Nạn phá rừng và mồ chôn sống tập thể!

Mai Bá Kiếm

29-10-2020

Lúc 15h30 ngày 28/10/2020, ở xã Trà Vân (cách trung tâm huyện Nam Trà My 14 km) tỉnh Quảng Nam, có một vụ lỡ đất khiến 8 người bị vùi lấp. Một tiếng rưỡi sau, một vụ sạt lở đất xảy ra bên xã Trà Leng (cách trung tâm huyện Nam Trà My 25 km) khiến 45 người mất tích; 4 người may mắn thoát nạn.

Binh chủng phòng chống thiên tai

Nguyễn Ngọc Chu

29-10-2020

Đất nước ta ở vào vị trí địa lý mà năm nào cũng phải đối mặt với bão lũ. Bão chồng bão, lũ chồng lũ. Mức độ tàn phá đều ở mức khủng khiếp cho đến rất khủng khiếp. Đó là sự thật trong quá khứ. Đó sẽ là điều không tránh khỏi trong tương lai với cường độ lớn hơn. Cho nên, không bàn về quá khứ. Không chỉ trích nguyên nhân quá khứ làm trầm trọng tai hoạ bão lũ. Chỉ nói đến biện pháp phòng chống bão lũ cho tương lai.

Frank Snepp: ‘Ông Trump không hề chống cộng sản hay chống Trung Quốc’

BBC 

Tina Hà Giang

Ảnh: SAUL LOEB

Việc cộng đồng Mỹ gốc Việt có tỷ số ủng hộ Tổng thống Donald Trump cao nhất (48%, theo AAPI) trong khối cử tri gốc Á, có lẽ không gây bối rối cho ai nhiều như cho Frank Snepp, người phục vụ tại Việt Nam từ 1969 đến 1975.

Chuyện rác Hà Nội

Mạc Văn Trang

29-10-2020

Hà Nội đang ngập rác!

Chuyện người thành phố Hà Nội lâu nay tiêu xài, rồi muốn sạch thì đem rác về vùng quê chôn lấp, đã gây nên bao nỗi bức xúc cho người dân nông thôn. Hãy tự đặt mình vào hoàn cảnh gần bãi rác xem có chịu được mùi xú uế và bao nhiêu hệ luỵ không? Vậy mà mỗi lần dân phản ứng, ngăn rác thì lại bị coi như “gây rối”, “chống đối”!

Trong thâm tâm, ông ta là một cậu bé đang hoảng sợ: Bob Woodward, John Bolton và một số người khác nhận xét về Trump (Phần IV)

Guardian

Jude RogerAndrew Anthony thực hiện

Dịch giả: Trần Ngọc Cư

25-10-2020

Tiếp theo phần Iphần IIphần III

Phần IV: Nhận xét của Anthony Scaramucci

Anthony Scaramucci là một nhà tài chính New York ít được biết đến khi Donald Trump bổ nhiệm ông làm giám đốc truyền thông của Nhà Trắng vào tháng 7 năm 2017. Ông bị sa thải chỉ 11 ngày sau đó, sau một loạt tuyên bố vấp váp về quan hệ công chúng, nhưng vẫn là người trung thành với Trump trong hai năm tiếp theo.

“Bọn mình chỉ có một ông cai”

Trần Quốc Việt

28-10-2020

Học sinh lớp Nhất, lớp Nhì (tức Lớp Bốn, lớp Năm) thời VNCH. Nguồn: Võ Trường Toản

Những năm tiểu học của tôi diễn ra trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt. Tôi nhìn thấy trên truyền hình hình ảnh ảnh dân chúng Huế chạy giặc năm Mậu Thân, rồi chẳng bao lâu sau lại thấy cảnh khai quật những hố chôn tập thể ở Huế. Tôi từng chạy theo chúng bạn nhặt truyền đơn máy bay quân đội thỉnh thoảng thả trên bầu trời Đà Nẵng.

Lịch Sử Việt Nam Thời Tự Chủ (Phần 42)

Hồ Bạch Thảo

28-10-2020

42. Trần Nhân Tông: Chống Nguyên – Mông xâm lăng lần thứ hai (Tiếp theo)

Thành ngữ mới: Thành công tốt đẹp

Nguyễn Thông

28-10-2020

Con người ta, phàm làm việc gì luôn muốn đạt kết quả theo ý mình. Việc lớn việc nhỏ đều vậy. Cái kết quả ấy được gọi là thành công.

Thế hệ mất mát

Đoàn Kiên Giang

28-10-2020

Ba sinh viên mặc đồ Grab, gục khóc ở giảng đường lúc bão lũ miền Trung. Ảnh: internet

Thế hệ 7x, 8x, 9x ở Tây Bắc, Đông Bắc, miền Trung đều không lạ gì bão lũ.

Nước mắt VTV

Lê Thế Thắng

28-10-2020

Năm 1999, ở tuổi đôi mươi, tôi xem trên truyền hình, thông tin về trận lũ thế kỉ ở Huế. Người dẫn chương trình thời sự hôm đó là BTV Thanh Lâm. Gia đình tôi khi đó đang ăn tối, người dẫn chương trình dẫn cảm động lắm, đến nỗi tôi đúng nghĩa là “cơm chan nước mắt”.

Lại bàn về kinh nghiệm

Nguyễn Đình Cống

28-10-2020

Viết “Lại bàn về…” vì ngày 12/8/2020, tôi đã công bố bài “Kinh nghiệm của ĐCSVN”. Bài đó chỉ ra những ngụy biện, những nhầm lẫn của Hội đồng lý luận trung ương. Bài này tiếp tục phân tích một số kinh nghiệm trong các báo cáo chính trị ở các ĐH Đảng.

Trong thâm tâm, ông ta là một cậu bé đang hoảng sợ: Bob Woodward, John Bolton và một số người khác nhận xét về Trump (Phần III)

Guardian

Jude RogerAndrew Anthony thực hiện

Dịch giả: Trần Ngọc Cư

25-10-2020

Tiếp theo phần Iphần II

Phần III: Nhận xét của John Bolton

John Bolton là cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ dưới thời Donald Trump từ năm 2018 đến năm 2019. Bắt đầu sự nghiệp là một luật sư, ông đã giữ các vai trò cấp cao trong Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp dưới thời chính quyền của Ronald Reagan, George HW Bush và George W Bush, là người bổ nhiệm ông làm đại sứ Hoa Kỳ thứ 25 tại Liên Hiệp Quốc. Cuốn sách của ông về nhiệm kỳ tổng thống Trump, “The Room Where It Happened” [Căn phòng nơi vụ việc xảy ra], được xuất bản vào tháng 6 năm nay.

Bình “ruồi” sẽ trở thành… củi?

Lê Nguyễn Hương Trà

28-10-2020

Hai ngày qua, tin về Trưởng Ban Kinh tế TW Nguyễn Văn Bình, hỗn danh Bình ruồi (hiện đã phá mụt ruồi) râm ran trên MXH, theo đó thì ông Bình sẽ trở thành… củi. Nguyên do đâu có tin này!?

Di sản và di hại thời đại Trump

Nhã Duy

28-10-2020

Nếu muốn chơi bài, phải học chơi cho đúng cách. Biết lúc giữ, lúc buông, biết khi đứng dậy, khi cao chạy xa bay. Chớ bao giờ đếm tiền giữa cuộc chơi, sẽ có đủ thời gian đếm tiền khi tàn cuộc“. Đó là lời khuyên của Kenny Rogers trong bản nhạc top-hit giành được giải Grammy của ông là “The Gambler”, một trong những bài hát định hình giọng ca riêng biệt của Kenny và đưa tên tuổi ông thêm rực sáng.

