10-5-2026
Vụ cháu bé 4 tuổi ở Hà Nội bị mẹ và người tình của mẹ bạo hành kéo dài, đến chết, đang gây đau đớn và phẫn nộ cho xã hội. Tuy nhiên, ở Việt Nam, như tôi thấy, đa số phản ứng chủ yếu chỉ dừng lại ở việc lên án sự “mất nhân tính” của cá nhân và đòi “xử thật nặng” hai kẻ độc ác này. (Hãy nhớ, đây không phải vụ đầu tiên, và cũng không phải số ít).
Trong khi ở nhiều nước phát triển, một vụ như vậy gần như ngay lập tức được nhìn thêm ở góc độ “sự thất bại của hệ thống bảo vệ trẻ em”, tức là người ta không chỉ hỏi “ai đánh chết đứa trẻ?”, mà quan trọng hơn là phải trả lời các câu hỏi sau: Vì sao không ai phát hiện? Vì sao đã có dấu hiệu mà hệ thống không can thiệp? Ai có trách nhiệm giám sát? Các cơ chế hỗ trợ bà mẹ đơn thân, trẻ có nguy cơ, khu dân cư, trường học, y tế… đã ở đâu? v.v.. Sở dĩ có những câu hỏi này là vì họ coi đây là vấn đề quản trị xã hội, chứ không chỉ là đạo đức cá nhân.
Vì thế, họ sẽ điều tra xem: Hàng xóm có báo chưa? Trường mẫu giáo có nhận thấy dấu hiệu bất thường không? Bệnh viện có từng tiếp nhận thương tích đáng ngờ không? Cảnh sát khu vực có từng nhận phản ánh chưa? Cơ quan bảo vệ trẻ em có hồ sơ không? Người mẹ có thuộc nhóm dễ tổn thương về tâm lý, kinh tế, bạo lực gia đình, nghiện ngập… không? Có ai từng đến kiểm tra điều kiện sống của đứa trẻ chưa? Tổ dân phố có biết không?…
Người ta muốn biết một cách rõ ràng và cụ thể: “Đứa trẻ này đã ‘biến mất khỏi tầm nhìn của xã hội’ từ lúc nào, và vì sao nó biến mất?”.
Trong xã hội hiện đại và văn minh, người ta mặc định rằng trẻ em không hoàn toàn là “sở hữu riêng” của cha mẹ; mà trẻ em là đối tượng phải được cả cộng đồng và nhà nước cùng bảo vệ. Quyền của cha mẹ có giới hạn khi đụng đến an toàn của trẻ.
Ở các nước ấy, từ giáo viên, bác sĩ, nhân viên xã hội, hàng xóm… đều có nghĩa vụ pháp lý hoặc đạo đức phải báo cáo khi nghi ngờ trẻ bị bạo hành. Nếu biết mà không báo, họ cũng bị xem xét trách nhiệm.
Và người ta sẽ tước quyền nuôi con của cha mẹ nếu cha mẹ ấy không đủ “điều kiện”: Đứa trẻ sẽ được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục bởi cả cộng đồng – thông qua các thiết chế nhà nước đang sử dụng tiền thuế của người dân.
Còn ở Việt Nam, có Hội Phụ nữ, có Đoàn thanh niên, có tổ dân phố, có công an khu vực, có nhà trường, có chính quyền cơ sở… nhưng phần lớn vẫn hoạt động theo kiểu hành chính – phong trào, chứ chưa trở thành một mạng lưới bảo vệ trẻ em chuyên nghiệp, có trách nhiệm rõ ràng, có dữ liệu liên thông và cơ chế can thiệp sớm.
Chính điều này đã dẫn đến một điệp khúc bị đát: Trẻ bị bạo hành kéo dài, hàng xóm biết “lờ mờ” hoặc không quan tâm, cơ quan chức năng không hay biết, và vì thế, không ai can thiệp hiệu quả.
