Dưới bóng nợ Trung Quốc

The Globe and Mail

Tác giả: Geoffrey York

 Dịch giả: Trần Quốc Việt

17-7-2019

Ngày 5 tháng Bảy, 2018: một phụ nữ Djibouti tập cắt băng khánh thành tại Khu Thương mại Tự do Quốc tế Djibouti, liên doanh Trung Quốc hỗ trợ tại khu vực Sừng châu Phi. Nguồn: Yasuyoshi Chiba/ Getty Images

Tại quốc gia Sừng châu Phi này, Bắc Kinh đang giúp xây dựng một trung tâm thương mại tối tân và, một số người lo sợ, thắt chặt sự kìm kẹp đối với châu Phi, thông qua các khoản vay hàng tỷ đô la. Djiboutian có thể thoát khỏi bẫy nợ?

Trump không khỏe

The Atlantic

Tác giả: Peter Wehner

Dịch giả: Mai V. Phạm

9-9-2019

Donald Trump. Ảnh chụp ngày 5/9/2019. Nguồn: REUTERS/Joshua Roberts

Chấp nhận thực tế về nhân cách rối loạn của tổng thốngquan trọng, thậm chí là rất cần thiết.

Để đối phó với Trung Quốc: Phải sáng tạo hơn

Foreign Affairs

Tác giả: Jonathan Gruber & Simon Johson (*)

Dịch giả: Mai V. Phạm

12-9-2019

Phòng lab ở Bắc Kinh. Ảnh chụp tháng 5/2017. Nguồn: Reuters

Chiến tranh thương mại của Trump đã bỏ qua mối đe dọa thực sự đến từ Bắc Kinh

Chiến lược kinh tế của Trung Quốc không có gì là bí mật. Trong ngắn hạn, Bắc Kinh sẽ phát triển nền kinh tế bằng cách sản xuất và xuất khẩu hàng hóa giá rẻ, đẩy mạnh tính cạnh tranh toàn cầu. Về lâu dài, Trung Quốc sẽ xây dựng vốn, cơ sở hạ tầng, và chuyên môn cần thiết để trở thành một cường quốc sáng tạo.

Cuộc chiến giữa Joshua Wong với lãnh đạo Trung Quốc ở Đức

Hiếu Bá Linh, biên dịch

12-9-2019

Joshua Wong và các nhà hoạt động tại buổi họp báo liên bang ở Berlin ngày 11/9/2019. Photo Courtesy

Nhà hoạt động Joshua Wong và đại sứ Trung Quốc Wu Ken song đấu dữ dội từ xa. Thủ tướng Đức Merkel cũng bị liên lụy.

Đây là cách cuộc chiến với Trung Quốc có thể bắt đầu

New York Times

Tác giả: Nicholas Kristof

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ

4-9-2019

Chủ tịch TQ Tập Cận Bình xem xét hạm đội Trung Quốc ở Biển Đông năm ngoái. Nguồn: Li Gang/ Tân Hoa Xã/ Associated Press

Ảnh hưởng của Trump về chính sách đối ngoại của Mỹ

Project Syndicate

Tác giả: Joseph S. Nye, Jr.

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

4-9-2019

Tác động lâu dài của Donald Trump đối với chính sách đối ngoại của Mỹ là bất trắc. Nhưng cuộc tranh luận về vấn đề này đã làm sống lại một câu hỏi đã có từ lâu: Phải chăng các kết quả quan trọng trong lịch sử là sản phẩm của con người hay chủ yếu là do các yếu tố về cấu trúc áp đảo, nó tạo ra do các động lực kinh tế và chính trị nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta?

Tại sao Trung Quốc chọn gây chiến với Việt Nam?

Asia Times

Tác giả: David Hutt

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ 

5-9-2019

Lính hải quân Trung Quốc PLA trên một tàu hải quân ở Biển Đông. Nguồn: Twitter/ Asia Times

Các nhà phân tích cho rằng, Trung Quốc chọn VN để khơi chiến trước khi đụng độ lớn hơn với Hoa Kỳ ở Biển Đông

Kỷ nguyên bấp bênh sắp tới của châu Á

Foreign Policy

Tác giả: Robert D. Kaplan

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ

1-9-2019

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe và TT Mỹ Donald Trump tại thượng đỉnh G7 ở Pháp ngày 25/8/2019. Nguồn: NICHOLAS KAMM/AFP/Getty Images

Tại sao cuộc khủng hoảng ở Hồng Kông và mối bất hòa giữa Nam Hàn và Nhật Bản chỉ là bước khởi đầu của thời kỳ chuyển đổi rộng lớn hơn ở Châu Á 