Gió Đông

Phạm Thị Hoài

28-10-2020

Đại tự sự chống Tàu đóng một vai trò quan trọng, thậm chí quan trọng nhất, trong thái độ của người Việt về cuộc bầu cử tổng thống ở Mỹ tuần tới. Còn người Trung Quốc, họ nghĩ gì? Bài viết mới đây của bà Vương Tú Anh (Wang Xiuying) trên bán nguyệt san London Review of Books, tạp chí văn học nhiều độc giả nhất ở châu Âu, cho chúng ta biết một số khía cạnh.

Đại Kỷ Nguyên, The Epoch Times và Pháp Luân Công: Về một đế chế truyền thông

Luật Khoa

Hiền Minh

28-10-2020

Ảnh: Adam Ferris/The New York Times.

Từ năm 2016, tờ báo được Pháp Luân Công bảo trợ này đã tạo ra một đế chế truyền thông “bài Trung – phò Trump” bằng những thủ thuật Facebook hung hãn và những thông tin hữu khuynh sai lệch.

25 lý do vì sao tôi không bầu cho ứng viên Donald Trump

Vĩnh Long

27-10-2020

Một trong những nguyên tắc trị nước căn bản nhất mà tôi đòi hỏi ở người lãnh đạo thì rất rõ ràng và dứt khoát (non-negotiable): Chính trị KHÔNG được tách rời khỏi Đạo đức”. Đạo đức phải là động lực để chính trị gia nhập cuộc và là ngọn đèn cho lãnh tụ thiết lập tầm nhìn (vision). Lãnh tụ chính trị càng ở cấp cao, quyền lực càng nhiều, thì nhân dân càng phải khắt khe hơn, quyết liệt hơn trong việc đời hỏi chuẩn mực đạo đức của lãnh đạo.

Hiện giờ và hơn bao giờ hết, tôi tin tưởng Tổng thống Trump

Washington Post

Tác giả: George Conway

Dịch giả: Bùi Như Mai

26-10-2020

Lời giới thiệu: Tác giả Geroge Conway là chồng của cố vấn cao cấp của Trump, Kellyanne Conway. George Conway là luật sư nổi tiếng ở Washington hơn 30 năm qua, ông tốt nghiệp cử nhân tại Đại Học Harvard và tốt nghiệp Luật tại Đại học Yale nổi tiếng.

Mưa bão, lũ lụt, sạt lở, thủy điện và vậy là… xong!

Blog VOA

Trân Văn

27-10-2020

Bão Molave – trận bão thứ chín trong năm nay tại Việt Nam – đã vào biển Đông. sáng 27 tháng 10, Trung tâm Dự báo Khí tượng – Thủy văn Việt Nam loan báo sức gió ở vùng gần tâm bão từ cấp 13, đến cấp 14 (135 km/h – 165km/h), giật cấp 17 (202 km/h – 220 km/h). Nếu không có gì thay đổi, bão Molave sẽ chạm đất liền vào ngày mai 28 tháng 10 (1). Miền Trung Việt Nam, vốn đã tan hoang vì mưa bão, lũ lụt, sạt lở liên tục trong cả tháng vừa qua, giờ sẽ tiếp tục hứng chịu hậu quả của siêu bão này!

Mặt trận tư pháp (Phần 2)

Đinh Từ Thức

27-10-2020

Tiếp theo phần 1

Từ cấm kỵ đến tự do

Đám đông ăn mừng Tối cao Pháp viện ra phán quyết chấp nhận hôn nhân đồng tính (same sex marriage) tại Washington, năm 2015. Nguồn: Zach Gibson/ NYT

Những chuyện cấm kỵ và tự do liên quan tới hôn nhân tại Virginia, từ hơn nửa thế kỷ trước, ăn nhằm gì tới những sôi nổi đang diễn ra hôm nay? Đó là những bằng chứng cụ thể, cho thấy tầm quan trọng của mặt trận tư pháp trong một xã hội dân chủ. Có tự do hay không, dân chủ còn hay mất, dễ thở hay nghẹt thở, đều bắt nguồn từ hệ thống tư pháp. Tổng thống chỉ cầm quyền bốn năm, hay tám năm. Dân biểu, nghị sĩ có nhiệm kỳ hai, hay sáu năm, mỗi lần tái ứng cử, là một lần dân có quyền tái định đoạt vai trò của họ bằng lá phiếu của mình. Thẩm phán liên bang có nhiệm kỳ suốt đời.

Trump đến rồi Trump đi, nhưng các “thẩm phán điều 3”, từ toà án Quận, toà Phúc thẩm, đến toà Tối Cao; vẫn có thể tiếp tục giải thích luật theo ý họ, nghĩa là theo ý hướng Trump và đảng Cộng Hòa, thêm vài ba chục năm nữa. Tuy họ có thể bị bãi nhiệm bởi Quốc Hội, nhưng thủ tục phiền phức, ít khi xảy ra. Riêng TPTC, người tại chức lâu nhất, William Douglas, 36 năm 7 tháng, qua 7 đời tổng thống; từ Roosevelt đến Ford, từ năm 1939-1975. Người thế chân ông Douglas là John Stevens, cũng tại chức 35 năm, từ 1975 tới 2010. Hai TPTC qua đời gần đây nhất, Antonin Scalia, tại chức 30 năm, từ năm 1986 đến 2016 và bà Ruth Ginsburg, 27 năm, từ năm 1993 đến 2020. Và ở tuổi 48, người mới được đề cử vào TCPV, là Thẩm phán Amy Barrett, có thể tại chức tới 40 năm.

Trong vòng ba năm rưỡi của nhiệm kỳ đầu, Tổng Thống Trump, với sự giúp sức tích cực của Nghị sĩ trưởng khối Cộng Hòa Mitch McConnell, đã mang vào ngành tư pháp nhiều thẩm phán liên bang nhất, so với các tổng thống trong 40 năm qua, kể từ Tổng Thống Reagan.

Theo Pew Research, cho đến ngày 7/7/2020, cả ba cấp trong hệ thống tư pháp liên bang, có tất cả 792 thẩm phán đang hoạt động trên toàn quốc, tại 1 TCPV, 13 toà Phúc thẩm vùng và 91 toà án Quận. Trong số này, ông Trump đã bổ nhiệm 194 người, tức 24%. Gần một phần tư tổng số thẩm phán liên bang này, cộng với thành phần thẩm phán bảo thủ vẫn còn tại chức, chẳng mấy chốc, thành phần này sẽ có đa số, tha hồ xét xử và giải thích luật theo quan điểm của xã hội vài thế kỷ trước. Nghĩa là, đẩy bánh xe lịch sử tiến theo hướng lùi. Riêng thành phần TCPV, khi bà Amy Barrett an vị trước bầu cử, dù ông Trump thất cử, phía bảo thủ toà này vẫn có được đa số tuyệt đối 6-3, đủ khả năng thay đổi sinh hoạt xã hội trong nhiều thế hệ.

Xung đột từ đồi Capitol

Công tâm mà nói, cuộc chiến tư pháp hiện tại, không do Tổng thống Trump châm ngòi. Ông và phía Cộng Hòa, đều sử dụng nhau như phương tiện. Ông dùng Cộng Hòa để mưu cầu danh lợi cá nhân. Cộng Hòa, qua lãnh tụ tại Thượng viện Mitch McConnell, sử dụng ông để trả miếng hận Dân Chủ từ trên ba thập niên trước. Đồng thời, chặn bước tiến quá mau của xã hội vào đầu thế kỷ 21; do hậu quả của cuộc cách mạng thông tin; cố vớt vát những gì vẫn được coi là “giá trị truyền thống” của một xã hội từ vài thế kỷ trước, cùng lúc, bảo vệ quyền lợi của giới tài phiệt, là nguồn sống của khuynh hướng bảo thủ.

