Trang chủ Quan Điểm

Quan Điểm

Kể điều bạn biết, nói điều bạn nghĩ

Thoát Trung là con đường mà Nhà nước và Nhân dân phải cùng làm

Hà Sĩ Phu

16-8-2019

Thoát Trung là chống lại con đường Bắc thuộc mới đang hiện ra ngày càng khốc liệt. Sự nghiệp chống xâm lược của một quốc gia đương nhiên phải do Nhà nước của quốc gia ấy đảm đương và tổ chức. Nhưng việc chống xâm lăng Trung Cộng đối với Nhà nước Cộng sản Việt Nam là việc rất khó thực hiện vì hai lý do:

Thứ Sáu cuối cùng

Nguyên Đại

16-8-2019

Người dân Hồng Kông xuống đường đòi tự do. Ảnh: Independent

Trong lúc này, các xe thiết giáp Trung Cộng (TC) đã áp sát biên giới Hồng-Kông (HK), nhưng tuổi trẻ HK không có dấu hiệu lùi bước. Cuối tuần này sẽ có nhiều cuộc biểu tình lớn ở thương cảng này. Liệu Tập Cận Bình có theo gương của Đặng Tiểu Bình trở thành một tội đồ của nhân loại? Có lẽ nào thế giới phải chứng kiến, sau đúng 30 năm, một Thiên An Môn nhuộm máu tái diễn ở HK? Có lẽ nào nhân loại lại phải thêm một lần thất bại vì không bảo vệ được tuổi trẻ, tinh anh của chính mình? Cả thế giới đang dõi mắt về HK…

Hội thảo về thực hiện Di chúc

Nguyễn Đình Cống

16-8-2019

Lâu nay có phong trào rầm rộ về 50 năm thực hiện Di chúc Hồ Chí Minh. Ngoài phong trào do Đoàn Thanh niên CS phát động thì nơi nơi, ngành ngành, các cấp thi nhau tổ chức hội thảo (HT). Cho đến nay đã có nhiều chục cuộc HT như vậy, các HT lớn là tại Học viện Chính trị khu vực 2, vào ngày 17/5, HT tại TP Hồ Chí Minh ngày 29/6 và HT tại Hà Nội ngày 12/8. Chắc rằng sẽ còn nhiều HT nữa. Mỗi HT có nhiều tham luận, HT bé có vài chục, HT lớn có đến trên trăm.

Con đường chạy tội của Nguyễn Đức Chung

LTS: Chúng tôi có nhận được bài viết sau đây, liên quan đến chuyện đấu đá giữa các phe phái trong nội bộ đảng CSVN, trong đó có một số chi tiết khó kiểm chứng. Chúng tôi xin được phổ biến nội dung bài viết, nhờ quý độc giả giúp kiểm chứng thêm những chi tiết nêu trong bài và cho ý kiến phản hồi, nếu nhận thấy không chính xác.

Sai phạm ở Thủ Thiêm: Lãnh đạo thành Hồ vẫn không dám đối thoại với dân

BTV Tiếng Dân

16-8-2019

Báo Giao Thông đưa tin: Lãnh đạo TP.HCM gặp người dân thông báo tiến độ sửa sai vụ Thủ Thiêm. Cuộc gặp diễn ra vào chiều 15/8, tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận 2. Bài báo lưu ý, “chỉ những người dân có giấy mời mới được vào khu vực họp, còn lại phải đứng bên ngoài. Khu vực trước cổng ra Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận 2 được lực lượng công an, an ninh kiểm soát chặt chẽ việc ra vào”.

Không kêu cứu, hãy khởi kiện!

Bá Tân

15-8-2019

Báo Đại Đoàn Kết nổi tiếng mất đoàn kết qua nhiều đời tổng biên tập, và “truyền thống” ấy lại được tô đậm qua vụ việc xử lý Trần Thanh Tường, Trưởng ban Kinh tế – Xã hội của báo Đại Đoàn Kết.

Mệnh lệnh từ trái tim

Kông Kông

15-8-2019

Hồng Kông đang là điểm nóng nhất của cuộc chiến chống cộng sản.

Chỗ chưa đồng ý trong bài viết của nhà văn Phạm Đình Trọng

Dương Tự Lập

15-8-2019

Nén hương cho Bùi Tín và Tô Hải

Thấm thoắt đã qua giỗ đầu của hai nhân cách lớn là Bùi Tín và Tô Hải. Rất mến nhà văn Phạm Đình Trọng với nhiều bài viết của anh trình làng. Mới đây, được xem lại bài viết: Những Người Cuối Cùng Của Thế Hệ Hào Hoa Mà Lạc Bước Đã Ra Đi, đăng trên Tiếng Dân ngày 12/8/2018, tiếc thương hai Con Người là nhà báo Bùi Thành Tín và nhạc sĩ Tô Đình Hải, mất cùng ngày 11/8/2018 cùng ở tuổi 91.