Joshua Wong và các lãnh đạo trẻ Hồng Kông gửi thư cho bà Merkel, Thủ tướng Đức

Bild

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

4-9-2019

Nhà hoạt động Hoàng Chí Phong. Nguồn: STRINGER / Reuters

Lời dịch giả: Khi giới sinh viên và học sinh Hồng Kông bắt đầu tham gia bãi khóa, làm cho khí thế cuộc đấu tranh đòi dân chủ của người dân chống Trung Quốc ngày càng lan rộng. Công luận đang suy đoán là Tổng thống Donald Trump sẽ nhập cuộc bằng cách gia tăng áp lực với Chủ tịch Tập Cận Bỉnh về các mặt chính trị, ngoại giao và kinh tế trong khuôn khổ thương chiến và Biển Đông.

Thư gửi những người Việt hâm mộ Trump

Tác giả: Hồ Vĩnh Long

Dịch giả: Trúc Lam

30-8-2019

Tôi đọc một số bài bình luận về Trump trên các diễn đàn tiếng Việt, chủ yếu từ Facebook. Một điều làm tôi quay mặt đi trong những ngày này là, có rất nhiều người hâm mộ Trump cuồng nhiệt, cả trong và ngoài nước.

Giải phẫu cuộc suy thoái sắp tới

Project Syndicate

Tác giả: Nouriel Roubini

Dịch giả: Mai V. Phạm

22-8-2019

Không giống như cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, chủ yếu là kết quả của cú sốc lớn về tổng cầu (1), thì cuộc suy thoái sắp tới có thể xảy ra do những cú sốc dài hạn về nguồn cung bất lợi đến từ cuộc chiến thương mại và công nghệ Trung-Mỹ. Và nỗ lực để xóa bỏ các thiệt hại của cuộc khủng hoảng thông qua các gói kích thích tài chính và tiền tệ liên tiếp sẽ không phải là một lựa chọn.

Trump tái đắc cử? Chuyện khó tin, nhưng có thể có thật

Atlantic

Tác giả: Yascha Mounk

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

20-8-2019

Trump không tạo được thiện cảm, gây nhiều tai tiếng và cố chấp, và chúng ta có thể rơi vào thời kỳ suy trầm. Nhưng các điều đó có thể không quan trọng.

Dân biểu đảng Cộng hòa ở quận Cam lên tiếng phản đối chính sách nhập cư của chính quyền Trump

Cal Matters

Tác giả: Dan Morain

Dịch giả: Mai V. Phạm

19-8-2019

Ông Tyler Diep, dân biểu hạ viện bang California, bên ngoài tòa nhà California Capitol. Photo Courtesy

Năm 1991, gia đình dân biểu tiểu bang Tyler Diệp (Địa hạt 72, quận Cam, California) cần đến phúc lợi xã hội khi vừa bước chân đến Mỹ từ Việt Nam. Bởi thế, ông Diệp tức giận khi Tổng thống Trump tuyên bố kế hoạch sẽ giới hạn người nhập cư nhận trợ cấp xã hội.

Lần đầu tiên Trung Quốc triển khai máy bay ném bom H6 và chiến đấu cơ tại bãi Tư Chính

LTS: Báo WION của Ấn Độ ra ngày 21/8/2019 đưa tin, lần đầu tiên Trung Quốc triển khai máy bay phản lực ném bom H6 và chiến đấu cơ tại bãi Tư Chính. Tờ báo cho biết, Chính phủ Ấn Độ và Nga đã được chính phủ Việt Nam thông tin như trên, vì họ có lợi ích thương mại trong khu vực này. Sau đây là bản dịch bài trên báo WION của Ấn Độ.

____

WION

Tác giả: Sidhant Sibal

Dịch giả: Hiếu Bá Linh

23-8-2019

Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế việt nam và điều tàu tuần duyên đến gần lô dầu khí của công ty ONGC, Ấn Độ

Trong vụ xâm phạm quan trọng lần thứ ba, Trung Quốc đưa 20 tàu vào vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Nghiêm trọng là, Ấn Độ có lợi ích thương mại trong khu vực này, vì tập đoàn dầu khí quốc gia Ấn Độ ONGC Videsh Ltd có lô dầu cùng thăm dò với công ty Rosneft của Nga.

Bắc Kinh đã điều 2 tuần duyên tới gần lô dầu của ONGC. Đây là vụ xâm phạm thứ hai của Trung Quốc trong năm nay, bắt đầu từ ngày 13/8, lúc 15 giờ (giờ địa phương).