Tại cuộc điều trần tại Uỷ ban Tư pháp Thượng viện trong tiến trình chuẩn thuận bà Amy Barrett, Nghị sĩ Dân Chủ từ tiểu bang Rhode Island, Sheldon Whitehouse, đã trưng bày một bản liệt kê chữ lớn trên khổ lớn, lấy dữ liệu từ The Washington Post, với lời ghi “A conservative activist’s behind-the-scenes campaign to remake the nation’s courts” tiếp theo là số tiền $250 MiLLION IN DARK MONEY (Một nhà hoạt động bảo thủ ẩn danh vận động làm lại các toà án toàn quốc $250 triệu đô la trong quỹ ĐEN).

Theo tường thuật của Seung Min Kim trên Washington Post, ngày 23 tháng 10, trong cuộc họp cùng ngày tại Thượng viện để quyết định về thủ tục cuối cùng trong việc chuẩn thuận Thẩm phán Amy Barrett vào TCPV, đã diễn ra vụ tranh luận gắt gao giữa hai Trưởng khối đa số Cộng Hòa McConnell, và Trưởng khối Thiểu số Dân Chủ Schumer.

Năm 1986, Thượng viện đã chuẩn thuận Thẩm phán Antonin Scalia vào TCPV, một người có khuynh hướng cực hữu, với tỉ lệ 98-0. Năm 1993, Thượng viện chuẩn thuận Thẩm phán Ruth Ginsburg, một người có khuynh hướng cấp tiến, với tỉ lệ 96-3. Điều này chứng tỏ, dù hai ứng viên có khuynh hướng đối nghịch, cả hai người đều được hầu như toàn thể Thượng viện, thuộc cả hai đảng chấp thuận. Chuyện đẹp này không còn nữa.

Trong cuộc họp Ủy ban Tư pháp Thượng viện hôm thứ Năm 22/10, bà Barrett đã được chấp thuận, với số phiếu của toàn thể thành viên Cộng Hòa của uỷ ban, trong khi toàn thể thành viên Dân Chủ tẩy chay phản đối.

Trong cuộc họp hôm thứ Sáu, Mitch McConnell đổ lỗi cho Dân Chủ: “Đó là một sự việc – một sự việc lịch sử – đã do phía Dân Chủ Thượng viện khởi đầu trước, gây các khó khăn hiện thời của chúng ta kể từ 1987, và là phía khởi sự mọi cuộc leo thang. Mọi leo thang đã khởi đầu từ phía bên kia”.

Nhưng chính McConnell đã dàn dựng vụ leo thang đáng kể nhất trong cuộc chiến tư pháp những năm gần đây, khi ông đã ngăn chặn vụ đề cử TPTC vào năm 2016 của Tổng Thống Obama, tám tháng trước bầu cử – một việc làm khiến phía Dân Chủ cay cú từ đó.

Theo Seung Kim, McConnell đứng quay lưng về phía Dân Chủ, nói với phía Cộng Hòa qua ngôn ngữ mỉa mai không bình thường, nhắm vào cá nhân Lãnh tụ Thiểu số thượng viện Charles Schumer (D-N.Y.): “Tôi mong đồng nghiệp từ New York của chúng ta hoan hỷ với những gì ông đã tạo ra. Tôi hy vọng ông ấy thoả mãn với điều đã tài tình làm cho Thượng viện”.

Khi McConnell chấm dứt, Schumer đứng dậy, nói với cả hai phía, rằng phát biểu của McConnell là cách “ăn miếng tả miếng”, trình bầy một khía cạnh lịch sử bị bẻ cong. Ông nói: “Phía đa số Cộng Hòa thượng viện đang trên bờ vục thẳm tạo ra một sai lầm lịch sử khổng lồ. Những thiệt hại gây ra cho viện này sẽ không thể phục hồi”.

Schumer mô tả một đảng đạo đức giả, đã không có lý do chặn lại việc đề cử Merrick Garland vào TCPV năm 2016, rồi bây giờ hấp tấp chuẩn thuận Barrett, chỉ hơn một tuần trước ngày bầu cử mà hàng chục triệu cử tri Mỹ đã bầu rồi. Schumer nói với phía Cộng Hòa: “Quý vị không có quyền tranh luận về nhất trí khi quý vị làm những gì đang làm… Phía đa số đã chà đạp lên thường tình, quy định, chuẩn mực, danh dự, giá trị, bất cứ thứ gì trong số này có thể trở ngại cho tham vọng đưa một người vào toà án để người này sẽ lấy đi những quyền của biết bao người Mỹ”.

Những ấm ức cũ

Khi Amy Barrett còn là cô bé 15 tuổi, một cuộc xung đột lịch sử đã diễn ra giữa Cộng Hòa và Dân Chủ tại Thượng viện, chung quanh một ghế trống tại TCPV.

Chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ, sau khi Tổng Thống Reagan loan báo vào ngày 1 tháng 7 năm 1987, đề cử Thẩm phán Phúc thẩm Robert Bork vào TCPV, Nghị sĩ Dân Chủ Edward Kennedy đã gắt gao phê bình, rằng:

“Nước Mỹ của Robert Bork là nơi phụ nữ buộc phải tới những nơi phá thai trong ngõ hẻm, da đen phải ngồi riêng ở quầy ăn trưa, cảnh sát thô bạo có thể phá cửa vào xét nhà dân lúc nửa đêm, học sinh không được dạy về thuyết tiến hoá, nhà văn và nghệ sĩ bị nhà cầm quyền kiểm duyệt tùy thích, và những cánh cửa tòa liên bang đóng chặt trên ngón tay của hàng triệu người dân, đối với họ, tư pháp – thường là chỗ duy nhất – bảo vệ những quyền cá nhân là tâm điểm nền dân chủ của chúng ta”.

Tại Sao?

Các Nghị sĩ Dân Chủ Joseph Biden, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp và Edward Kennedy, thảo luận trong vụ chống Robert Bork, 1987. Nguồn: John Durika/ AP

Giống các thẩm phán Leon Bazile; trong vụ Lovings của thập niên 50 thế kỷ trước; Thẩm phán Antonin Scalia sau đó, và Thẩm phán Amy Barrett bây giờ, Thẩm phán Robert Bork từng là người rất xuất sắc từ khi còn đi học; là luật gia và giáo sư nổi tiếng – từng là thầy của Bill và Hillary Clinton, Jerry Brown, và John Bolton tại Yale và cùng sùng đạo Công Giáo. Là người đạo hạnh gương mẫu, không có gì đáng chê trách về phương diện cá nhân.

Trong lãnh vực công, với chức Tổng Giám Đốc Tư Pháp (Solicitor General – chức vụ thứ nhì sau Bộ Trưởng Tư Pháp – Attorney General) thời Nixon, ông Bork đã theo lệnh Nixon, sa thải Công Tố viên Đặc biệt Archibald Cox, vì ông này đòi Nixon nộp các cuốn băng thu thanh tại Bạch Ốc trong vụ tai tiếng Watergate. Ông Bork miễn cưỡng làm việc này, sau khi các cấp trên của ông đã từ chức để phản đối. Vào năm 1982, khi Tổng Thống Reagan đề cử ông vào địa vị thẩm phán tòa phúc thẩm – Court of Appeals for the District of Columbia – tòan thể Thượng viện đã chấp thuận dễ dàng. Điều này chứng tỏ, việc ông theo lệnh Nixon sa thải ông Cox, không là nguyên nhân chống đối của phe Dân Chủ.