Nhân cuộc khủng hoảng ở Hồng Kông – Hồng Kông, một lần tôi đã gặp

Lê Phú Khải

15-8-2019

Hai triệu người đã xuống đường ở Hồng Kông. 350.000 người đã đình công. Xe lửa, xe tải, phi trường đang tắc nghẽn… Nhiều người đặt câu hỏi, liệu có một Thiên An Môn sẽ diễn ra ở Hồng Kông hay không?

Người ta hay nói đến Hồng Kông là một thị trường tài chính, chứng khoán, giao dịch thương mại lớn… Nhưng ít người hiểu rằng, Hồng Kông còn là một thị trường tin tức lớn nhất thế giới. Ở Hồng Kông, anh có thể biết những gì đã xẩy ra đêm qua khi thức dậy. Những cuốn sách mới ra lò, kể cả những cuốn tiểu thuyết ăn khách nhất trên thế giới cũng được người ta tóm tắt ngay nội dung để bán cho anh.

Có tiền ở đây là có thể mua được tất cả mọi tin tức trên thế giới, có cả những “hãng” sản xuất ra những thứ hàng hóa thông tin này để bán cho anh đặt mua hàng tháng, hay hàng tuần, hàng ngày… Vì thế, các hãng thông tấn lớn nhất trên thế giới đều đặt phóng viên thường trú tại đây. Mật độ nhà báo trên thế giới ở đây vào loại cao nhất. Năm 1960, Thông tấn xã Việt Nam có điều đình nhiều lần để đặt phóng viên thường trú tại đây nhưng không thành.

Chính vì vậy mà khó có thể xẩy ra một vụ đàn áp như Thiên An Môn ở Hồng Kông lúc này. Vì Hồng Kông không phải là Trung Quốc. Hồng Kông không nằm gọn trong lục địa Trung Hoa. Ống kính của một rừng báo chí thời kỹ thuật số, thời @ 4.0 chỉ chờ có biến động là bao phủ thông tin, hình ảnh lên toàn cầu.

Chính xã hội tự do và nhà nước pháp quyền đã tạo nên một Hồng Kông phồn vinh, vì thế nếu từ bỏ pháp quyền là Hồng Kông sụp đổ và không thể đảo ngược xu thế đã có bề dầy 100 năm này.

Kinh tế Hồng Kông là một nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển được xây dựng trên nền kinh tế thị trường, thuế thấp và ít có sự can thiệp của chính phủ. Đây là một trung tâm tài chính thương mại quan trọng và là nơi tập trung nhiều đại bản doanh công ty của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Kinh tế Hồng Kông chủ yếu là dịch vụ. Tỷ trọng của khu vực này trong GDP của Hồng Kông lên đến 90%.

Trong quá khứ, chế tạo là khu vực quan trọng nhất của nền kinh tế do Hồng Kông đã tiến hành công nghiệp hóa sau chiến tranh thế giới thứ hai. Với xuất khẩu làm động lực, kinh tế Hồng Kông đã tăng trưởng với tốc độ bình quân hằng năm là 8.9% trong thập niên 1970. Hồng Kông đã trải qua một quá trình chuyển dịch nhanh sang một nền kinh tế dịch vụ trong những năm 1980, khi tốc độ tăng trưởng đạt 7.7% bình quân mỗi năm. Phần lớn các hoạt động sản xuất được chuyển qua Trung Hoa đại lục trong thời kỳ này và công nghiệp hiện nay chỉ chiếm 9% nền kinh tế.

Khi Hồng Kông đã lớn mạnh để trở thành một trung tâm tài chính, tăng trưởng chậm lại xuống còn 2.7% mỗi năm trong những năm 1990. Cùng với Singapore, Hàn Quốc và Đài Loan, Hồng Kông được gọi là một trong Bốn con hổ châu Á do tốc độ tăng trưởng cao và công nghiệp hóa nhanh chóng trong thời kỳ từ thập niên 1960 đến thập niên 1990.

Cái “con hổ” châu Á ấy, người dân tiêu đồng đô-la Hồng Kông có tỷ giá 7.75 đến 7.85 một đôla Hồng Kông ăn 1 đôla Mỹ, sinh sống trên 262 hòn đảo có tổng diện tích 1103 km2 với hơn 5 triệu dân, nói tiếng Anh và tiếng Quảng Đông, không nói tiếng Quan Thoại như Trung Hoa lục địa. Cái “con hổ” ấy vào đêm 1 tháng 7 năm 1997 đã trở về với… đất mẹ Trung Hoa!

***

Những ngày tôi ở Hồng Kông, các nơi công cộng đều gắn những đồng hồ chạy ngược rất lớn. Những đồng hồ đó chạy giật lùi đếm những giây còn lại cho đến thời điểm Hồng Kông trở về với Trung Hoa lục địa. Một làn sóng di dời khỏi Hồng Kông diễn ra trong những ngày đó. Người ta đã làm một cuộc thăm dò sau này ở Đại học Hồng Kông vào năm 2012 thì thấy 70% người được hỏi, nói họ tự nhận là người Hồng Kông chứ không phải là người Trung Quốc.