Trong vụ xâm phạm thứ hai, 6 tàu tuần duyên, 10 tàu đánh cá và 2 tàu dịch vụ, cùng với máy bay ném bom H6, máy bay chiến đấu và máy bay tiếp nhiên liệu trên không cũng được phát hiện.

Trung Quốc cũng đã bắc loa yêu cầu những thợ khoan dầu Việt Nam rời khỏi khu vực này.

Tiếp tục leo thang … vi phạm trắng trợn Luật quốc tế“, một nguồn tin từ chính phủ Việt Nam cho biết.

Cuộc xâm phạm đầu tiên trong năm nay bắt đầu từ ngày 3 tháng 7 và các tàu Trung Quốc đã rời khỏi vào ngày 7 tháng 8. Số lượng tàu vào thời điểm đó là 35 chiếc, nhưng không có nhiều lực lượng không quân. Điều đáng chú ý là, vụ triển khai của Trung Quốc đã bị hủy bỏ, sau khi các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN họp [tại Bangkok, Thái Lan] vào ngày 1 tháng Tám.

Hội nghị [Ngoại trưởng ASEAN diễn ra] với ​​sự tham gia của hơn 20 Bộ trưởng Ngoại giao trong khu vực, gồm bộ trưởng Ngoại giao S Jaishankar của Ấn Độ và Vương Nghị của Trung Quốc.

Đây là hàng động được tính toán kỹ lưỡng. Tại Hội nghị ở Bangkok, phía Trung Quốc đã nói rằng hòa bình và an ninh chiếm ưu thế trong khu vực.. nhưng tiềm ẩn bên trong lại là sự phá hoại tự do hàng hải”, nguồn tin nói thêm.

Trong vụ xâm phạm đầu, phía Việt Nam đã “liên lạc” 30 lần với đặc phái viên Trung Quốc, và kể từ ngày 13 tháng 8 (cuộc xâm phạm lần thứ hai), phía Việt Nam đã “liên lạc” 7 lần với đặc phái viên Trung Quốc.

Hà Nội đang cân nhắc một số hành động, gồm cả biện pháp pháp lý và đệ trình lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Chỉ làm theo mô hình của vụ Pakistan với Trung Quốc tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc … Nếu Pakistan có thể đưa ra vấn đề song phương tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, thì Biển Đông cũng vậy, là một vấn đề quốc tế“, một nhà ngoại giao nói.

Chính phủ Ấn Độ và Nga có lợi ích thương mại trong khu vực, đã được chính phủ Việt Nam thông tin. Các Đặc phái viên Việt Nam có mặt tại các thủ đô trên thế giới và đất nước này, đang liên lạc với các nước đối tác như Mỹ, Úc và 16 đối tác đối thoại.

Đây là vụ xâm phạm quan trọng lần thứ ba của Trung Quốc kể từ năm 2011. Năm 2011, Trung Quốc đã cắt cáp tàu Bình Minh của Việt Nam và năm 2014, Bắc Kinh đã kéo giàn khoan [Hải Dương 981 vào khu vực Biển Đông], sau đó rút đi.

Trump đang thua cuộc chiến thương mại với Trung Quốc

Wall Street Journal

Tác giả: Jason Furman

Dịch giả: Mai V. Phạm

20-8-2019

Các thị trường tài chính nghi ngờ thuế quan sẽ đem lại bất kỳ nhượng bộ lớn nào từ phía Trung Quốc. Mỹ cần một cách tiếp cận đa phương.

Việt Nam đang tiến tới một cuộc khủng hoảng lãnh đạo kế vị

Asia Times

Tác giả: David Hutt

Dịch giả: Mai V. Phạm

20-8-2019

TBT Nguyễn Phú Trọng tại đại hội đảng ngày 28/1/2016. Nguồn: AFP / Hoàng Đình Nam

Đảng cầm quyền đang phân hóa giữa đường lối ủng hộ và chống Trung Quốc trước thềm Đại hội Đảng 2021 then chốt, vốn sẽ quyết định đường lối và các lãnh đạo mới.

Mười hai luận đề về Chủ nghĩa Dân tộc

American Interest

Tác giả: William A. Galston

Dịch giả: Mai V. Phạm

12-8-2019

Ảnh minh họa. Nguồn:
Wikimedia Commons

Vào cuối Thế chiến Thứ hai, Chủ nghĩa Dân tộc đã hoàn toàn bị mất uy tín. Các nhà phê bình cho rằng, lợi ích quốc gia đã ngăn cản các chính phủ dân chủ hợp tác để chấm dứt cuộc Đại suy thoái (Great Depression), và tình cảm dân tộc mạnh mẽ không chỉ dẫn đến chiến tranh, mà còn dẫn tới một số tội ác khủng khiếp nhất mà con người đã gây ra với người khác.