Nhưng 5 năm sau, khi cũng Reagan đề nghị ông vào TCPV, sóng gió đã nổi dậy từ đầu. Điều này chứng tỏ, lý do ông bị chống đối, không do những gì ông làm trong phạm vi cá nhân, hoặc thuộc lãnh vục hành chính, hay chính trị, mà từ quan điểm của ông đã thể hiện qua những phán quyết tòa phúc thẩm. Ví dụ, trong vụ Deonenburg v. Zech vào năm 1984, Thẩm phán Bork đã không chấp nhận quan điểm về Quyền riêng tư – right to privacy; một quyền đã được TCPV căn cứ vào đó để chấp nhận cho phá thai, trong vụ Roe v. Wade. Ông Bork cũng không chấp nhận quyền tự do ngôn luận đối với tư nhân, mà chỉ dành cho chính quyền và các đảng phái chính trị. Ông cũng chủ trương cho các xí nghiệp lớn không bị trói buộc bởi quá nhiều quy luật, cho rằng điều này chỉ khiến giới tiêu thụ phải trả gá. Không những chống phá thai, ông Bork còn chống cả ngừa thai và hôn nhân đồng tính.

Tóm lại, về quan điểm giải thích luật, cũng như Scalia cùng thời và Barrett bây giờ. Ông tự mô tả thuộc phái originalism, nghĩa là giải thích luật theo nghĩa nguyên thuỷ, khi nó được làm ra, không cần để ý tới đà tiến của xã hội. Chẳng hạn, ngay trong đoạn mở đầu của Hiến Pháp Mỹ, có ba chữ “insure domestic tranquility”, là bảo đảm an bình nội bộ. Nếu giải thích theo nghĩa rộng, một cuộc biểu tình ôn hoà, không đập phá, là không phạm tới an bình nội bộ. Nhưng cũng có thể nói, dù không đập phá, nhưng cũng gây trở ngại cho những người lưu thông, cho giới làm ăn buôn bán, thế là phạm tới an bình nội bộ. Ngoài ra, chuyện nhỏ hơn, như cãi nhau trong nhà, có phạm tới an bình nội bộ, có đáng để hàng xóm hay cảnh sát can thiệp không?

Chính vì quan điểm giải thích luật một cách chặt chẽ, bảo thủ, Thẩm phán Bork đã bị hạ quá đậm trước cửa vào tòa tối cao, bằng tỉ lệ 58 chống, 42 thuận.

Trong cuộc tranh luận trước khi bỏ phiếu, Nghị sĩ Biden (ứng viên TT bây giờ), Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện lúc đó, phát biểu: “Tôi tin rằng tôi có những quyền, bởi vì tôi hiện hữu, bất kể chính quyền, không phải do chính quyền. Thẩm phán Bork tin rằng, các quyền đến từ đa số, qua Hiến Pháp đến những cá nhân, một quan điểm tôi phủ nhận”. (”I believe I have rights because I exist, in spite of my government, not because of my government. Judge Bork believes that rights flow from the majority, through the Constitution to individuals, a notion I reject”).

Sau cuộc bỏ phiếu với đa số phủ nhận Bork, Nghị sĩ Biden phát biều cảm tưởng: “Tôi thích thắng cuộc”, vụ thắng lợi này “kém vui hơn các vụ khác, vì chúng ta đang nói về một người phải ngồi nhà nghe chuyện này, một người tốt lành chỉ vì đã có cái nhìn về Hiến Pháp không phù hợp với thời đại 1980 và 1990” (”I enjoy winning,” this particular victory was ”less enjoyable than others, because we are talking about a man who had to sit home and listen to this, a fine man who just had a view of the Constitution that is out of touch with the 1980’s and 1990’s”).

Cộng Hòa thua đậm Dân Chủ qua vụ Robert Bork vào năm 1987, đên nỗi, tên ông Bork, đã biến thành động từ “to bork”, có nghĩa là một người bị loại, khi được đề cử vào một chức vị nào đó. Nhưng từ 2015, sau khi chiếm được đa số qua vụ bầu cử giữa kỳ năm 2014, Cộng Hòa đã thắng liên tiếp trong việc đưa người vào các tòa liên bang, do lỗi lầm của Dân Chủ. Vào năm 2013, tuy Dân Chủ đa số, nhưng vẫn bị khối thiểu số do McConnell lãnh đạo, dùng thủ tục “nói dai” – filibuster, ngăn không cho biểu quyết chấp thuận các thẩm phán liên bang, do Obama đề cử. Muốn vượt qua filibuster, cần ít nhất 60 phiếu. Dân Chủ chỉ có đa số quá bán, không đủ 60 phiếu. Muốn thoát bế tắc này, Trưởng Khối Dân Chủ Harry Reid đã chủ trương thay đổi, bỏ rào cản filibuster, chỉ cần đa số thường khi chấp thuận thẩm phán liên bang. Nhờ đó, Dân Chủ cử trót lọt một số người.

Nhưng lợi bất cập hại. Chỉ hơn một năm sau, từ đầu năm 2015, Cộng Hòa có đa số, trong hai năm cuối của nhiệm kỳ 2, bao nhiêu người do Obama đề cử, đều bị ngâm. Cũng thời gian này, Trump ra ứng cử tổng thống, hứa với Cộng Hòa, sẵn sàng làm đầy chỗ trống tại các tòa liên bang. Hồi 12 giờ 38 phút chiều ngày 26 tháng 6 năm 2015, Trump tweeted nguyên văn: “If I win the presidency, judicial appointments will do the right thing unlike Bush’s appointee John Roberts on Obamacare” (Nếu tôi thắng chức tổng thống, những chọn lựa tư pháp sẽ làm đúng, không giống như John Roberts do Bush chọn đã làm với Obamacare) (Chủ Tịch TCPV John Roberts do Bush đề cử đã bỏ lá phiếu quyết định giữ lại Obamacare).

Năm 1993, tuy cả hai vợ chồng đều hoạt động trong ngành luật, sau khi nhậm chức tổng thống, Bill Clinton phải mất gần ba tháng mới kiếm ra bà Ruth Ginsburg. Còn Trump, là người kinh doanh nhà đất và sòng bạc, ngay khi còn là ứng cử viên năm 2016, đã công bố một danh sách các dự tuyển vào TCPV. Và trước khi bà Ginsburg qua đời, Trump đã công bố một danh sách tới 40 người thay thế. Bà Barrett là người hàng đầu trong danh sách này. Bà không phải là “người của Trump”. Cũng như hai người trước đó đã được Trump đưa vào TCPV, là Neil Gorsuch và Brett Kavanaugh, đều là những người tương đối còn trẻ, để có thể tại chức ba bốn thập niên, đều là những luật gia xuất sắc, đã được tổ chức Federalist Society chú ý, kết nạp, và chuẩn bị chu đáo từ khi còn đi học.

Ngoài việc không chấp thuận các thẩm phán liên bang cấp dưới từ đầu 2015, McConnell chặn cả thẩm phán tối cao do Obama đề nghị từ đầu năm 2016. Sau khi TPTC Antonin Scalia từ trần ngày 13 tháng 2 năm 2016, Obama đã đề cử người thay thế, là Merrick Garland, một thẩm phán lỗi lạc tại Court of Appeals for the District of Columbia Circuit, phục vụ cùng tòa với nhiều người đã từ đây vào TCPV. Nhưng bị McConnell chặn ngay từ đầu, không điều trần, không biểu quyết, không có lý do bất thường như đại dịch Covid-19, mà chỉ vì một lý do, là năm có bầu cử tổng thống, phải đợi quyền đề cử cho người thắng cuộc.