Làm sao lại di tản trước 1 tháng 7 năm 1997? Làm sao lại muốn ly dị với chính tổ tiên cuả mình là người Hán và đất mẹ Trung Hoa, nếu không phải đó là khát vọng của Tự do và Dân chủ- xu hướng của thời đại?

Do Hồng Kông đất hẹp người đông nên việc xây dựng nhà cửa rất hợp lý. Người ta có thể bạt một triền núi đá để san một mặt bằng rồi làm nhà cao tầng bên vách núi chênh vênh, giải quyết nạn thiếu nhà. Nhưng cả Hồng Kông là một công viên cây xanh lớn, với 40% đất được dành cho công viên thôn quê và các khu dự trữ thiên nhiên. Người đến mua sắm, du lịch ở Hồng Kông nườm nượp.

Hồng Kông thường được mô tả là nơi phương Đông gặp phương Tây, điều này được phản ánh trong hạ tầng kinh tế, giáo dục và văn hóa đường phố. Trên một góc phố nào đó, có thể có các tiệm truyền thống Trung Hoa bán thảo dược Trung Hoa, các đồ dùng linh tinh có liên quan đến Phật giáo hay bát súp vi cá mập bằng chất dẻo. Nhưng tại góc phố tiếp theo, người ta có thể tìm thấy các rạp hát đang chiếu các bộ phim ăn khách của Hollywood, một quán rượu theo phong cách Anh, một nhà thờ Công giáo hoặc một quán thức ăn nhanh MacDonald’s.

Ngôn ngữ chính thức của Hồng Kông là tiếng Hoa và tiếng Anh; các biển hiệu bằng hai thứ tiếng này hiện diện khắp nơi ở Hồng Kông. Chính quyền, cảnh sát, và phần lớn các nơi làm việc đều sử dụng cả hai thứ tiếng. Sự cai trị của người Anh đã kết thúc hai thập kỷ trước nhưng văn hóa phương Tây vẫn thấm sâu vào Hồng Kông và tồn tại liền một mạch với triết lý và phong tục phương Đông.

_____

Một số hình ảnh tác giả gửi tới:

Nhà hàng nổi có sức phục vụ 3000 thực khách một lúc trên vịnh Victoria ở Hồng Kông – Năm 1997
Nhịp sống hối hả ở Hồng Kông. Ảnh: Lê Phú Khải
Tác giả ở Hồng Kông hồi tháng 2 năm 1997

Nhà cầm quyền Bà Rịa – Vũng Tàu ngăn cản HT Thích Không Tánh cử hành Đại lễ Vu Lan

Tam Ân

15-8-2019

HT Thích Không Tánh cử hành Đại lễ Vu Lan tại Phước Bửu Tự tối 14/8. Nguồn: Tác giả gửi tới Tiếng Dân

Sự việc xảy ra vào trưa ngày 14/8/2019, nhằm ngày 14/7 âm lịch, khi chư tăng ở tịnh thất Đạt Quang tổ chức cử hành Đại Lễ Vu Lan, hằng năm. Lễ Vu Lan còn được hiểu là lễ Báo Hiếu, là một trong những Đại lễ chính của Phật giáo (Đại thừa Bắc tông). Ngày Đại lễ này trùng với ngày Rằm tháng 7 hằng năm, cũng là ngày xá tội vong nhân theo phong tục Á Đông.

Phản biện một bài báo

Nguyễn Đình Cống

15-8-2019

Bài “Khát vọng & Giá trị từ Cách mạng Tháng Tám”, đăng trên Văn hóa Nghệ An, ngày 14/8/2019, bắt đầu bằng câu: “Trong nhiều khát vọng do Cách mạng Tháng Tám Quốc khánh 2/9 mang lại, có thể khẳng định, các khát vọng Độc lập -Tự do – Hạnh phúc là chuỗi giá trị lâu bền và nhất quán, mang lại nguồn cảm hứng lớn lao cho công cuộc giữ nước và dựng nước một khi chúng ta bước vào thời đại mới.

Vui thú để đi vào chỗ chết

Hoàng Thủy Ngữ

15-8-2019 

Neil Postman, giáo sư và là nhà nghiên cứu về truyền thông tại đại học New York, đã thu hút rất nhiều sự chú ý khi ông chỉ trích không ngừng vai trò của truyền hình. Ông tin rằng sức mạnh và ảnh hưởng của truyền hình là mối đe dọa lớn cho nền dân chủ.

Tin Biển Đông: Trung Quốc sẽ cướp Bãi Tư Chính như đã từng cướp bãi cạn Scarborough?