Biểu tình ở Hồng Kông truyền cảm hứng cho giới trẻ Macau và dạy chính phủ của họ phải thận trọng như thế nào

South China Morning Post

Tác giả: Raquel Carvalho

Dịch giả: Vũ Ngọc Chi

16-8-2019

* Những người trẻ tuổi từ Macau bị lôi cuốn vào các cuộc biểu tình ở Hồng Kông vì xã hội bảo thủ hơn của họ thiếu một diễn đàn để họ bày tỏ quan điểm chính trị.

Mô hình chống đối mới của Hồng Kông

Tác giả: Shi Shan, RFA

Dịch giả: Lê Minh Nguyên

19-8-2019

Phong trào phản kháng có quy mô lớn ở Hồng Kông trong hai tháng qua đã tăng tốc trong khung cảnh không có một tổ chức phối hợp thống nhất. Một số nhà phân tích cho rằng nền tảng của một sự phối hợp rộng lớn hiện đang được hình thành.

Các cựu tù nhân: Phụ nữ Hồi giáo bị “triệt sản” tại các trại giam Trung Quốc

Independent

Tác giả: Peter Stubley

Dịch giả: Trúc Lam

13-8-2019

Cô Mehrigul Tursun lên tiếng tại một buổi điều trần. Photo Courtesy

“Chúng tôi giống như là một miếng thịt”,  Gulbahar Jalilova nói

Phụ nữ Hồi giáo người Duy Ngô Nhĩ đang bị triệt sản tại các trại giam giữ dành cho những người thiểu số và tôn giáo ở Trung Quốc, theo các cựu tù nhân.

Giải pháp Thiên An Môn cho Hồng Kông?

Project Syndicate

Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

12-8-2019

Dân Hồng Kông xuống đường biểu tình. Nguồn: Anthony Kwan/Getty Images

Khi không có các lựa chọn tốt đẹp, các nhà lãnh đạo phải chọn cái ít xấu nhất. Chính phủ Trung Quốc có thể ghê tởm ý tưởng của việc tạo ra các nhượng bộ cho những người biểu tình ở Hồng Kông, nhưng cứu xét các hậu quả thảm khốc của một cuộc đàn áp quân sự là điều mà họ phải làm.

Giám sát và sỉ nhục

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ  

12-8-2019

Một hệ thống xếp hạng, gọi là “tín dụng xã hội”, đang được thử nghiệm tại một số nơi ở Trung Quốc. Hệ thống, dựa trên xếp hạng tín dụng của Hoa Kỳ, nhưng mở rộng để đánh giá tất cả mọi hành vi đã khiến mọi người ở Hàng Châu và Sơn Đông thay đổi cách hành xử.

Sự bất bình đẳng của các quốc gia

Project Syndicate

Tác giả: Michael Spence

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

1-8-2019

Ảnh minh họa. Nguồn: Kantapat Phutthamkul/ Getty Images

Lời dịch giả: Theo Michael Spence, sai lầm nghiêm trọng trong mô hình quản lý của Trung Quốc là chính quyền không có trách nhiệm giải trình công khai những vấn đề trọng đại của đất nước và thiện chí cải cách chính trị theo chiều hường dân chủ và tinh thần trọng pháp. Trung Quốc không có triển vọng dân chủ hoá vì chính quyền không bị áp lực do nhu cầu tái tranh cử hay bị kiểm soát gắt gao của báo chí và công luận.

Các tập đoàn công nghệ khổng lồ Hoa Kỳ đang giúp Trung Quốc giám sát công dân như thế nào?

The Intercept

Tác giả: Ryan Gallagher

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ

11-7-2019

Một tổ chức Mỹ, do hai tập đoàn công nghệ khổng lồ Google và IBM thành lập, đang hợp tác với một công ty Trung Quốc để giúp chính phủ độc tài Trung Quốc theo dõi hàng loạt công dân của họ, The Intercept tiết lộ.

The OpenPOWER foundation – một tổ chức phi lợi nhuận do các thành viên ban quản trị Google và IBM điều hành với mục đích “thúc đẩy sáng tạo” – đã thiết lập sự hợp tác giữa IBM, công ty Trung Quốc Semptian và nhà sản xuất chíp Xilinx của Mỹ. Họ cùng làm việc để cải tiến một loạt các bộ vi xử lý, cho phép máy vi tính phân tích số lượng dữ liệu lớn, hiệu quả hơn.