Bởi vậy, đây không còn là “tai nạn cá nhân” nữa, mà nó là một mô thức xã hội, là “lỗi hệ thống”. Và khi một mô thức lặp đi lặp lại, thì nguyên nhân không thể chỉ nằm ở đạo đức cá nhân.
Và cũng vì thế mà sau mỗi vụ việc cũng lại một điệp khúc tương tự: Khởi tố, truyền thông rầm rộ, phẫn nộ, và án nặng.
Trong khi đó, để giải quyết một vấn đề xã hội như nạn bạo hành trẻ em (hay bạo hành gia đình nói chung) thì điều kiện tiên quyết là phải phát hiện sớm, hỗ trợ sớm, can thiệp sớm, và phòng ngừa có hệ thống.
Đừng chỉ nhìn vào những vụ chết người. Số bị bạo hành mà không chết và không được biết đến, nhiều gấp triệu lần!
Trẻ em Việt Nam ngày nay, một mặt thì được chiều chuộng và nuôi như nuôi gà công nghiệp, mặt khác thì bị bạo hành nặng nề và phổ biến, từ thể chất đến tinh thần; từ trong gia đình ra ngoài xã hội. Nhưng, như đã nói, các thiết chế bảo vệ các cháu thì dường như mới dừng ở mức “cho có”. Chỉ đến khi một đứa trẻ bị đánh chết thì người ta mới có thời gian để lên án và kết tội. Và cứ thế, bi kịch tái diễn.
Chỉ đến khi nào trẻ em được bảo vệ như trong Luật Trẻ em và Công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, thì khi đó ta mới thấy dấu hiệu của một xã hội văn minh; và xã hội ấy cũng mới phát triển lành mạnh được.
Trong một xã hội mà những đứa trẻ bị bạo hành (nhất là về phương diện tinh thần) phổ biến đến nỗi khó mà tìm được ngoại lệ, thì toàn bộ thế giới người lớn và nhà nước đang cai trị cái xã hội ấy, phải chịu trách nhiệm. Không phải chỉ chịu bằng vài lời xin lỗi (dù bản thân điều này đã là vô cùng xa xỉ), mà phải bắt tay hành động: Xây dựng một hệ thống thiết chế khoa học, liên thông, chặt chẽ, nhạy bén, hiệu quả; đồng thời giải tán hết các tổ chức ăn hại!
_____
Tôi quyết định đăng hình đứa trẻ như thiên thần vừa bị giết chết giữa khu dân cư – nơi có sự hiện diện chằng chịt của những “cơ quan chức năng”, để cháu được nhớ đến và được sống trong tâm trí của những người phải có trách nhiệm với cháu.

______
Ghi chú: Tựa đề bài viết do Tiếng Dân đặt



Bài này trên bô xít có tựa “Những ai phải có trách nhiệm với việc bạo hành trẻ em”, và rõ ràng trong tư di của Thái Hạo, trí thức hoàn toàn vô can . Trách nhiệm của họ, rõ ràng chủ yếu chỉ dừng lại ở việc lên án sự “mất nhân tính” của cá nhân và đòi “xử thật nặng” hai kẻ độc ác này . Good job, cả nhà trí thức mình ơi
Một lần nữa, thể chế trở thành 1 cái bể phốt chứa trách nhiệm của trí thức . Và họ, again, đòi chánh phủ phải làm hơn nữa, hoặc ít nhứt 1 cái gì đó
Dân chủ có được do đánh Mỹ per Gs Tương Lai, đòi hỏi chính phủ làm nhiều hơn … Níu đây gọi là “đấu tranh cho dân chủ”, Fear not, cuộc đấu tranh này có vẻ đã & đang đạt được những thành quả khả wan. Đây là 1 thứ “đấu tranh” mọi người, kể cả tớ, sẵn sàng tham gia
Tôi cũng nghĩ rằng đây là ảnh do AI tạo ra vì nó quá hoàn hảo. Nhờ vậy, nó đem lại tác dụng lớn để mọi người thương tiếc. Rất có thể bác Thái Hạo cả tin, rinh về, chia sẻ…
Ở xứ thiên đường xhcn, khi một ai đó bị nạn thì người cứu giúp thì ít mà người móc điện thoại ra quay rồi tung lên mạng thì nhiều, có lần xem anh tài xế xe tải chở bia bị tai nạn, bia văng tung tóe, người ta lao vào hôi của, thậm chí có nhiều người khui ực tại chỗ liên tục, cảnh này làm xấu hổ cả một dân tộc.