BTV Tiếng Dân

15-8-2019

Bài đầu trong loạt bài viết trên trang Viet Times, nói về âm mưu và thủ đoạn của Trung Quốc tại bãi Tư Chính bộc lộ qua truyền thông: Biến không tranh chấp thành tranh chấp và mưu đồ “chẹn họng” Việt Nam. Bài báo lưu ý, truyền thông Trung Quốc bắt đầu ngụy biện cho hành động xâm phạm vùng biển Việt Nam ở bãi Tư Chính, thậm chí là vu khống cho Việt Nam.

Nhà báo bị kỷ luật vì phàn nàn vụ Cát Linh – Hà Đông trên Facebook

BTV Tiếng Dân

14-8-2019

Nhà báo Trần Thanh Trường, báo Đại Đoàn Kết. Nguồn: FB nhân vật

Nhà báo Trần Thanh Tường, Trưởng ban Kinh tế – Xã hội của báo Đại Đoàn Kết, bị kỷ luật vì viết bình luận trên Facebook. Hôm 25/3/2019, ông Tường viết trên Facebook, nói về vụ bê bối của dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông, như sau: “Một dự án đầy tai tiếng, được phù phép đội vốn lên thứ hạng khủng khiếp nhất, thi công chầy bửa nhất, gây ra nhiều vụ tai nạn lao động và tai nạn giao thông kinh hoàng nhất … (Còn nhiều cái nhất xin được ‘chán’ đến mức không muốn liệt kê!).

Ấy thế mà, theo chỉ đạo và cam kết của lãnh đạo Bộ GTVT, của UBND TP. Hà Nội, chỉ ít ngày nữa thôi, tuyến đường sắt trên cao này sẽ đưa vào vận hành thương mại. Nhưng ngoài sự ngổn ngang dang dở, là sự xuống cấp tróc lở, hoen gỉ … ngay từ khi chưa vận hành...”

Báo Một Thế Giới đưa tin: Bị kỷ luật vì phàn nàn về đường sắt Cát Linh trên Facebook, nhà báo ‘kêu cứu’. Ông Tường cho biết, ngày 2/4/2019, ông đã bị Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH-TTĐT) của Bộ 4T, nhắc nhở miệng về nội dung trên, nhưng sau đó sếp của ông Tường là Đặng Hồng Quang, (tức đại tá Hồng Thanh Quang), TBT báo Đại Đoàn Kết, gửi công văn cho Cục PTTH-TTĐT, đề nghị ra văn bản để xử phạt ông Tường, là lính của ông Quang.

Ông Tường cho biết: “Vì thấy không có cơ sở xem xét, xử lý theo quy định pháp luật nên Cục PTTH – TTĐT không có văn bản trả lời mà đề nghị Ban Kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam trả lời báo. Thế nhưng, văn bản của Ban Kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam cũng không nêu cụ thể vi phạm, chỉ yêu cầu xem xét, nhắc nhở“.

Nhưng TBT Đặng Hồng Quang đã chỉ đạo Thư ký hội ra quyết định xử lý, kỷ luật với mức khiển trách và tổ chức họp chi bộ hai lần vì lần đầu không đủ số phiếu, nhằm tăng nặng hình thức kỷ luật ông Tường lên thành cảnh cáo. Ông Tường đang kêu cứu đến Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, vì có khả năng ông bị cách chức và bị thu thẻ nhà báo.

Facebooker Võ Đức Phúc nói với TBT Hồng Thanh Quang như sau: “Dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông bây giờ không biết khi nào hoàn thành, nằm phơi nắng phơi mưa hoen rỉ, quá hết sức lãng phí, ai nhìn cũng xót cho quốc gia chứ có riêng gì tay Mõ nhà báo nhỏ nhắn cấp dưới của anh. Bộ GTVT nói mà các nhà thầu Trung Quốc còn lì ra không thèm đếm xỉa, phải kêu đến chính phủ giải quyết cơ mà.

Thanh Tường có nói mấy câu cũng chỉ là bức xúc nói lên tiếng nói của người dân nước Việt. Cục Phát thanh truyền hình và Thông tin điện tử chỉ nhắc nhở miệng thôi chứng tỏ chuyện không đáng, sao anh lại cố ‘truy cùng giết tận’ lính của mình vậy Hồng Thanh Quang?

Nhà báo Đặng Thị Kim Ngân, phóng viên báo Đại Đoàn Kết, là người đã từng kiện ông Đinh Đức Lập, TBT báo Đại Đoàn Kết thời đó và đã thắng kiện, viết: “Lại một đòn bẩn, vô nguyên tắc, sặc mùi trù dập dội vào đầu phóng viên tại báo Đại Đoàn Kết. Ông Tổng này lại đi vào vết xe đổ của tay nguyên TBT Đinh Đức Lập mất rồi. Đúng là thằng đốc đọa, dở chứng…”

Tin Biển Đông: Hải Dương 8 trở lại Bãi Tư Chính

BTV Tiếng Dân

14-8-2019

Ông Ryan Martinson, trợ lý giáo sư tại trường Cao đẳng Hải chiến Hoa Kỳ, tiếp tục cập nhật diễn biến căng thẳng ở Biển Đông. Tối qua, ông Martinson viết: Đối đầu Việt – Trung giai đoạn 2 đã bắt đầu. Ông Martinson dẫn tin từ tài khoản Twitter South China Sea News, cho biết: Tàu Hải Dương Địa Chất 8 đã quay lại vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Tàu hải giám 35111 được thay thế bởi tàu hải giám 45111 để trấn giữ vị trí gần lô 06.01”

Giải pháp Thiên An Môn cho Hồng Kông?