Theo nhiều nguồn tin và tài liệu, Semptian có trụ sở tại Thâm Quyến, đang sử dụng các thiết bị để tăng cường khả năng giám sát trực tuyến và công nghệ kiểm duyệt mà họ cung cấp cho các cơ quan an ninh vi phạm nhân quyền ở Trung Quốc. Một nhân viên của công ty cho biết, công nghệ của họ dùng để giám sát hoạt động internet của 200 triệu người.

Semptian, Google và Xilinx đã không trả lời các yêu cầu bình luận. Trong một bản tuyên bố, Open POWER Foundation cho biết họ “không dính líu, hay dò hỏi thông tin về các chiến lược kinh doanh cá nhân, mục tiêu và hoạt động của các thành viên của mình”, do luật cấm độc quyền và cạnh tranh. Một phát ngôn viên của IBM nói rằng công ty ông “không cộng tác với Semptian về việc phát triển công nghệ”, nhưng từ chối trả lời các câu hỏi kế tiếp. Một nguồn tin thân cận với các hoạt động của Semptian cho biết, Semptian đã làm việc với IBM thông qua một nền tảng đám mây hợp tác tên là Super Vessel, được một đơn vị nghiên cứu của IBM bảo trì ở TrungQuốc.

Thượng nghị sĩ Mark Warner (đảng Dân chủ, bang Virginia), Phó chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng Viện, nói với The Intercept rằng ông đã phát hoảng trước những tiết lộ này. Ông Warner nói: “Điều đáng lo là Trung Quốc đã tuyển dụng thành công các công ty và các nhà nghiên cứu Tây phương hỗ trợ họ trong nỗ lực kiểm soát thông tin”.

Anna Bacciarelli, nhà nghiên cứu thuộc Tổ chức Ân xá Quốc tế, nói rằng, quyết định làm việc với Trung Quốc của OpenPOWER Foundation đã dấy lên câu hỏi về việc tuân thủ các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế của tổ chức này. Ông nói: “Tất cả các công ty phải có trách nhiệm thực hiện nhân quyền trong mọi hoạt động và các chuỗi cung ứng của họ”; “ kể cả thông qua quan hệ đối tác và hợp tác”.

Semptian tự giới thiệu công khai như một công ty phân tích “dữ liệu lớn”, làm việc với các nhà cung cấp internet và các viện giáo dục. Tuy vậy, trên thực tế, một phần trọng yếu trong hoạt động kinh doanh của công ty Trung Quốc này lại do một công ty bình phong tên là INext đảm trách, chuyên bán các công cụ giám sát và kiểm duyệt internet cho các chính phủ.

INext dùng chung các văn phòng với Semptian ở Trung Quốc, trên tầng 8 trong một cao ốc tại  Nanshan, một quận sầm uất ở Thâm Quyến. Semptian và INext cùng có chung 200 nhân viên và một người sáng lập, Chen Longsen.

Sau khi nhận được những lời mách bảo từ nhiều nguồn tin bảo mật về vai trò của Semptian trong việc giám sát hàng loạt, một phóng viên đã liên lạc với công ty bằng cách sử dụng tên giả và đóng vai một khách hàng tiềm năng. Đáp lại, một nhân viên của Semptian đã gửi một tài liệu, cho thấy, công ty – dưới vỏ bọc INext – đã phát triển một hệ thống giám sát hàng loạt có tên Aegis. Hệ thống này có thể “lưu trữ và phân tích dữ liệu không giới hạn”.

Công ty tuyên bố Aegis có thể cung cấp “một tầm nhìn toàn diện về thế giới ảo”, cho phép các gián điệp của chính phủ nhìn thấy “các kết nối của mọi người”, gồm cả “thông tin về vị trí của họ trong nước”.

Các tài liệu cho thấy, hệ thống cũng có thể ngăn chặn các thông tin nhất định trên internet, kiểm duyệt những nội dung mà chính phủ không muốn công dân xem.

Theo hai nguồn tin thân cận với công việc của Semptian, thiết bị Aegis được cài đặt trong hệ thống điện thoại và mạng lưới internet, cho phép chính phủ của nước này bí mật thu thập hồ sơ e-mail của mọi người, các cuộc gọi điện thoại, văn bản tin nhắn, địa điểm điện thoại di động và lịch sử quá trình truy cập mạng.

Các cơ quan an ninh nhà nước Trung Quốc sử dụng công nghệ này nhắm vào các nhà hoạt động nhân quyền, các luật sư ủng hộ dân chủ và những người chỉ trích chế độ của chủ tịch Tập Cận Bình, các nguồn tin khác cho biết như vậy với điều kiện phải giấu tên vì lo sợ bị trả thù.

