Phan Thế Hải
4-8-2026
Trưa nay, ngài Đại sứ Ukraine chuẩn bị về nước, kết thúc nhiệm kỳ gần 5 năm ở Việt Nam. Nhóm những người bạn của Ukraine đứng đầu là TS Nguyễn Ngọc Chu tổ chức bữa tiệc nho nhỏ tiễn Đại sứ. Lão được một số bạn hữu mời chỉ vì có những bài viết ủng hộ công lý, đặc biệt là những người yếu thế dễ bị tổn thương.
Đến nơi, có dịp gặp ngài Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Ukraine tại Việt Nam, Gaman Oleksandr cùng phu nhân. Ông sinh 23/03/1974, ở thành phố Horodok, tỉnh Khmelnytskyi. Điều đáng lưu ý là gương mặt ông ưu tư, trầm mặc và biết ơn. Ngoài tiếng Ukraine, ông còn có thể nói tiếng Ba Lan, tiếng Anh nên những người Việt vẫn có thể trò chuyện với ông khá thoải mái, tùy theo vốn ngôn ngữ của mình.
Gaman Oleksandr tốt nghiệp Khoa Luật, Đại học Wrotlaw (Ba Lan), năm 1998. Năm 2007 tốt nghiệp Đại học Quốc gia Lviv, được cấp bằng luật sư quốc tế.
Nói về cuộc chiến của người Nga ở Ukraine, ông cho biết: Nga đã nêu nhiều lý do để biện minh cho cuộc tấn công bắt đầu ngày 24/2/2022, trong đó có việc Ukraine theo đuổi việc gia nhập NATO. Từ sau năm 2014, Ukraine ngày càng xích lại gần NATO. Năm 2019, Ukraine đưa mục tiêu gia nhập NATO vào Hiến pháp. Nga coi đây là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia!
Ukraine ký Hiệp định Liên kết với EU, nhận viện trợ quân sự và huấn luyện từ Mỹ, Anh và các nước NATO và các sự kiện khác sau phong trào Maidan năm 2014. Nga coi việc Tổng thống Viktor Yanukovych bị lật đổ là một cuộc đảo chính được phương Tây hậu thuẫn. Chính quyền mới của Ukraine theo đuổi đường lối thân phương Tây hơn. Cùng với đó là xung đột ở Donbas. Sau năm 2014, lực lượng ly khai được Nga hậu thuẫn kiểm soát một phần hai tỉnh Donetsk và Luhansk. Giao tranh kéo dài nhiều năm khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng.
Nga cáo buộc Ukraine tấn công dân thường ở khu vực này, trong khi Ukraine khẳng định đang đối phó với lực lượng ly khai có sự hỗ trợ và tiếp tay từ Nga. Ukraine không công nhận việc Nga sáp nhập Crimea năm 2014 và tuyên bố sẽ giành lại bán đảo này. Nga xem việc bảo vệ quyền kiểm soát Crimea là lợi ích chiến lược cốt lõi.
Ukraine có sai không? Theo lập trường của Nga, các chính sách trên bị coi là đe dọa nghiêm trọng đến an ninh và lợi ích chiến lược của Nga. Theo lập trường của Ukraine và đa số các nước phương Tây, đó là các quyết định thuộc quyền tự chủ của một quốc gia có chủ quyền. Trong đó có việc lựa chọn liên minh, định hướng đối ngoại và chính sách quốc phòng.
Theo luật pháp quốc tế, những bất đồng về an ninh hoặc chính trị không tự động tạo ra căn cứ pháp lý để sử dụng vũ lực chống một quốc gia khác, trừ các trường hợp được luật pháp quốc tế thừa nhận như tự vệ trước một cuộc tấn công vũ trang hoặc có sự ủy quyền của Hội đồng Bảo an.
Trong các nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, đa số các nước đã lên án cuộc tấn công của Nga và tái khẳng định chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine.
Nếu hỏi Ukraine đã làm gì sai để Nga mở cuộc tấn công, thì không có một câu trả lời được tất cả các bên chấp nhận. Nga cho rằng các chính sách của Ukraine đe dọa an ninh của mình. Ukraine và phần lớn cộng đồng quốc tế cho rằng những chính sách đó nằm trong quyền của một quốc gia có chủ quyền và không phải là cơ sở pháp lý để tiến hành một cuộc tấn công quân sự.
Điều kỳ diệu là trong hơn 4 năm qua, Ukraine đã không hề buông súng và Nga ngày càng sa lầy vào cuộc chiến, âu cũng là cái giá phải trả của những kẻ độc tài đã gây ra cuộc chiến tàn khốc mà nỗi đau chia đều cho cả hai nước Nga và Ukraine.
Mr. Dung Ly cho rằng, trong hệ thống viện trợ của Liên Xô cho Việt Nam thời chống Mỹ, Ukraine đóng vai trò là một trong những “công xưởng” quan trọng nhất. Nhiều vật tư, máy móc và khí tài mà Việt Nam tiếp nhận có nguồn gốc từ các nhà máy của nước cộng hòa này, đặc biệt trong các lĩnh vực luyện kim và thép; cơ khí chế tạo; thiết bị điện; khai khoáng; công nghiệp quốc phòng; giáo dục và đào tạo…
Ngoài hàng hóa, Ukraine còn đóng góp nguồn nhân lực khoa học – kỹ thuật đáng kể, tiếp nhận nhiều sinh viên Việt Nam sang học tại các trường đại học ở Kyiv, Kharkiv và Odesa; đào tạo kỹ sư, bác sĩ, chuyên gia quân sự; cử chuyên gia sang Việt Nam hỗ trợ vận hành và lắp đặt thiết bị công nghiệp. Ai đó bày tỏ chính kiến nên hiểu điều này để phân biệt đâu là ân tình, đâu là kẻ xâm lược!
______
Một số hình ảnh và chú thích của tác giả:
Thời Việt Nam chống Mỹ, hầu hết những nước Trump gọi là Cộng Sản đều ủng hộ Việt Nam . Ngoại trừ Hàn quấc, Đài Loan, Úc & Nhựt bổn
Nhìn những trí thức Việt Nam ủng hộ U Cà … i mean Yikes! Toàn những người vui khỏe trẻ trung cả
Cực lực phản đối Nga xâm phạm chủ quyền lãnh thổ, quyền tự quyết của Ucriane . Hoàn toàn ủng hộ Ucriane chiến đấu chính nghĩa chống cuộc xâm lược trắng trơn, tàn bạo, phi nghĩa , phi nhân của Nga .
– Đảng ta trung lập trong cuộc chiến tranh giữa Ukrain và Nga.
– Khi có một nước lớn như Nga đem quân vào Việt Nam, tất nhiên đảng ta kêu gọi thế giới hãy trung lập.