Project Syndicate

Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

12-8-2019

Dân Hồng Kông xuống đường biểu tình. Nguồn: Anthony Kwan/Getty Images

Khi không có các lựa chọn tốt đẹp, các nhà lãnh đạo phải chọn cái ít xấu nhất. Chính phủ Trung Quốc có thể ghê tởm ý tưởng của việc tạo ra các nhượng bộ cho những người biểu tình ở Hồng Kông, nhưng cứu xét các hậu quả thảm khốc của một cuộc đàn áp quân sự là điều mà họ phải làm.

Cộng sản Việt Nam cần từ bỏ ảo tưởng dựa Nga chống Tàu

Trung Nguyễn

14-8-2019

Theo tin từ BBC, tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 đã chính thức quay lại bãi Tư Chính sau khi rời khỏi khu vực này hôm 8/8/2019 để tiếp nhiên liệu. Giới lãnh đạo Cộng sản Việt Nam chắc chưa kịp thở phào đã phải tiếp tục lo đối phó với “bạn tốt” Trung Cộng xâm lược ở bên ngoài và sự phẫn nộ của người dân Việt Nam về các chính sách đối ngoại và đối nội sai lầm của đảng Cộng sản.

Nghi vấn cái chết của Jeffrey Epstein, người bạn thân nhiều thập niên của TT Donald Trump

Thạch Đạt Lang

13-8-2019

Jeffrey Epstein cùng với Donald Trump trong một buổi tiệc trước đây với các cô gái. Ảnh: WP

Jeffrey Epstein, một người bạn rất thân của tồng thống Donald Trump, đang sống đã chuyển sang từ trần hai ngày trước, trong nhà tù Metro Politian Correction Center ở Manhattan (viết tắt MCC) ở tuổi 66. Cái chết của Jeffrey Epstein được cho là tự tử đã làm xôn xao dư luận cũng như trong giới truyền thông, báo chí Mỹ.

Giám sát và sỉ nhục

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ  

12-8-2019

Một hệ thống xếp hạng, gọi là “tín dụng xã hội”, đang được thử nghiệm tại một số nơi ở Trung Quốc. Hệ thống, dựa trên xếp hạng tín dụng của Hoa Kỳ, nhưng mở rộng để đánh giá tất cả mọi hành vi đã khiến mọi người ở Hàng Châu và Sơn Đông thay đổi cách hành xử.

Móng nền cho một lâu đài

Chu Sơn

12-8-2019

I. Dẫn nhập

Nhận định rằng nền giáo dục của đất nước có thể so sánh ngang bằng với hình tượng một lâu đài, e rằng chưa được chính xác cho lắm. Một lâu đài dù có bền vững và hoàn mỹ đến đâu cũng chỉ là một vật thể cố định. Còn sự nghiệp giáo dục của một đất nước luôn là một sinh thể sống động, nó phải đổi mới không ngừng để đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển của Con Người và xã hội.

Trăm tỷ chi khống tại dự án điện 500 kV: Vì sao chưa khởi tố?

Thuỳ Dương

11-8-2019

Dự án xây dựng trạm biến áp 500 kV Đức Hoà, Long An và đường dây đấu nối là công trình trọng điểm An Ninh Quốc Gia, có tổng mức đầu tư hơn 3,3 ngàn tỷ đồng, do EVN làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án công trình điện miền Nam (SPMB) thay mặt chủ đầu tư trực tiếp thực hiện.

Xem bóng chuyền, quan cũng phải khác dân

Mạc Văn Trang

11-8-2019

Giải bóng chuyền VTV Cup 2019 vừa tổ chức ở Quang Nam, được người dân hưởng ứng rất đông vui. Mình chơi bóng chuyền từ hồi thanh niên, nay xem giải này cũng thích. Nhưng mỗi lần nhìn lên khán đài, thấy sự phân biệt chỗ ngồi xem của quan chức và của người dân, thì không chịu nổi!