Một đại diện của Semptian tuyên bố trong email, rằng hệ thống giám sát hàng loạt Aegia đang giải quyết một số lượng dữ liệu cá nhân rất lớn, trên khắp cả nước.

Không có giới hạn. Chúng tôi đang xử lý hàng ngàn Tbps (terabits mỗi giây) tại Trung Quốc, với hơn 200 triệu dân”, Zhu Wenying, một nhân viên của Semptian viết như vậy trong một tin nhắn hồi tháng Tư.

Theo ước tính, có khoảng 800 triệu người dùng internet ở Trung Quốc. Nếu con số của Zhu chính xác thì Semptian đang theo dõi ¼ tổng số người truy cập mạng trên toàn quốc. Số lượng dữ liệu hàng ngàn terabits mỗi giây mà các hệ thống của họ đang xử lý rất đáng kinh ngạc. Một kết nối internet có 1000 terabits mỗi giây có thể truyền 3,75 triệu giờ video với độ phân giải cao mỗi phút.

Joss Wright, nghiên cứu viên cao cấp tại Oxford Internet Institute, cho biết, “trên thế giới không có nhiều hệ thống có khả năng tiếp cận rộng lớn như vậy”. Có thể Semptian đã thổi phồng con số, Wright nói. Tuy nhiên, ông nói thêm, về mặt công nghệ, một hệ thống có khả năng khai thác số lượng dữ liệu lớn như vậy là điều khả thi. Wright nói: “Câu hỏi đặt ra là việc giải quyết dữ liệu của mọi người diễn ra như thế nào. Nhưng cho dù định nghĩa hàm chứa ý nghĩa nào thì đây vẫn là một nỗ lực giám sát rộng lớn”.

Hai nguồn tin thân cận với Semptian cho biết, thiết bị của công ty không thu thập và lưu trữ dữ liệu của hàng triệu người một cách tình cờ. Thay vào đó, theo các nguồn tin, thiết bị hiển thị các thông tin liên lạc khi chúng truyền qua điện thoại hay internet và nó có thể lọc ra các thông tin liên quan đến các từ, cụm từ nhất định hay con người cụ thể, nằm trong tầm ngắm.

Đáp lại lời yêu cầu, Zhu đã đồng ý gửi một video có thông tin chi tiết về cách thức hoạt động của Aegis với điều kiện phóng viên ký một thỏa thuận không tiết lộ thông tin. Intercept công bố một đoạn ngắn trong cuốn video dài 16 phút vì mức độ quan trọng đặc biệt của công chúng trong nội dung cuốn băng. Đoạn băng cho thấy hàng triệu người ở Trung Quốc đang bị chính phủ theo dõi như thế nào. Intercept đã xóa những thông tin có thể xâm phạm quyền riêng tư cá nhân. Xem video: How U.S. Tech Giants Are Helping to Build China’s Surveillance State

Video của Semptian trình chiếu phương cách hệ thống Aegis theo dõi sự di chuyển của người dân. Nếu nhân viên tổng đài của chính phủ nhập vào số điện thoại của một người, Aegia có thể cho biết thiết bị đã ở đâu trong khoảng thời gian nhất định: ba ngày qua, tuần lễ vừa rồi, tháng trước hoặc lâu hơn.

Cuốn video hiển thị bản đồ Trung Quốc đại lục và có thể phóng to để theo dõi một người ở Thâm Quyến khi người này đi trong thành phố, từ phi trường, băng qua công viên và các khu vườn, đến trung tâm hội nghị, đến khách sạn và qua các văn phòng của công ty dược phẩm.

Công nghệ này cũng cho phép nhân viên chính phủ truy tìm ngay tên người vừa gửi tin nhắn, địa chỉ e-mail, tài khoản mạng xã hội, người tham gia diễn đàn, người viết blog hay các nhận dạng khác như mã IMSI của điện thoại di động hay địa chỉ MAC của máy tính, một dãy số riêng liên kết với từng thiết bị.

Trong nhiều trường hợp, dường như hệ thống có thể thu thập toàn bộ nội dung cuộc giao tiếp, chẳng hạn như thu âm điện thoại hoặc một phần nội dung văn bản tin nhắn, không chỉ siêu dữ liệu, cho thấy người gửi và người nhận e-mail và số điện thoại của người gọi vào lúc nào. Hệ thống có thể truy cập toàn bộ nội dung tin nhắn hay không còn tùy thuộc vào việc nó có được bảo vệ bằng mã hóa mạnh hay yếu.