Chuyện xe hàng bị nạn và người ta lao vào hôi của đầy rẫy trên mạng, xem vài phút chứ không đủ can đảm xem tiếp vì xấu hổ nhục nhã, còn chuyện người bị tai nạn giao thông thay vì tiếp cứu thì khán giả xung quanh thản nhiên móc đt ra quay.
Khách ngoại quốc đến Vn không phải vì cảnh đẹp hoặc có cái gì để chiêm ngưỡng mà vì họ nghe nói Trại Súc Vật của Geoge Orwell không phải hư cấu mà là có thật trong hiện tại.
Thân chào các bạn trong Trang Báo Tiếng Dân,
Hôm qua tôi đã đặt câu hỏi với tác giả Thái Hạo về nguồn gốc tấm ảnh chụp hình em bé gái 4 tuổi bị bố mẹ sát hại ở VN. Bởi vì tác giả từ chối không trả lời nên tôi mạn phép nhờ BBT cho tôi đăng Video Clip này lên để phơi bày cho mọi người biết Sự Thật về AI (Artificial Intelligence) mà bất kỳ ai ra vào YouTube đều nếm qua từ 6 tháng nay.
Bài hát Phiên Gác Đêm Xuân của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đã bị AI sử dụng Computer để vẽ lên một quang cảnh chào mừng Xuân về, trong đó pha trộn các cô gái mặc áo dài VN những xen lẫn với vài anh lính Tàu cầm súng tiểu liên múa máy quay cuồng, mâu thuẫn hoàn toàn với ý nghĩa bài hát Phiên Gác Đêm Xuân.
Tôi muốn nhắn nhủ với tác giả Thái Hạo rằng nên cẩn thận khi lồng hình ảnh xa lạ vào bài viết của anh.
Thế thôi !
https://www.youtube.com/shorts/h319MvaMnvk
“Trong một xã hội mà những đứa trẻ bị bạo hành (nhất là về phương diện tinh thần) phổ biến đến nỗi khó mà tìm được ngoại lệ, thì toàn bộ thế giới người lớn và nhà nước đang cai trị cái xã hội ấy, phải chịu trách nhiệm.” ( TH )
Thưa anh Thái Hạo
Cá nhân và xã hội này đã quen sống “vô trách nhiệm” từ lâu rồi. Nên không ai chịu trách nhiệm cả. Vì quá bận rộn tới những việc vĩ đại nên chẳng ai có thì giờ quan tâm đến số phận của một đứa bé. Những người có chức trách, nhiều lắm thì cũng chỉ đạo này nọ vài câu cho có, rồi thôi.
Còn đoàn thể ấy à, lập ra chỉ để tiêu tiền của dân chứ có làm nên cái tích sự gì cho cam !
Chỉ đến khi nào trẻ em của người dân thường không còn bị phân biệt với trẻ em con của đảng viên-cán bộ qua rào cản “hồng phúc dân tộc, di truyền của nòi ưu tú???!!!” từ trong suy nghĩ ẩn của bọn “cô hồn các Đảng”, thì khi đó ta mới thấy dấu hiệu của một xã hội văn minh; và xã hội ấy cũng mới phát triển lành mạnh được.
Cảm ơn Thái Hạo cho bài phân tích quá đỗi xuyên thấu và đau xót. Chúng ta đã quá quen với việc lên án những ‘con quỷ’ cụ thể mà quên mất rằng chính sự vô cảm của cộng đồng và sự ‘hành chính hóa’ của các hội đoàn đã tạo ra những lỗ hổng cho cái ác trú ngụ.
