ quan ngang bộ). Năm 2026 là 207,000 tỷ (tăng 46,961 tỷ so với 2025). Đó là chưa kể các nguồn tiền nằm ngoài dự toán, ví dụ, do có quyền hưởng 85% tiền phạt vi phạm nên năm 2024 được “chia” 5,307 tỷ, năm 2026 được “chia” 6,496 tỷ. Chưa kể quản trị MobiFone được “chia” thêm 2,000 tỷ/năm…

Ngoài nỗ lực dành 1/5 sản lượng lập pháp ở kỳ họp này nhằm hỗ trợ công an mở rộng quyền lực, Quốc Hội Cộng Hòa XHCN Việt Nam vừa nhất trí xem xét đầu tư 45,301 tỷ vào chương trình phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035, trong đó có 22,450 tỷ đã được phê duyệt và công an vừa đề nghị bổ sung thêm 22,851 tỷ. Có vài điểm bất thường không thể không đề cập. Thứ nhất, chương trình phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035 không có trong nghị trình của lần hội họp này nhưng không có ĐBQH nào băn khoăn, tất cả đều nhất trí bổ túc để xem xét.

Thứ hai, nhiểu dự án trong chương trình vừa đề cập rất chung chung, khó khả thi đối với ngăn chặn/xử lý đủ loại tội phạm có tổ chức (bao gồm: tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm trên không gian mạng, tội phạm môi trường, trội phạm ma túy) nhưng chẳng ĐBQH nào truy vấn tới nơi tới chốn. Ví dụ, dựa vào đâu để xác định đến 2030, sẽ có ít nhất 50% xã/phường/đặc khu không có ma túy, sẽ khám phá trên 75% các loại tội phạm, trung tâm điều hành liên ngành có thể phòng chống lừa đảo trực tuyến? Ai sẽ chịu trách nhiệm nếu không đạt mức đã hứa hẹn ấy?

Có một điểm cần lưu ý, 22,450 tỷ trong gói 45,301 tỷ mà công an đề nghị để thực hiện chương trình phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035, vốn đã được phê duyệt từ năm 2024 nhưng đến giờ – chỉ còn khoảng sáu tuần là hết năm 2026 – song công an chỉ mới giải ngân được 1.79%. Điều đó cho thấy, công an yêu cầu duyệt chi khi chưa có kế hoạch, giải pháp khả thi. Dẫu vậy, một số ĐBQH chỉ thỏ thẻ, xin giải thích về nội hàm, cách định tính, định lượng các tiêu chí như “nhận diện 100% băng nhóm tội phạm,” hoặc “địa bàn không ma túy”!

Nếu chịu khó bám sát nỗ lực của hệ thống chính trị, hệ thống công quyền nhằm hỗ trợ công an mở rộng phạm vi trách nhiệm – điều mà một số quan sát viên gọi là tiếp tay cho công an thâu tóm quyền lực, hẳn sẽ thấy, song hành với mở rộng là việc phê chuẩn những đề nghị chi các khoản tiền khổng lồ.

Chỉ riêng việc giao thực hiện cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trong hai năm 2016 và 2017, công an nhận 3,367 tỷ. Tháng Ba, 2020 nhận thêm 3,085 tỷ. Tháng Chín, 2020 nhận thêm 2,696 tỷ nữa. Đến 2022 được bổ sung 1,141 tỷ để làm 30 triệu thẻ căn cước có gắn chip. Giành việc thực hiện Trung Tâm Dữ Liệu Quốc Gia, công an nhận 16,800 tỷ cho gói thầu số một, chưa rõ giá trị các gói thầu còn lại là bao nhiêu. Đó là chưa kể những đề án đã được chấp thuận về chủ trương song chưa công bố chi tiết như “Đề án hiện đại hóa cơ sở vật chất của công an nhân dân đến 2030”,…

Tại sao công an liên tục “được” đủ thứ như đã biết và đang thấy? Những ai sẽ mất, mất những gì?