Zhu, nhân viên của Semptian, viết trong e-mail rằng, công ty có thể cung cấp cho các chính phủ bản cài đặt Aegis với khả năng giám sát hoạt động internet của 5 triệu người với chi phí từ 1,5 triệu đến 2,5 triệu đô la. Để nghe lén các thông tin liên lạc khác, chi phí sẽ cao hơn. Zhu nói: “Nếu chúng tôi thêm các cuộc gọi điện thoại, SMS, địa điểm, thì phải thêm từ 2 đến 5 triệu tùy theo mạng”.

Tháng Chín năm 2015, Semptian gia nhập the OpenPOWER Foundation, tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Hoa Kỳ, được thành lập bởi tập đoàn công nghệ khổng lồ IBM và Google. Đương kim chủ tịch của tổ chức là Michelle Rankin (IBM) và giám đốc là Chris Johnson (Google).

Đăng ký tại New Jersey với tư cách một tổ chức “cải tiến cộng đồng”, OpenPOWER Foundation cho biết, mục đích của họ là chia sẻ những tiến bộ trong việc xây dựng mạng, máy chủ, lưu trữ dữ liệu và công nghệ xử lý. Theo trang web của mình, tổ chức này mong muốn “các trung tâm dữ liệu hiện nay phải suy nghĩ lại về cách tiếp cận công nghệ”, đồng thời “thúc đẩy sáng tạo và cống hiến nhiều chọn lựa hơn trong ngành”.

Semptian hưởng lợi do hợp tác với các công ty Mỹ, được tiếp cận với kiến thức chuyên ngành và công nghệ mới. Công ty Trung Quốc tự hào trên trang web của mình là họ đang “tích cực làm việc với các công ty tầm cỡ trên thế giới như IBM và Xilinx”; họ tuyên bố Semptian là công ty duy nhất ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, có thể cung cấp cho khách hàng các thiết bị xử lý dữ liệu mới, được phát triển với sự trợ giúp của các công ty Hoa Kỳ.

Năm ngoái, trên trang web của mình, OpenPOWER Foundation tuyên bố đó là “niềm vui” khi Semptian cộng tác với IBM, Xilinx và các tập đoàn khác của Mỹ. Tổ chức này cho biết họ cũng “làm việc với một số trường đại học và viện nghiên cứu lớn ở Trung Quốc”. Hồi tháng 12, các giám đốc điều hành của OpenPOWER tổ chức một hội nghị cấp cao ở Bắc Kinh, trong khách sạn 5 sao Sheraton Grand Hotel, tại quận Đông Thành của thành phố. Các đại diện Semptian được mời tham dự và đã giới thiệu với các đồng nghiệp Mỹ công nghệ phân tích video mới, mà họ đang phát triển cho nhiều mục đích, trong đó có cả việc “theo dõi công luận”, một nguồn tin thuật lại với Intercept như vậy.

Không rõ lý do tại sao các tập đoàn công nghệ khổng lồ Hoa Kỳ lại chọn cộng tác với Semptian. Quyết định này có thể là một phần của chiến lược rộng lớn hơn, nhằm tạo mối quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc và tiếp cận gần hơn với một thị trường đem lại lợi nhuận, ở một quốc gia Đông Nam Á. Phát ngôn viên của OpenPOWER đã từ chối trả lời các câu hỏi về chuyện tổ chức này làm việc với Semptian và chỉ nói rằng, “công nghệ có sẵn từ trước, thông qua tổ chức là mục đích chung, có thể tìm mua trên thị trường toàn cầu và không cần giấy phép xuất khẩu của Hoa Kỳ”.

Elsa Kania, một thành viên cao cấp tại Center for a New American Security, viện nghiên cứu chính sách, nói rằng, trong một số trường hợp, hợp tác kinh doanh và học thuật giữa các công ty Hoa Kỳ và Trung Quốc là quan trọng và có giá trị, nhưng “khi một công ty được biết có dính líu chặt chẽ đến việc kiểm duyệt và giám sát và đồng lõa vi phạm nhân quyền trầm trọng thì rất đáng lo ngại”.

“Tôi hy vọng các công ty Hoa Kỳ có thủ tục nghiêm ngặt xem xét về mặt đạo đức trước khi tham gia”, Kania nói, nhưng đôi khi, đó có vẻ như là chính sách “đừng hỏi, đừng kể – lợi nhuận đặt trên đạo đức”.

Semptian, thành lập năm 2003, là đối tác khả tín của chính phủ Trung Quốc trong nhiều năm. Chế độ này đã tặng cho công ty status “National High Tech Enterprise”, điều này có nghĩa là nó đã vượt qua những đánh giá và kiểm toán do bộ khoa học và công nghệ thực hiện. Chính phủ ưu đãi các công ty nhận được status đặc biệt này bằng hình thức giảm thuế và những hỗ trợ khác.