Nghị sĩ Mitch McConnell đã nói ngay trong ngày Thẩm phán Scalia từ trần, rằng: “Dân Mỹ cần phải có tiếng nói trong việc chọn Thẩm phán Tối Cao kế tiếp của mình. Vì thế, chỗ trống này không nên có người ngồi cho đến khi chúng ta có một Tổng Thống mới”. (The American people should have voice in the selection of their next Supreme Court Justice. Therefore, this vacancy should not have filled until we have a new President). Nhờ vụ ngăn chặn này, một trong những việc làm đầu tiên của Tổng Thống Trump, là cử Thẩm phán Neil Gorsuch vào TCPV. Đồng thời, Trump cũng có cơ hội đề cử hàng loạt thẩm phán vào các tòa cấp dưới, lấp đầy những chỗ trống đã bị McConnell chặn lại trong năm cuối của Obama.

Nói lời, không thèm giữ lời! Hơn bốn năm sau, trong khi loan báo tin Thẩm phán Ginsburg từ trần, chỉ 6 tuần trước ngày bầu cử năm 2020, Nghị sĩ Mitch McConnell cho biết, người thay thế bà Ginsburg do Tổng Thống Trump đề cử sẽ được Thượng viện tiến hành thủ tục chuẩn thuận. Đồng thời, ông Trump, vào ngày 23 tháng 9, tweet cho mọi người biết rằng, theo ông nghĩ, kết quả bầu cử có thể được quyết định tại TCPV. Nên ông nghĩ, điều rất quan trọng là TCPV có đủ 9 thẩm phán. (I think this will end up in the Supreme Court. I think it’s very important that we have nine justices). Nên nhớ, cuộc bầu cử năm 2000, George W. Bush, tuy được ít phiếu cử tri đại chúng hơn đối thủ Al Gore, đã được TCPV xử cho thắng cử, với tỉ lệ 5-4.

McConnell nói trong phiên họp Thượng viện hôm Chủ Nhật 25/10: “Thượng viện đang làm đúng. Chúng ta đang tiến tới trong cuộc tuyển chọn này, và thưa các bạn đồng viện, vào tối mai, chúng ta sẽ có một thành viên mới cho TCPV”. McConnell còn nói thêm rằng: “Rất nhiều điều chúng ta đã thực hiện trong bốn năm qua sớm hay muộn sẽ bị xoá bỏ vì cuộc bầu cử sắp tới. Những điều ấy không thể làm gì được trong thời gian lâu nữa”.

Ngay trước giờ bỏ phiếu vào thứ Hai 26/10, ông Schumer còn nặng lời chỉ trích phía Cộng Hòa: “Người dân Mỹ sẽ không bao giờ quên việc làm mất tin tưởng trắng trợn này. Họ sẽ không bao giờ quên việc các ông đã bất kể tiếng nói của họ, của những người đang đứng xếp hàng để bỏ phiếu theo lựa chọn của họ, không phải lựa chọn của các ông”. Mitch McConnell đáp lại rằng: “Lý do chúng tôi có thể làm như chúng tôi đã làm năm 2016, 2018 và 2020 vì chúng tôi đã có đa số”. Lời qua tiếng lại mãi, rồi cũng đến lúc bỏ phiếu, thể hiện tình trạng chia rẽ chưa từng có trong lịch sử chuẩn thuận người vào TCPV.

Thượng viện đã chấp thuận bà Amy Coney Barrett trở thành Thẩm phán TCPV, thay thế bà Ruth Bader Ginsburg, với 52 phiếu thuận và 48 phiếu chống. Nguồn: Washington Post

Đám cưới chạy tang

Sau đúng một tháng sóng gió từ khi được đề cử, và cả cuối tuần tranh cãi gắt gao giữa hai họ Dân chủ và Cộng Hòa, cuối cùng, Thượng viện đã bỏ phiếu chấp thuận bà Amy Coney Barret (ACB), trở thành Thẩm phán Tối Cao Pháp Viện thứ 115 trong lịch sử 231 năm của tòa án cao nhất này, vào lúc hơn 8 giờ tối ngày 26 tháng 10, chỉ một tuần trước cuộc bầu cử ngày 3/11/2020.

Và mọi việc đều diễn ra hối hả, làm lấy được, như trong một đám cưới chạy tang. Một lễ tuyên thệ cho tân giai nhân đã diễn ra chỉ một giờ sau, tại vườn hồng Bạch Ốc ngay trong đêm, với vị chủ trì là TPTC Clarence Thomas, khách tham dự đeo khẩu trang, thay cho khăn tang. Đây là lễ tuyên thệ trung thành với Hiến Pháp. Lễ tuyên thệ giữ lề luật TCPV sẽ diễn ra ngày hôm sau, do Chủ Tịch John Roberts chủ trì tại TCPV.

ACB tuyên thệ nhậm chức. Nguồn: Washington Post

Trong lời phát biểu ngắn sau khi tuyên thệ, tân Thẩm phán nói: “Một thẩm phán tuyên bố độc lập không phải chỉ từ Quốc Hội và tổng thống, nhưng cũng còn từ những niềm tin riêng tư có thể làm mình xúc động”. Phát biểu này có vẻ khác với quan điểm của vị thẩm phán trong vụ án Lovings, quan niệm rằng Chúa đã tạo ra những chủng tộc khác mầu da, cho ở tại các lục địa khác nhau, và không nên cho họ pha giống qua hôn nhân.

Sẽ không có thời kỳ trăng mật, rất nhiều công việc hệ trọng đang đợi cô dâu mới. Việc đầu tiên là ngày 10 tháng 11 tới, Barrett sẽ phải tham dự quyết định về số phận của Obamacare, còn gọi tắt là ACA (Affordable Care Act), cái thứ là bình phong che chở bệnh nhân nghèo, nhưng Tổng Thống Trump ghét cay ghét đắng, ông hứa loại bỏ từ khi còn tranh cử hơn bốn năm trước, mà đến nay vẫn chưa làm được.

Trong thời gian sát hạch, cô dâu ACB đã tránh trả lời trực tiếp mọi câu hỏi hóc búa, khiến Nghị sĩ Edward Markey (D-Mass.) đã cả quyết: “Chúng ta có thể có ACA hoặc ACB, nhưng không thể có cả hai”. Bây giờ, ACB phải quyết định về số phận của ACA, không thể tránh né thử thách này nữa. Và tất nhiên, cũng không tránh khỏi những vụ kiện rắc rối liên hệ tới cuộc bầu cử tuần tới. Ấy là chưa kể tới những chuyện quan trọng khác, như phá thai, ngừa thai, hôn nhân đồng tính, bảo vệ môi sinh…

Với Amy Coney Barrett, phe bảo thủ từ địa vị thiều số 3 hay 4 chống 5, nay đã thành đa số 6 đè 3, một tỉ lệ như chỉ có trong mơ. Muốn biết vai trò TPTC quan trọng thế nào, chỉ cần nhớ lại cuộc bầu cử hai chục năm trước. Ông George W. Bush đã đắc cử nhờ một quyết định của TCPV với tỉ lệ 5-4. Trong 5 phiếu đa số này, một phiếu là của TPTC Clarence Thomas, người duy nhất do ông Bush cha đề cử. Ông Bush cha mất một nhiệm kỳ, nhưng nhờ lá phiếu của người do ông đề cử vào TCPV, con ông có hai nhiệm kỳ. Mất một được hai!

Cựu công tố liên bang James D. Zirin có nhận xét đáng chú ý về đa số bảo thủ mới tại TCPV, ông viết trên The Hill hôm 26 tháng 10: “Chúng ta có thể trên đường tới chỗ có một tổng thống không được bầu theo ý chí của dân, nhưng bởi các thẩm phán không được dân bầu”. (We may be on the road to having a president who is not elected by the will of the people, but by unelected judges).

