Mai Phan Lợi
9-4-2026
LGT: Đã qua mấy đời Chủ tịch nước, nhưng vụ án Hồ Duy Hải vẫn không được giải quyết. Mới đây, em gái Hồ Duy Hải đã đăng vài lời trên Facebook và gửi tới tân Chủ tịch nước Tô Lâm với hy vọng “Một quyết định dũng cảm khi nhìn lại quá khứ, minh oan cho người vô tội sẽ thắp sáng niềm tin trong dân hơn gấp bội”. Không biết lần này ông Tô Lâm có “dũng cảm” như kỳ vọng hay không?
***
Ngày 7/4/2026, trong những giờ phút đầu nhiệm kỳ mới, chiếc bút trên tay vị tân Chủ tịch nước đã đặt xuống một văn bản mang sức nặng của hàng ngàn số phận: Quyết định số 457/QĐ-CTN về đặc xá năm 2026.
Đây là một “Quyết định đầu tiên” đầy biểu tượng. Dù trước đó chỉ một năm, vào dịp kỷ niệm A50 và A80 (50 năm Thống nhất và 80 năm Quốc khánh), Nhà nước đã thực hiện hai đợt khoan hồng lớn chưa từng có với hơn 2,2 vạn người được trở về, nhưng thông điệp từ ngày làm việc đầu tiên này vẫn khiến dư luận không khỏi xốn xao.
Nó khẳng định rằng, trong dòng chảy của quyền lực pháp lý, mạch ngầm của sự khoan dung, tính nhân văn chưa bao giờ ngừng chảy.
Tuy nhiên, đằng sau những con số là những câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ. Sự xuất hiện trở lại của những gương mặt từng một thời “lẫy lừng” như Đinh La Thăng hay Trịnh Văn Quyết đã tạo nên một làn sóng dư luận trái chiều, dường như sự khoan dung ở nhiệm kỳ trước là có chọn lọc?
Bởi, khi những ánh đèn sân khấu chiếu rọi vào các “đại án”, chúng ta chợt nhận ra những góc khuất thâm u nơi các trại giam xa xôi. Ở đó, có những tử tù mà thân nhân cũng như luật sư miệt mài gửi đơn, có những người tù được gọi là “mồ côi”.
Họ không có những cơ quan đoàn thể đứng ra kêu gọi, không có những “người vợ tào khang” ngược xuôi chạy vạy khắp nơi, và cũng không có một tiếng nói nào đủ trọng lượng để kiến nghị hay đề xuất lên cấp cao.
Những người tù ấy, phạm tội vì nhiều lý do, vì sự thiếu hiểu biết hay một phút lầm lỡ của số phận, vẫn đang thầm lặng đếm từng ngày trong sự quên lãng của gia đình và xã hội.
Quyền đặc xá là “đặc quyền” của nguyên thủ, nhưng để sự khoan hồng thực sự có độ phủ rộng rãi, nó cần phải chạm tới cả những phận người “không ai nhớ mặt đặt tên”.
Công bằng xã hội không chỉ nằm ở việc người giàu có thể dùng tiền để khắc phục hậu quả, hay người có công được xét diện đặc biệt, mà còn ở việc Nhà nước không bỏ lại phía sau những người đã thực sự hối lỗi nhưng lại thiếu đi một “điểm tựa” để được nhìn thấy.
Quyết định đặc xá đầu tiên của năm 2026 là một khởi đầu ấm áp. Nhưng để hơi ấm ấy không chỉ dừng lại ở các phòng hồ sơ của những người nổi tiếng, pháp luật cần sự tinh tường để nhìn thấu những góc khuất, để lòng nhân đạo không bị nhầm lẫn với sự ưu ái, và để mỗi lần đặc xá là một lần niềm tin vào lẽ công bằng được thắp sáng trong lòng mọi người dân…
Lời khẩn cầu của em gái Hồ Duy Hải không chỉ là tiếng lòng của một người thân, mà là tiếng vọng của dư luận suốt nhiều năm qua. ‘Sự dũng cảm nhìn lại quá khứ’ mà bài viết nhắc tới chính là điều công chúng đang mong đợi nhất ở nhiệm kỳ này. Đặc xá cho hàng vạn người là lòng nhân đạo, nhưng minh oan cho một người vô tội lại là sự chính trực. Mong rằng hơi ấm từ những quyết định đầu nhiệm kỳ sẽ thực sự lan tỏa đến cả những phận người ‘mồ côi’ sự quan tâm, để lòng nhân đạo không bị lẫn lộn với những đặc quyền.
Bài viết đã chỉ ra một thực tế nhức nhối: Khoan hồng là nhân văn, nhưng nếu sự khoan hồng chỉ tập trung vào những gương mặt ‘có tên tuổi’ hay có khả năng tài chính để khắc phục hậu quả, thì vô hình trung nó lại tạo ra một khoảng cách giàu – nghèo ngay trong chính sự bao dung của pháp luật. Hy vọng rằng ‘chiếc bút’ của tân Chủ tịch nước không chỉ ký những văn bản đặc xá dựa trên hồ sơ sẵn có, mà còn đủ tinh tường để chạm đến những ‘góc khuất thâm u’ – nơi có những người như Hồ Duy Hải, những người mà sự tự do của họ không chỉ là một con số, mà là thước đo cho niềm tin vào công lý của cả một dân tộc.
Một bài viết rất đáng suy ngẫm về sự khác biệt giữa ‘khoan hồng có chọn lọc’ và ‘công bằng thực sự’. Đặc xá cho những đại gia, quan chức có thể làm ấm lòng gia đình họ, nhưng chỉ khi những vụ án còn nhiều uẩn khúc như Hồ Duy Hải được giải quyết thấu đáo, niềm tin của nhân dân vào lẽ công bằng mới thực sự được thắp sáng. Công lý không nên bỏ lại phía sau những người thiếu đi một ‘điểm tựa’.
– Bạn Mai Phan Lợi viết “… Nhà nước không bỏ lại phía sau những người đã thực sự hối lỗi …” Chèng đéc ơi! Hồ Duy Hải là người vô tội, không có lỗi gì hết chơn!
Nếu Tổng Bí Thư Tô Đao có tâm Phật (= tỉnh thức và giác ngộ) lẽ ra phải “đặc xá” Hồ Duy Hải ngay từ lần đầu nhậm chức Chủ tịch nước?! Chậm còn hơn không, đặc xá ngay cho Hồ Duy Hải sẽ lưu lại tiếng thơm và ân đức cho con cháu đời sau. Bằng không, “Ông trời có mắt” sẽ hỏi tội Bại tướng Tô Lâm “chung” trước khi lìa đời ! Shadu ! Shadu! Thiền sư Thích Tô Lâm
Mai Phan Lợi là nhà báo đít đỏ nên ông ấy nhiễm tật luật sư xứ thiên đường rặt cái câu xin ân xá giảm án trong khi chính nạn nhân cũng éo biết mình đã phạm tội gì. Quân đỏ làm tất cả để trở thành quân xanh nhưng đít thì vẫn luôn đỏ.
Hồ Duy Hải vô tội, không chấp nhận đặc xá.