Tiếng thét trước Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc ngày 10-8-2019

Tương Lai

10-8-2019

Phụ bản của Mênh mông thế sự để gió cuốn đi số 76

Đẩy xong bài “Mênh mông 76” lên mạng với chủ đề “Biểu tình hay không biểu tình”, tắt đèn đi nằm. Nhưng rồi trằn trọc không ngủ được, hình như bài viết còn thiếu một ý gì đo. Ý gì? Đúng là biểu tình là vì đại nghĩa, “quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách”. Nhưng ai đang gánh trách nhiệm trực tiếp nhất đây? Đúng là thiếu chỗ này đây. Không dám dậy bật máy viết vì hơi mạo hiểm cho việc vi phạm lời răn của bác sĩ. Nhưng bật ra được ý rồi thì cũng thấy nhẹ đầu, có thể ngủ được rồi. Sớm dậy, nhấp ngụm cà phê vừa pha thật đặc, viết mấy dòng bổ sung đưa lên facebook và gửi trang “Tiếng Dân” nhờ chèn thêm vào bài vừa lên mạng:

Đi chỗ khác chơi

Phạm Đình Trọng

10-8-2019

(Đôi điều với Văn Việt) 

1. Những giải thưởng văn chương theo chủ đề, theo đề tài như giải thưởng văn chương viết về công nhân, giải thưởng văn chương viết về sinh đẻ có kế hoạch … thì tiêu chí đề tài là hàng đầu. Còn với văn chương chung của nhân loại, giải văn chương nào cũng chỉ có hai tiêu chí để xem xét trao giải và chỉ hai tiêu chí mà thôi.

Hoan hô ông Phan Hồng Giang

Nguyễn Đình Cống

10-8-2019

TSKH Phan Hồng Giang. Nguồn: CAND

Báo Tiếng Dân ngày 10/8/2019 đăng bài “Vãn hồi văn hóa, đạo đức xã hội và thực hành dân chủ do Mai Nam Thắng phỏng vấn ông Phan Hồng Giang, (Nguồn: Báo Văn Nghệ số 32 ra ngày 10/8/2019). Nội dung bài đáng chủ ý ở mấy điểm sau: Việt Nam có 4 biểu hiện rõ rệt hơn cả của tình trạng suy thoái văn hóa, đạo đức xã hội hiện nay là: Kiếm tiền bất chính; Bạo lực lên ngôi; Giả dối thắng thế và Con người vô cảm.

Tiếng Việt đang bị bôi bẩn vì những giải thơ của Văn Việt

Lê Phú Khải

10-8-2019

Sau khi đọc những bài thơ trên Văn Việt được tôi trích tay “Lời từ biệt Văn đoàn độc lập” được đăng trên Tiếng Dân, một độc giả là Mai Hiền Phạm đã viết trên Facebook của mình như sau: “Chú ơi, cho hai cậu họ Vũ ấy ngồi đọc hết quyển thơ Hoàng Cầm xem nó có khá hơn không. Nếu tiếp tục loại thơ tởm lợm ấy thì cho thành lập Hội thơ tâm thần rồi cho nó làm thành viên danh dự”. (Tác giả tưởng Vũ Lập Nhật là đàn ông).

Vãn hồi văn hóa, đạo đức xã hội và thực hành dân chủ

Mai Nam Thắng, thực hiện

10-8-2019

TSKH Phan Hồng Giang. Photo Courtesy

LTS báo Văn Nghệ: Vừa qua, tuần báo Văn Nghệ đã đăng tải loạt bài của các nhà văn, nhà trí thức và hoạt động xã hội uy tín, trao đổi về những vấn đề cấp thiết, nổi cộm, xung quanh việc thực hiện Nghị quyết 33-NQ/TW về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”. Cùng với những bài viết đã đăng, Ban biên tập cũng nhận được nhiều ý kiến phản hồi trực tiếp hoặc qua thư, điện thoại… của đông đảo bạn đọc gần xa trong cả nước, về vấn đề báo nêu và nội dung các bài viết.

Biểu tình hay không biểu tình

Tương Lai

9-8-2019

Mênh mông thế sự để gió cuốn đi số 73

Mấy người bạn đến thăm vì nghe nói tôi bị mệt. Quanh ấm trà nóng, câu chuyện cũng nóng lên xoay quanh chủ đề “biểu tình” hay “không thèm biểu tình nữa”. Lý lẽ của chuyện “không thèm biểu tình nữa” xem ra thắng thế. Nhấp từng ngụm trà đang nguội dần, tôi im lặng lắng nghe. Nghe để suy ngẫm về cái lý “không thèm biểu tình” nhằm tìm ra cái logic của lập luận: “Chúng nó hèn với giặc, ác với dân, đàn áp chúng ta, những người yêu nước chống xâm lược, rồi tung ra luận điệu đừng làm mất an ninh, mất ổn định, đã có đảng và nhà nước lo. Nay, mất đảo, mất biển, mất giếng dầu, lâm vào thế yếu ngoài biển phải tìm về đất liền, buộc phải hô hào biểu tình để làm áp lực và tranh thủ dư luận quốc tế. Tôi không thèm biểu tình, để chúng nó lo xem sao”.