Vòng kim cô và tư tưởng cam chịu

Nguyễn Duy Bình

27-10-2020

Đã 6 năm nay tôi không còn màng tới cái gọi là đại hội vì tôi không muốn mình là một vật vô tri để người khác điều khiển; công việc còn lại của tôi là dành thời gian để làm được việc gì thì làm. Tuy nhiên, trong tâm thức tôi cũng luôn đau đáu nỗi đau của mình và của các đồng nghiệp: Thứ nhất, thử nhìn vào cái gọi là đại hội của một tổ chức xã hội, nghề nghiệp nhưng bị phong toả bằng an ninh, điện thoại bị phá sóng, đại biểu bị “nhốt” suốt cả ngày thì còn đâu là dân chủ, đâu là tự do?

Vài ý kiến nhân Đại hội 13

Nguyễn Đình Cống

27-10-2020

Một gia đình, cha mẹ đang bị bệnh nặng mà con cái chỉ lo kiếm tiền để ăn chơi, để hãnh diện với bạn bè, để thỏa mãn thói sĩ diện và kiêu ngạo, thì gia đình đó quá vô phúc, những đứa con quá bất hiếu.

Trong thâm tâm, ông ta là một cậu bé đang hoảng sợ: Bob Woodward, John Bolton và một số người khác nhận xét về Trump (Phần II)

Guardian

Jude RogerAndrew Anthony thực hiện

Dịch giả: Trần Ngọc Cư

25-10-2020

Tiếp theo phần I

Phần II: Nhận xét của Mary Trump

Mary Trump là một nhà tâm lý học và là cháu gái của Donald Trump. Cha cô, Fred Trump Jr, anh trai của tổng thống, qua đời khi cô 16 tuổi. Cuốn sách kể về tổng thống và gia đình Trump, “Too Much and Never Enough: How My Family Created the World’s Most Dangerous Man”, [Quá nhiều và không bao giờ đủ: Gia đình tôi đã tạo ra con người nguy hiểm nhất thế giới] đã bán được gần 1 triệu bản vào ngày đầu tiên nó được xuất bản vào tháng Bảy năm nay.

Nhân “hiện tượng Thủy Tiên”

Mạc Văn Trang

27-10-2020

Hiện tượng cô ca sỹ Thuỷ Tiên đứng ra kêu gọi cứu trợ đồng bào miền Trung bị lũ lụt, chỉ trong vòng hơn một tuần, thu được 150 tỉ đồng, gây xôn xao dư luận xã hội. Sự kiện đó nói lên nhiều điều.

Việt Nam: Làm dân rất… khó!

Blog VOA

Trân Văn

26-10-2020

Cuối cùng, Thủ tướng Việt Nam và nhiều thành viên trong nội các cũng đã đến thăm các nạn dân lũ lụt. Tuy nhiên thông tin và hình ảnh về chuyến thăm này trên hệ thống truyền thông chính thức chỉ khiến thiên hạ ngậm ngùi rồi cười chứ không làm họ xúc động… Cứ quan sát cách ứng phó, hành xử của hệ thống chính trị, hệ thống công quyền tại Việt Nam trong đợt mưa bão, lũ lụt, sạt lở đã kéo dài cả tháng ở miền trung, rất dễ nhận ra, lãnh đạo hệ thống chính trị, hệ thống công quyền là loại việc rất dễ, làm dân mới… khó!

***

Ngày 24 tháng 10, báo điện tử của chính phủ Việt Nam đăng “Chùm ảnh: Thủ tướng thăm hỏi, động viên bà con vùng lũ” của VGP/Quang Hiếu (1). Trong chùm ảnh 11 tấm này có một tấm đã được hàng ngàn người sử dụng mạng xã hội dẫn lại, kèm rất nhiều bình phẩm vì thấy tội nghiệp cho một cụ bà (không rõ tên, tuổi) gầy gò, lưng còng, tóc bạc được hai thượng úy công an xốc nách để bước tới, bên cạnh ba người là một thiếu uý công an ôm thùng có bọc giấy hoa, dán nhãn. Kích thước của nhãn choán gần hết mặt trước của thùng với chữ vàng in trên nền đỏ “Thủ tướng Chính phủ NGUYỄN XUÂN PHÚC Tặng”…

Trong ngày 24 tháng 10, Tiền Phong cũng giới thiệu chùm ảnh về sự kiện Thủ tướng Việt Nam thăm nạn dân lũ lụt ở xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình của Võ Hóa, Cảnh Huệ, Trọng Tài, Hoài Nam (2). Xem chùm ảnh 15 tấm này trên Tiền Phong, người ta lại thấy cụ bà vừa kể nhưng bối cảnh đã khác: Cụ tự chống gậy lội bùn. Chẳng còn sĩ quan công an nào xốc nách hay mang giúp thùng quà của Thủ tướng. Mang thùng quà ấy là một người đàn ông mặc áo thun, quần đùi. Tuy nhiên trong ảnh vẫn có công an, một lái xe hai bánh gắn máy chở một người khác đội nón cối giống như Thủ tướng đang cố qua mặt cụ bà, hai vừa đi vừa trò chuyện phía sau lưng cụ bà…

***

Cứ đối chiếu cả hai chùm ảnh (một đăng trên báo điện tử của chính phủ Việt Nam, một đăng trên Tiền Phong) sẽ dễ dàng nhận ra, Thủ tướng và chính phủ lại… diễn! Tuy nước đã rút song tất cả vẫn còn ngập trong bùn nhưng chính quyền địa phương vẫn phát lệnh triệu tập nạn dân, trong đó có ít nhất hai cụ bà mà một phải chống gậy lội bùn, một cần người thân cõng tới điểm tập trung để Thủ tướng phát quà cho hệ thống truyền thông chính thức quay phim, chụp ảnh, đưa tin, ca ngợi… Thủ tướng nói riêng và hệ thống chính trị, hệ thống công quyền nói chung. Làm dân, kể cả nạn dân đã cũng như đang vật lộn với thiên tai, nghịch cảnh, rõ ràng không phải là… dễ!

Mưa bão, lũ lụt, sạt lở ở miền Trung khiến hàng trăm người uổng mạng, bị thương, đẩy cả triệu người vào cảnh “màn Trời, chiếu đất”, nhà cửa tan hoang, tài sản tích cóp cả đời thất tán,… người Việt, bất kể giàu nghèo hối hả, góp lành đùm rách. Giữa lúc dân chúng trên toàn quốc hối hả tương trợ đồng bào bằng đủ mọi cách, ngày 21 tháng 10, Văn phòng Chính phủ gửi công điện, loan báo chỉ đạo của Thủ tướng: Chấn chỉnh hoạt động tổ chức vận động, quyên góp tự nguyện hỗ trợ người dân vùng bị thiên tai yêu cầu các ngành, các cấp hữu trách trong hệ thống chính trị, hệ thống công quyền giám sát việc vận động quyên góp hỗ trợ, bảo đảm theo đúng quy định tại Nghị định số 64/2008 (3).

Thêm một bằng chứng cho thấy, tại Việt Nam, làm dân, kể cả là lương dân muốn sống nhân ái với đồng bào, đóng góp tâm lực, trí lực, sức lực, tài lực giúp đỡ đồng loại hoàn toàn không… dễ! May là sự phẫn nộ của công chúng trước đòi hỏi giám sát vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo vẫn còn… một chút giá trị, nên hai ngày sau – 23 tháng 10, Văn phòng Chính phủ phát hành công văn, chỉ đạo các ngành, các cấp hữu trách khẩn trương xây dựng nghị định thay thế Nghị định số 64/2008 (4).

