“Kinh doanh cái gì mà trên được mười mấy phần trăm để trả đủ lãi cho ngân hàng?”

Trương Nhân Tuấn

17-10-2026

Ông Tô Lâm đặt câu hỏi cho ai tôi không biết. Cá nhân tôi thấy câu hỏi đặt ra rất hợp lý.

Bà con chắc đều biết là biên lợi nhuận ròng của các xí nghiệp hoạt động sản xuất, thương mại và xuất khẩu…, nói chung là lĩnh vực kinh tế tư nhân của Việt Nam, vô cùng thấp. Một trăm đồng vốn bỏ ra chưa chắc kiếm được 10 đồng lời. Tình hình lãi suất ngân hàng cho vay thương mại hiện nay bị đẩy lên mức hai con số, thử hỏi những người làm kinh tế ở Việt Nam lấy gì sống?

Làm ăn trong thời buổi mà không bị mất vốn là may lắm thì còn ai dám bỏ vốn ra làm ăn?

Điều cần nhắc là khối kinh tế tư nhân hiện là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam. Một vài con số:

1/ Đóng góp 45% đến 50% vào GDP.

2/ Giải quyết công ăn việc làm cho khoảng 85% tổng lực lượng lao động của toàn xã hội (tương đương hơn 42 triệu lao động).

3/ Đóng góp 58% tổng vốn đầu tư xã hội nhằm phát triển quốc gia, vượt xa khu vực kinh tế nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

4/ Đóng góp khoảng 35% tổng thu ngân sách nhà nước.

Tức là nền kinh tế tư nhân có thể xem là “cột xương sống” của nền kinh tế Việt Nam. Khối kinh tế tư nhân Việt Nam “sổ mũi” là cả nền kinh tế Việt Nam sẽ bị cảm cúm.

Trở lại câu hỏi của Tô Lâm: Tại sao lãi suất cho vay thương mại nhảy vọt lên trên 10%?

Đừng đổ thừa phản động “chống gậy” chi cho mất công. Ai đó muốn phá hoại Việt Nam thì chỉ cần giữ lãi suất trên 10% liên tục trong 12 tháng thì sẽ thành công thôi.

Ai chủ trương? Ai chịu trách nhiệm?

Đừng ảo tưởng rằng khi Việt Nam “gắn cứng” vào Trung Quốc do tác động của “Hai hành lang – một vành đai”, các tỉnh miền Bắc sẽ thay thế khối kinh tế tư nhân rồi trở thành “đầu kéo”, giúp Việt Nam phát triển GDP “hai số” bền vững trong nhiều thập niên. Chuyện này tôi đã viết từ nhiều năm trước.

Các đường cao tốc chạy dọc theo hành lang: 1/ Hà Nội – Lào Cai, Hà Nội – Lạng Sơn, Hà Nội – Hải Phòng và 2/ Hải Phòng – Hạ Long – Vân Đồn – Móng Cái, đã được hoàn tất nhờ đầu tư “khủng”. Cùng lúc, Hải Phòng và Quảng Ninh cũng trở thành các cụm cảng nước sâu (đặc biệt là cảng Lạch Huyện), giúp hàng hóa Trung Quốc từ Vân Nam, Quý Châu… tuồn qua Việt Nam. Các cửa khẩu như Hữu Nghị (Lạng Sơn), Lào Cai, Móng Cái (Quảng Ninh) cũng được nâng cấp năng lực thông quan, trở thành những mắt xích vận tải lớn trong khu vực.

Khi hạ tầng chạy dọc hai hành lang kinh tế nối thẳng sang các trung tâm sản xuất của các tỉnh Hoa Nam, miền Bắc Việt Nam trở thành điểm đến lý tưởng cho chiến lược “Trung Quốc + 1”.

Các tỉnh nằm trên (hoặc liền kề) hai hành lang như Bắc Ninh, Bắc Giang, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên… vô hình trung trở thành “thủ phủ công nghiệp” của cả nước.

Các tập đoàn lớn toàn cầu (Samsung, Foxconn, Pegatron, Goertek…) đã đặt nhà máy tại đây vì có thể dễ dàng nhập khẩu linh kiện từ Thâm Quyến/ Quảng Châu qua đường bộ (cửa khẩu Lạng Sơn/ Quảng Ninh) chỉ trong 10–12 tiếng và xuất khẩu thành phẩm từ Hải Phòng ra thế giới.

Hệ quả là, các tỉnh thuộc khu vực “Hai hành lang, một vành đai” luôn đạt tốc độ tăng trưởng GDP gấp rưỡi bình quân cả nước (từ 10% đến 14%). Khu vực đồng bằng sông Hồng hiện đóng góp khoảng 30–32% tổng GDP cả nước và ngày càng tăng tỷ trọng.

Một điều chắc chắn là khu vực kinh tế tư nhân của Việt Nam là “nội lực 100%” của Việt Nam. Nhưng chiến lược “Trung Quốc + 1” sẽ tồn tại bao lâu?

Sự tăng trưởng “hai số” ở các tỉnh này chủ yếu nhờ vào đầu tư FDI. Các tỉnh đi lên từ mức nền thấp: lao động rẻ và quỹ đất công nghiệp dồi dào.

Nhưng sẽ không lâu nữa, các tỉnh này phải đối mặt với bài toán thiếu hụt lao động và chi phí mặt bằng. Ngoài ra, Việt Nam lệ thuộc năng lượng vào Trung Quốc. Mặt khác, khi các “biến số địa chính trị” thay đổi thì chiến lược “Trung Quốc + 1” sẽ trở thành con dao hai lưỡi.

Đó là chưa nói đến các nguy cơ miền Bắc Việt Nam sẽ trở thành “tô giới” của Trung Quốc, đồng thời toàn bộ nền kinh tế Việt Nam sẽ bị hàng hóa giá rẻ từ các tỉnh Hoa Nam đè bẹp.

Theo tôi, câu hỏi của ông Tô Lâm đặt ra cho Thủ tướng Lê Minh Hưng. Câu hỏi hơi bị khó, phải không bà con?

Ông Hưng lên không bao lâu mà Việt Nam đã “mất” đi nhiều thứ: Lào, Campuchia và hải phận Biển Đông. Việt Nam mất những thứ mà bao thế hệ Việt Nam đã xây dựng bằng máu. Đổi lại, miền Bắc Việt Nam trở thành khu vực Trung Quốc + 1.

Riêng câu hỏi, tại sao Việt Nam neo lãi suất ở mức cao (để bóp chết kinh tế tư nhân Việt Nam) thì tôi chịu thua. Chắc có ông Trung Tân nào “trú” trong đầu lãnh đạo Việt Nam, xúi làm chuyện bậy rồi…