Không có “sự phân ly” trong Ban Vận động Văn đoàn Độc lập

Nguyên Ngọc

9-8-2019

Nhà văn Nguyên Ngọc. Nguồn: TC Sông Hương

Trước hết cần khẳng định một điều: hiện nay không có sự “phân ly” nào cả trong Ban Vận động Văn đoàn Độc lập cũng như trong Văn Việt, như một bài báo đang được phổ biến rộng rãi đã dường như khẳng định. Trong một tổ chức, bất kể là tổ chức nào, huống hồ là trong một tổ chức văn học nghệ thuật, việc có những suy nghĩ và ý kiến khác nhau, thậm chí hoàn toàn ngược nhau về một tác phẩm, một cách viết, một xu hướng hay phương pháp nghệ thuật, cả quan điểm nghệ thuật nữa là hoàn toàn bình thường, hơn nữa là cần thiết, nếu cái tổ chức đó còn muốn là một cơ thể sống đang phát triển chứ không phải một xác chết khô. Cũng có thể nói nghệ thuật phát triển bằng những khác biệt liên tục như vậy, đó là dấu hiệu nó đang sống, nó đang sống khỏe.

Giỗ đầu Bùi Tín – Và chưa chi chiều đã tắt

Trần Phương

9-8-2019

Nhà báo Bùi Tín. Photo Courtesy

Tôi gặp Bùi Tín lần đầu vào một chiều mùa hè năm 1980 tại Hà Nội. Tôi gặp ông lần cuối cũng vào mùa hè 2017 tại California. Tôi không bao giờ nghĩ rằng đó là lần cuối.

Những buổi chiều ngắn ngủi bên ông. Chúng tôi đi dạo trong khuôn viên thinh lặng, mêng mông của một trường đại học miền Nam California. Ông dừng lại như để lấy thêm hơi thở rồi hỏi tôi, có biết loài cây này không. Tôi cố cười để giấu sự dốt nát của mình. Tôi trả lời thành thật. Tên tiếng Việt của nó tôi còn chưa biết nói gì đến tiếng Anh.

Ông nói tên tiếng Anh và tiếng Việt của nó. Ông giải thích vì sao nó tới đất này. Thì ra đó là loài phượng tím. Tôi đã đi trên con đường này bao lần. Hoa tím vương đầy lối mà tôi thật vô tâm. Chẳng khi nào dừng lại mà tự hỏi đó là cây gì, hoa gì? Rồi tôi suy ngẫm về thân phận con người. Thì ra không phải chỉ có loài người đi tìm nơi lánh nạn, mà cả loài cỏ cây, gỗ đá cũng kiếm nơi trú ẩn.

Ông và tôi ngồi nghỉ dưới vòm phượng tím, không gian yên tĩnh, nắng chiều Cali thật dịu dàng. Tôi hỏi ông về câu chuyện trưa 30/4/1975. Khi ông còn ở Việt Nam, sử sách viết rõ: Ông là sỹ quan cao cấp nhất có mặt vào thời điểm đó. Ông đại diện cho Quân đội Nhân dân bước vào Dinh Độc Lập nhận bàn giao từ Tổng thống Dương Văn Minh. Từ khi ông bỏ Đảng, trở thành nhà bất đồng chính kiến, tên ông bị đục bỏ khỏi khoảnh khắc bi thương và oan nghiệt nhất của lịch sử Việt Nam đương đại.

Huy Đức khẳng định: Bùi Tín không có mặt ở Dinh Độc Lập vào thời điểm đó. Huy Đức là một người viết được cho là tử tế. Cuốn Bên Thắng Cuộc của anh do nhà xuất bản Người Việt tại Hoa Kỳ phát hành, không bị kiểm duyệt. Tại sao Huy Đức lại loại tên ông ra. Lẽ nào Huy Đức nhầm lẫn. Lẽ nào Huy Đức lại ngụy tạo lịch sử trắng trợn đến cỡ đó. Ông cười nhẹ nhàng, nhưng không trả lời rồi bảo: Cho đến giờ ông vẫn còn ân hận vì đã quá lời với Dương Văn Minh lúc đó. Ông vẫn còn nhớ như in khi ông đọc tờ thực đơn của bữa ăn trưa cuối cùng của tống thống Việt Nam Cộng Hòa: Cá thu kho mía và gân bò hầm sâm.

Ngày ông mất, truyền thông phương Tây tràn ngập những bài về ông. Con trai cưng của một Thượng thư Bộ Hình lẫy lừng trong triều đình Huế. Một người lính đã can dự vào trận Điện Biên Phủ và bị thương ở đó. Một phóng viên chiến trường cự phách. Một sỹ quan quân đội đã tham gia thẩm vấn những phi công Mỹ tại nhà tù khét tiếng Hỏa Lò. Một người đã tiếp nhận sự đầu hàng của vị Tổng thống Nam Việt Nam. Một sĩ quan cao cấp của Quân đội Nhân dân đào ngũ. Một nhà bất đồng chính kiến kiên cường. Một kiếp lưu vong bất khuất.