Tại Việt Nam, làm Thủ tướng nói riêng và đảm nhận vai trò lãnh đạo các cơ quan thuộc hệ thống chính trị, hệ thống công quyền từ trung ương tới địa phương dễ dàng hơn làm dân rất nhiều. Cạn nghĩ, chỉ đạo sai, làm sai có thể chỉ đạo lại, làm lại mà không cần xin lỗi, cũng chẳng cần phải chịu trách nhiệm và bất kể thực trạng thế nào thì vẫn luôn được xem và dân phải xem là… tài tình, sáng suốt, xứng đáng! Tuy bận “trăm công, nghìn việc”, nào là phải dự hội nghị của BCH TƯ đảng khóa này để chuẩn bị nhân sự của BCH TƯ đảng khóa tới, phải tham dự đại hội đảng của một số địa phương nhưng cuối cùng thủ tướng và các thành viên nội các cũng đã quá bộ đến thăm nạn dân lũ lụt miền Trung…

Những thùng quà bọc giấy hoa, kể cả… tấm bảng to, kẻ – vẽ số tiền 100 triệu đồng dành cho trường Mầm non xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình đều chú thích rất rõ là do Thủ tướng Chính phủ NGUYỄN XUÂN PHÚC Tặng. Qùa và tiền đều lấy từ tài sản riêng của Thủ tướng hay trích từ công quỹ? Vì sao hệ thống truyền thông chính thức không đề cập? Nếu quà và tiền trích từ công quỹ, tại sao Thủ tướng lại dùng danh nghĩa của riêng ông để tặng? Về lý, ngay cả đảng, nhà nước, quốc hội, chính phủ cũng không có quyền khoác danh nghĩa của mình lên những gói quà, món tiền tạo ra từ công quỹ nhưng trước nay, tại Việt Nam, “mượn đầu heo nấu cháo” vẫn là… lẽ đương nhiên!

Làm dân rõ ràng rất… khó bởi luôn phải biết ơn, luôn phải tỏ ra biết điều đối với cả hệ thống chính trị, hệ thống công quyền lẫn những cá nhân đứng đầu các hệ thống này ở đủ mọi cấp vì đã quan tâm, phục vụ, trao thứ này, thứ kia cho mình bằng tiền do mình đóng góp qua đủ loại thuế, phí, bất kể năng lực và chất lượng phục vụ ra sao! Mưa bão, lũ lụt, sạt lở, hạn hán và đủ loại thiên tai, thảm nạn khác chắc chắn sẽ còn lặp đi lặp lại và đã là dân thì dù muốn hay không cũng vẫn phải tỏ ra… xúc động, biết ơn vì hệ thống chính trị, hệ thống công quyền lẫn những cá nhân đứng đầu các hệ thống này ở đủ mọi cấp đã… quan tâm, đến thăm, động viên!

Bao giờ dân chúng Việt Nam mới có cơ hội được… xúc động, biết ơn vì hệ thống chính trị, hệ thống công quyền lẫn những cá nhân đứng đầu các hệ thống này ở đủ mọi cấp có viễn kiến, lập và thực hiện những kế hoạch, giải pháp khả thi nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu tối đa hậu quả của thiên tai, thảm nạn, cũng như luôn luôn ứng cứu kịp thời để nhiều lương dân không uổng mạng, trắng tay, loay hoay trong thảm cảnh? Chắc là còn lâu vì vận hành hệ thống chính trị, hệ thống công quyền luôn luôn quá… dễ!

Chú thích

(1) http://baochinhphu.vn/Thoi-su/Chum-anh-Thu-tuong-tham-hoi-dong-vien-ba-con-vung-lu/411816.vgp

(2) https://www.tienphong.vn/xa-hoi/hinh-anh-thu-tuong-nguyen-xuan-phuc-tham-hoi-dong-vien-nhan-dan-ron-lu-quang-binh-1739969.tpo

(3) https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/thu-tuong-yeu-cau-giam-sat-viec-van-dong-quyen-gop-ho-tro-theo-nghi-dinh-64-682955.html

(4) https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/thu-tuong-khan-truong-xay-dung-nghi-dinh-thay-the-nghi-dinh-64-683434.html

Về Hai Người Phụ Nữ

Nguyệt Quỳnh

27-10-2020

Ta là gì? Ta cần thiết cho ai? (Nguyễn Duy)

Phiên toà xử người dân Đồng Tâm cùng cái án tử hình, chung thân dành cho con cháu cụ Kình đã phủ xuống tâm trạng u ám cho tất cả chúng ta. Nhưng sự việc không dừng ở đó, công an đã bắt giam nhà báo Phạm Đoan Trang, đồng tác giả của ấn bản “Báo Cáo Đồng Tâm”. Đây là một ấn phẩm song ngữ Anh-Việt nhằm công bố với dư luận quốc tế về tội ác của lãnh đạo CS trong vụ án tranh chấp đất đai với người dân tại Đồng Tâm.

Mặt trận tư pháp (Phần 1)

Đinh Từ Thức

26-10-2020

Kiềng ba chân

Người Việt có câu nói từ xưa: “Vững như kiềng ba chân”. Nền dân chủ Mỹ đứng vững trên hai thế kỷ, là nhờ ba chân: Hành pháp, Lập pháp, và Tư pháp. Ba chân đứng riêng, nhưng liên hệ mật thiết với nhau. Nếu một chân què, kiềng sụp. Hễ có liên hệ, là có dị đồng. Ai cũng muốn đồng, chẳng ai muốn dị, khiến chuyện xung đột, tranh dành ảnh hưởng diễn ra liên tục.

Thư ngỏ thứ ba gởi các Đại biểu ĐH XIII của Đảng Cộng sản VN

Nguyễn Khắc Mai

26-10-2020

Thư này viết sau khi Đảng đã cho công bố văn kiện Đại hội để lấy ý kiến đóng góp của Nhân Dân. Tôi nghĩ để xin ý kiến đóng góp thì phải phép hơn. Sau đây là một số ý kiến của tôi.

Về chuyện rác ở Hà Nội

Nguyễn Như Phong

26-10-2020

Cho đến hôm nay, việc người dân “cấm vận” ở bãi rác Nam Sơn không phải là chuyện mới, mà là cũ, cũ lắm rồi. Dĩ nhiên là lãnh đạo HN và các Sở có trách nhiệm sẽ có muôn vàn lý do để “bào chữa”, và chắc chắn họ lại “trút tội” cho dân…

Trong thâm tâm, ông ta là một cậu bé đang hoảng sợ: Bob Woodward, John Bolton và một số người khác nhận xét về Trump (Phần I)

Guardian

Jude RogerAndrew Anthony thực hiện

Dịch giả: Trần Ngọc Cư

25-10-2020

Tác giả của một số sách phơi bày sự thật gần đây, gồm cả Mary Trump và Anthony Scaramucci, nói về Tổng thống Trump, nhiệm kỳ của ông ta — và những điều họ tin chắc sẽ xảy ra trong cuộc bầu cử.

Phần I: Nhận xét của Bob Woodward 

Bob Woodward là phó tổng biên tập của Washington Post và là tác giả của 20 cuốn sách về chính trị Mỹ. Trong 50 năm làm báo, ông đã đưa tin về 9 đời tổng thống. Báo cáo của ông với đồng nghiệp Carl Bernstein về vụ đột nhập Watergate và sự che đậy của chính quyền sau đó đã giúp hạ bệ Richard Nixon và giành giải thưởng Pulitzer cho Washington Post.

