Nguyễn Ngọc Như Quỳnh
25-9-2026
Trong cuộc hội đàm tại Nhà Trắng hôm thứ Năm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đề nghị Tổng thống Donald Trump “phản đối Đài Loan độc lập”, theo bản thông cáo của Tân Hoa Xã.
Đến nay, phía Mỹ vẫn chưa công bố bản tóm tắt riêng về nội dung cuộc gặp, và Tổng thống Trump chưa trả lời các câu hỏi về vấn đề này.
Theo Tân Hoa Xã, ông Tập nói lập trường của Trung Quốc về bảo vệ thống nhất quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ là “rõ ràng”. Ông mong Mỹ giữ “lập trường đúng đắn là phản đối Đài Loan độc lập” và “xử lý thận trọng” vấn đề Đài Loan.
Theo Bloomberg, đây là lần đầu ông Tập công khai kêu gọi Trump thay đổi lập trường hàng thập kỷ của Mỹ, vốn chỉ nói Mỹ “không ủng hộ” Đài Loan độc lập. Hiện chưa có dấu hiệu chính quyền Trump định đổi cách diễn đạt.
Giới chức Mỹ từ lâu tránh tuyên bố rõ việc phản đối Đài Loan độc lập, vì một thay đổi như vậy sẽ đặt ra câu hỏi về quyết tâm bảo vệ hòn đảo và gây phản đối trong Quốc hội.
Vấn đề bán vũ khí là đòn bẩy thực tế. Chính quyền Trump đã phê duyệt một gói vũ khí 11 tỷ USD cho Đài Loan năm ngoái, nhưng gói thứ hai trị giá khoảng 14 tỷ USD vẫn chưa được ký trong nhiều tháng. Ông Trump từng gọi việc bán vũ khí cho Đài Loan là “con bài mặc cả rất tốt”.
Chính quyền Đài Loan hôm thứ Sáu bác bỏ phát biểu của ông Tập là “xuyên tạc sự thật”, khẳng định chỉ người dân Đài Loan mới có quyền quyết định tương lai của mình.
Thông cáo phía Trung Quốc mô tả việc đội ngũ kinh tế hai nước đạt được một “thỏa thuận chung mới”. Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, hai bên đồng ý gia hạn thêm hai tháng thỏa thuận chấm dứt chiến tranh thương mại năm ngoái, vốn sắp hết hạn vào tháng 11. Ông cho biết việc gia hạn giúp hai bên có thêm thời gian trên mặt trận kinh tế. Các vấn đề cốt lõi gồm thuế quan, cam kết mua hàng, nguồn cung đất hiếm và hạn chế công nghệ vẫn được để lại cho vòng đàm phán sau.
Theo Tân Hoa Xã, ông Tập nói hai nước tuy cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo nhưng “càng có lý do để hợp tác”, và cần duy trì sự kiểm soát của con người đối với AI. Thông cáo cũng cho biết hai bên trao đổi về Trung Đông, Ukraine và bán đảo Triều Tiên, đồng thời xác nhận sẽ hỗ trợ nhau tổ chức hội nghị APEC 2026 tại Thâm Quyến và G20 tại Miami.
Thông cáo không đề cập riêng đến cuộc chiến Iran, dù đây được xem là một trọng tâm của hội nghị. Trung Quốc từng mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran trước khi Mỹ phong tỏa hải quân eo biển Hormuz, và đang lặng lẽ tìm cách lách lệnh phong tỏa. Văn bản cũng không nhắc đến tranh chấp hàng hải ở châu Á, trong đó có Biển Đông.
Ông Trump mô tả đây là “một cuộc gặp tuyệt vời” nhưng không trả lời câu hỏi về nội dung hội đàm. Cả hai nhà lãnh đạo bỏ qua các câu hỏi về Iran, Đài Loan, buôn bán fentanyl và trường hợp nhà sáng lập Apple Daily Lê Trí Anh (Jimmy Lai) đang bị giam. Những phát biểu của ông Trump xuất hiện trong thông cáo Trung Quốc là lời Tân Hoa Xã thuật lại và chưa được phía Mỹ xác nhận.
Các nhà phân tích đánh giá hội nghị mang tính hình thức còn kết quả đạt được chưa đáng kể.
Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) lưu ý rằng ông Trump đã chấp nhận khái niệm “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng” do ông Tập đề xuất từ tháng 5, nhưng ý nghĩa cụ thể của cụm từ này vẫn chưa rõ, và việc Mỹ chấp nhận là điều bất thường.
Đài Loan vốn là lá bài để người ta mặc cả với Trung Cộng, sau Trump và sau Tập thì tình hình sẽ khác hơn và lợi thế sẽ vẫn nghiêng về Hoa Kỳ, sẽ chẳng có ai công nhận Đài Loan độc lập và TC cũng chẳng dám xâm chiếm hòn đảo, những con đập khổng lồ của TC trong một lúc nào đó sẽ trở thành mối đe dọa trực tiếp nếu người ta cho nó nổ tung. Kèn cửa nhau thôi chứ Tập chẳng còn sống được bao lâu để tác oai tác quái, riêng về phía Ủn công tử thì khi nó chết ngắc người bị thịt ngay lập tức là cô em gái và công chúa Ju-ae sẽ mang lại hòa bình trên bán đảo Triều Tiên. Làm bom nguyên tử để làm gì khi dân còn đói rã họng.