Tôi xót xa cho những năm tháng lưu đày lênh đênh thương nhớ vô tận của ông. Tôi hỏi ông có nghĩ đến cơ hội trở về. Ông bảo: “Người ta” có bắn tiếng sẽ cho ông về, sẽ phục hồi mọi quyền lợi cho ông, với một điều kiện. Ông phải im lặng. Ông không được viết lách phát biểu gì. Làm sao Bùi Tín có thể im lặng trước nỗi đau đớn tủi nhục của đồng bào mình.

Như bao nhiêu người Việt Nam khác cùng thế hệ, ông đã can dự vào cả bốn cuộc chiến liên tục, đẫm máu, dai dẳng và tàn khốc nhất trong lịch sử Việt Nam. Đánh Pháp. Đánh Mỹ. Đánh Khmer Đỏ. Đánh bá quyền Trung Quốc. Ông đã giành cả thời trai trẻ để tham dự vào đoàn quân quyết đập vỡ mặt nền Cộng hòa Pháp, quyết đánh bể đầu nền Tự do Mỹ.

Nhưng rồi, chính Pháp và Mỹ đã giang rộng vòng tay cưu mang ông những năm tháng lưu vong tận tuyệt. Cũng chính Pháp và Mỹ đã cho ông nếm hương vị của bầu khí quyển tự do vô tận mà ông cùng các đồng chí của ông hằng đánh đuổi. Cuộc đời ông là một bi kịch khổng lồ, một trò nhạo báng vĩ đại, một nghịch lý siêu phàm, một tấn hài cay đắng, một nhầm lẫn lịch sử.

Giữa ông và tôi rất khác nhau. Ông lừng danh. Tôi vô danh. Ông nổi tiếng tầm cỡ quốc tế. Tôi nổi tiếng tầm cỡ gia đình. Ông dày dạn. Tôi non kém. Ông sâu sắc. Tôi nông cạn. Nhưng ông và tôi giống nhau một điểm. Cả hai đến từ miền Bắc Việt Nam. Nguời anh em Cộng sản gọi chúng tôi là “bọn phản động”. Người anh em Cộng hòa coi chúng tôi là “bọn nằm vùng”. Chúng tôi lưu vong ngay giữa gia đình.

Dưới vòm phượng tím, bầu trời đang tối dần. Ông đọc bài thơ “Đất nước mình ngộ quá phải không anh?” của cô giáo Lam, ở Hà Tĩnh. Tuổi 90, tay chống gậy, Bùi Tín bước từng bước chậm chạp và khó nhọc, nhưng giọng ông hùng hồn, mạch lạc và sang sảng. Ông nhấn từng chữ, gởi cả tâm tư vào câu hỏi đầu tiên của mỗi khổ thơ: Đất nước mình ngộ quá phải không anh? Đất nước mình lạ quá phải không anh? Đất nước mình buồn quá phải không anh? Đất nước mình thương quá phải không anh?

Đất nước mình rồi sẽ về đâu anh
Anh không biết em làm sao biết được
Câu hỏi gửi trời xanh, gửi người sau, người trước
Ai trả lời dùm đất nước sẽ về đâu…

Những tia nắng cuối cùng trong ngày hắt lên. Ông nhọc nhằn ngồi xuống phiến đá lặng im như một pho tượng. Màn đêm nhạt nhòa buông xuống. Tôi đọc cho ông nghe câu thơ của Salvatore Quasimodo “Mỗi người đứng bơ vơ trên trái tim trái đất. Lòng xuyên qua một tia nắng mặt trời. Và chưa chi chiều đã tắt”.

Thi sỹ trẻ tuổi người Mỹ gốc Việt Ocean Vương vừa cho ra đời cuốn tiểu thuyết “On Earth We’re Briefly Gorgeous” – Trên mặt đất chúng ta chỉ huy hoàng trong chốc lát. Ngạn ngữ Việt có câu “Đời người sống gởi thác về”. Trịnh Công Sơn hát “Có đường phố nào vui. Cho ta qua một ngày”. Chúa Giê Su trước giờ lâm chung Ngài cầu nguyện: “Xin Cha ở với con giờ này. Mọi việc trên đất đã xong xuôi cả rồi”. Cuộc dạo chơi trên đất của Bùi Tín cũng đã xong xuôi.

Ông và thế hệ của ông đã đánh thức lương tri, đã gieo mầm mơ ước, đã thắp lên những tia hy vọng, tự do, đã đốt lên đốm lửa trong đêm dài tăm tối. Ông như người lính đã hoàn thành nhiệm vụ. Ông như người nông dân vừa cày xong thửa ruộng. Ông xứng đáng được yên nghỉ.

Giỗ đầu ông. Đốt nén nhang lòng, truy điệu một người lính đã nằm xuống. Ông sống khôn chết thiêng. Mong ông tha thứ. Tôi hứa đưa ông về nhà chơi, nhưng chưa kịp. Ông đã ra đi và chưa chi chiều đã tắt.

Trần Phương

Queen East Toronto, Canada