Cuốn sách mới nhất của ông về Donald Trump, “Rage” [Cơn thịnh nộ], dựa trên 10 giờ phỏng vấn, trải dài hơn 19 cuộc điện thoại được ghi âm, thường do chính tổng thống khởi xướng, trong đó Trump tỏ ra “quá sốt sắng thổi còi chính mình”, như bài điểm sách trên The Observer [Người quan sát] nhận xét.

Có một bầu không khí lo lắng cao độ ở Washington. Trump đang tan chảy, nói một cách nhẹ nhàng. Chiến dịch tranh cử của ông là để đả kích, để đòi các đối thủ chính trị cũ của ông ta – Tổng thống Obama và Joe Biden, những người hiện đang chống lại ông ta, tất nhiên – phải bị truy tố rồi bị buộc tội. Rồi ông lại tuyên bố rằng ông không nhất thiết phải chấp nhận kết quả bầu cử trái với ý mình. Khái niệm cho rằng tổng thống sẽ nghi ngờ quy trình cơ bản của thể chế dân chủ và việc bỏ phiếu không chỉ là không thể chấp nhận, đấy là một cơn ác mộng.

Bây giờ chúng ta có thêm một yếu tố là Trump cũng nhiễm Covid-19 và ông ấy đang sử dụng steroid, nói những điều như: “Thật là một phước lành từ Thiên Chúa vì tôi đã nhiễm vi-rút“. Tôi không thể nghĩ ra điều gì vô lý hơn, hay tàn ác hơn, là gọi việc nhiễm vi-rút là một phước lành từ Thiên Chúa. Hơn 210.000 người đã chết ở Mỹ. Đối với tổng thống Mỹ mà nói như vậy là quái đản, nhưng tôi nghĩ mọi người đã trở nên tê liệt với những phát biểu của ông.

Trong một cách nào đó, sự phẫn nộ chồng chất. Mọi người đã quên đi rủi ro. Tôi nghĩ Kamala Harris đã diễn tả rất đúng trong cuộc tranh luận giữa các ứng viên phó tổng thống: những gì đã xảy ra ở Hoa Kỳ với Covid-19 là thất bại lớn nhất của tổng thống trong việc thực thi trách nhiệm của mình, có lẽ trong lịch sử Hoa Kỳ.

Đây là giai đoạn thật sự nguy hiểm trước cuộc bầu cử. Tôi đã biết rất rõ về Trump hàng giờ đồng hồ trong các cuộc phỏng vấn mà tôi đã thực hiện với ông ta cho cuốn sách của tôi, “Rage”, và tôi nghĩ nếu có một tai nạn nào đó, một vấn đề nào đó xảy ra, trong những tuần tranh cử cuối cùng, ông ấy sẽ lợi dụng nó.

Henry Kissinger, một trong số những người, gần đây đã cảnh báo rằng, chúng ta nên lo lắng về một loại khủng hoảng nào đó, và nhắc nhở mọi người rằng Thế chiến thứ nhất bắt đầu vì một tai nạn. Có lẽ không ai muốn bắt đầu một cuộc chiến tranh ngay bây giờ, nhưng hiện có một bầu không khí căng thẳng ở Trung Đông và ở Biển Đông, nơi mà Trung Quốc đã thực sự quân sự hóa, nơi có thể có một tia lửa nào đó kích hoạt một cuộc đối đầu nhẹ – tôi không nghĩ Trump sẽ tạo ra điều này.

Trump không đủ mẫn cảm để nắm bắt thái độ và kinh nghiệm của người khác, đó là yêu cầu thiết yếu của một nhà lãnh đạo. Sau khi George Floyd bị giết, tôi đã hỏi ông ta về những căng thẳng bùng phát ở đất nước này chưa từng thấy kể từ thời kỳ cao điểm của phong trào dân quyền.

Tôi nói rằng, chúng ta là những người có đặc quyền của người da trắng, rằng chúng ta phải hiểu nỗi đau khổ và sự phẫn nộ mà người da đen cảm thấy ở đất nước này. Đấy là lúc Trump nói ra một điều làm tôi phải kinh ngạc: “Chà, chắc chắn là bạn đã uống phải Kool-Aid [thuốc mê] rồi đấy! Tôi không cảm thấy như vậy chút nào“.

Ông ta hoàn toàn bác bỏ khái niệm cho rằng người da trắng trong một cách nào đó phải hiểu được nỗi đau và sự tức giận của người khác. Tôi nghĩ đó là một trong những vấn đề chính của ông ta. Trump chỉ nghĩ về nỗi đau và sự tức giận của bản thân mình thôi, và điều ông ta muốn làm, đó là tái đắc cử.

Trump cũng nói với tôi rằng, Mỹ có vũ khí hạt nhân có sức tàn phá khủng khiếp thậm chí Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập của Trung Quốc cũng không biết đến. Ngay cả tôi hiện nay cũng không biết chính xác là liệu ông ta đang phóng đại hay đang nói về điều gì có thật. Nhưng một vấn đề thật sự quan trọng cần xét đến ở đây là quyền lực của tổng thống lớn như thế nào: khi chúng ta quyết định tham chiến, cho dù chúng ta nhìn vào trường hợp Việt Nam hay Afghanistan hay Iraq, tất cả đều do tổng thống lãnh đạo, về cơ bản, với tư cách là tổng tư lệnh.

Khi chúng ta đi vào một môi trường truyền thông nóng vội và nhanh nhạy nhờ internet, tổng thống cũng ở lợi thế này để nắm bắt các làn sóng. Như con rể của ông là Jared Kushner nói, tin tức đang lan truyền và Trump chỉ tweet một cái gì đó là mọi người phải bỏ ngang bất cứ việc gì đang có trên tay. Trump nhận ra điều này. Ông ta lợi dụng nó. Ông ta có sức mạnh đó. Ông ta thích làm chủ tình hình. Ông ta thích gây ra cảnh tượng. Hoàn cảnh đã hội tụ tất cả ở đây tạo cho ông sức mạnh phi thường.

Hướng tới kết quả của cuộc bầu cử, Trump đã dàn dựng tình huống để nói rằng, nếu ông không thắng, ông sẽ nghi ngờ các phiếu bầu gửi qua bưu điện. Tôi nghĩ câu hỏi nên đặt ra là: nếu ông ta thua, liệu đảng chính trị của ông có tập hợp lại, đến gặp ông và nói chuyện với ông, nói rằng, ngài không thể làm điều này? Ngài không thể làm điều đó với đảng Cộng hòa và quan trọng nhất là ngài không thể làm điều đó với đất nước. Cần phải có một sự chuyển giao quyền lực có trật tự, nếu đó là điều nhiên hậu phải đến.

Đây là mức độ lo lắng của tôi hiện nay với tư cách là một phóng viên: Tôi đi ngủ và thức dậy vào nửa đêm và bắt đầu kiểm tra tin tức vì đố Trời biết được điều gì có thể đã xảy ra. Chúng ta đang ngồi trên chông trên gai ở đất nước này trong mọi khoảnh khắc, mọi hành động, mọi đánh giá, và mọi thứ đó đang cạn kiệt dần. Tôi nghĩ rằng nhiều người đã đến mức họ đang loại bỏ các luận điệu của Trump và cả tình hình chính trị được chừng nào hay chừng ấy.

Thật không may, các tác động đến cuộc sống của mọi người vẫn tiếp diễn, do vi-rút, do không có kế hoạch hoặc một đường lối có tổ chức để đối phó với điều này. Tất cả đều là việc đưa ra quyết định bốc đồng. Tôi không thể nghĩ đến một thời điểm nào trong 50 năm làm phóng viên của tôi mà tôi cảm thấy lo lắng hơn hiện nay về đất nước, về vai trò của một tổng thống và về tương lai. JR

(Còn tiếp)