Năm 2011, tạp chí Der Spiegel của Đức đã có một bài viết nhấn mạnh đến mối quan hệ thân thiết giữa Semptian và nhà nước Trung Quốc. Công ty đã giúp chính phủ thiết lập những hình trạng của Trung Quốc, cái gọi là Great Firewall, một hệ thống kiểm duyệt internet, ngăn chặn các trang web mà đảng Cộng Sản không ưa thích, chẳng hạn như các trang nói về vấn đề nhân quyền và dân chủ. “Công nghệ kiểm soát mạng của Semptian được sử dụng trong một số thành phố lớn ở Trung Quốc”, Spiegel tường thuật vào thời điểm đó.

Năm 2013, Semtian bắt đầu quảng cáo sản phẩm của mình khắp thế giới. Các đại diện công ty đến Âu Châu, xuất hiện trong hội chợ về an ninh được tổ chức tại một hội trường phía Đông-Bắc Paris. Trong dịp đó, theo các tài liệu, Semptian đã cho các viên chức chính phủ quốc tế cơ hội sao chép mô hình internet Trung Quốc bằng cách mua “National Firewall”, cái mà công ty cho biết có thể “ngăn chặn những thông tin không mong muốn từ internet”.

Thiên Hạ của Tập Cận Bình

Wall Street Journal

Tác giả: Gordon Chang

Dịch giả: Jackhammer Nguyễn

24-7-2019

Lời dịch giả: Tác giả Gordon Chang, một nhà nghiên cứu người Mỹ gốc Hoa, vừa có bài viết trên báo Wall Street Journal, phân tích tham vọng của Trung Quốc hiện nay dưới sự lãnh đạo của ông Tập Cận Bình.

Tranh cãi tư bản và xã hội chủ nghĩa ở Mỹ là vô ích thôi

Bloomberg

Tác giả: Noah Smith

Dịch giả: Jackhammer Nguyễn

23-7-2019

Lời dịch giả: Trong các cuộc tranh luận chính trị ở Mỹ suốt hai năm qua, người ta lại nghe nói đến chủ nghĩa xã hội, và đó thường là cái nhãn mà các chính trị gia đảng Cộng hòa dán cho đối thủ của mình thuộc đảng Dân chủ, nhất là đối với các nghị sĩ trẻ tuổi, có những ý tưởng cấp tiến.

Hệ thống “thế giới tội phạm ngầm” của Đảng CSTQ thể hiện qua “Những đàn ông mặc áo trắng” ở Hồng Kông

Đài Á châu Tự do

Wang Yun, thực hiện

Dịch giả: Lê Minh Nguyên

22-7-2019

Xã hội đen tấn công người biểu tình ở nhà ga Hong Kong. Photo Courtesy

Trong cuộc biểu tình ngày 21/7 tại Hồng Kông, một nhóm “Đàn ông mặc áo trắng” đã tấn công và làm bị thương nhiều người biểu tình tại ga tàu điện ngầm Yuen Long.

Tuổi thơ và cái đầu chính trị

Courrier International

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ

Số tháng 5-7/2019

Tư tưởng chính trị của Tập Cận Bình sẽ trở thành một phần của chương trình học sau khi được đưa vào Hiến pháp của ĐCSTQ. Nguồn: Bloomberg

Tập Cận Bình trong thời gian gần đây kêu gọi các khóa học chính trị phải được tăng cường ở mọi lứa tuổi.

Mục tiêu thương chiến hay địa chính trị? Trump cần làm sáng tỏ chính sách đối với Trung Quốc

Project Syndicate

Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Dịch giả: Đỗ Kim Thêm

22-7-2019

Trong một nền dân chủ, một chính phủ không thể theo đuổi một cuộc đấu tranh lâu dài với một kẻ thù địa chính trị đầy quyền lực mà không có sự hỗ trợ chính trị bền vững từ công chúng có hiểu biết. Đó là lý do tại sao Hoa Kỳ cần khẩn trương khởi động một cuộc tranh luận công khai khả tín về chính sách đối đầu với Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tổng thống Đài Loan: Dân chủ và tăng trưởng kinh tế là hai vấn đề gắn chặt với nhau

Kim Chi

22-7-2019

Bà Thái Anh Văn – Tổng thống Đài Loan – phát biểu tại Đại học Columbia ở New York ngày 12/7/2019.

Bà Thái Anh Văn, Tổng thống Đài Loan. Photo Courtesy

Được lời mời tới phát biểu ở đây, nơi tiền phong về tự do ngôn luận và sự đa dạng quả là vinh hạnh lớn lao.