Tôi đặc biệt ám ảnh với câu hỏi: ‘Đứa trẻ đã biến mất khỏi tầm nhìn xã hội từ lúc nào?’. Trong một xã hội văn minh, trẻ em không phải là sở hữu riêng của cha mẹ, mà là đối tượng bảo vệ tối cao của cả cộng đồng. Một đứa trẻ khóc bất thường, một vết bầm đáng nghi – đó không phải là ‘chuyện riêng’, đó là tín hiệu cấp cứu mà mỗi người hàng xóm, mỗi giáo viên, mỗi bác sĩ, mỗi công dân đều phải có nghĩa vụ pháp lý để báo cáo.
Công bằng mà nói, chúng ta không thiếu hội đoàn, nhưng cái chúng ta thiếu là một mạng lưới bảo vệ chuyên nghiệp. Khi nhà trường vẫn giải quyết mâu thuẫn bằng uy quyền thay vì nhân cách, khi các tổ dân phố chỉ hoạt động theo phong trào, thì những đứa trẻ vẫn sẽ tiếp tục ‘độc hành’ trong chính ngôi nhà của mình.
Giáo dục đạo đức không nằm ở những bài giảng trừu tượng về ‘yêu tổ quốc’, mà nằm ở việc thầy cô biết cúi xuống hỏi một đứa trẻ ngỗ ngược rằng: ‘Em có khỏe không, thầy có thể giúp gì cho em?’. Chỉ khi người lớn dám làm gương bằng sự tôn trọng và thấu cảm (như tinh thần ‘Tiên học lễ’ đúng nghĩa), chúng ta mới hy vọng xây dựng được một ‘hệ sinh thái’ an toàn thực sự.
Đã đến lúc phải chấm dứt điệp khúc ‘khởi tố – phẫn nộ – lãng quên’. Phải bắt đầu thay đổi từ ‘trên chín tầng mây’ xuống đến từng ngách phố: Phải luật hóa trách nhiệm báo cáo và chuyên nghiệp hóa các thiết chế bảo vệ trẻ em. Đừng để thêm một thiên thần nào phải ra đi chỉ để thức tỉnh những người đang nhận lương từ tiền thuế của dân nhưng lại thờ ơ với sinh mạng của con trẻ.
– Bạn Thái Hạo viết, “… vì sao … với hàng loạt câu hỏi … ” chẳng khác nào đánh bùn sang ao !!
Này nhé, các hội đoàn được lập ra giống như các “hội đoàn kiểng” vậy. “Nãnh đạo” các hội đoàn kiểng” này còn đang bận phấn đấu làm “người Vịt Lam chân chính trong kỷ nguyên mới của dân tộc” để may ra còn được “ăn thịt bò dát vàng” giống như Tổng Bí Thư Tô Lâm “chung” nhà miềng, chứ còn gì nữa!
Thiền sư Thích Mãi Đảng
Xin lỗi tác giả Thái Hạo,
Tôi thật tình muốn biết tấm hình đứa trẻ đăng trong bài có phải thật là của nạn nhân 4 tuổi bi cha mẹ hành hạ đến tử vong ?
Tôi có cảm tưởng đây là tác phẩm lấy từ AI mà ra, quan sát khuôn mặt dễ thương và quần áo thì thấy khác lạ !
Mời tác giả lên tiếng xác nhận cho rõ
Lê Quốc Trinh, kỹ sư Canada
Thưa kỹ sư Lê Quốc Trinh.
Mình đọc nhiều bài “xin lỗi” của người lớn trên rfi và thấy các tác giả có đăng kèm tấm ảnh cháu bé này. Và, cũng thấy rắng, không có tác giả nào nghi ngờ đây là ảnh do AI tạo.
Họ ca ngợi vẻ đẹp khuôn mặt thiên thần của cháu. Nếu là ảnh AI tạo thì quả là họ đã khen một ảnh ảo mà không biết hay chăng ?!
Thân chào các bạn trong Báo Tiếng Dân,
Sở dĩ tôi phải lên tiếng nêu thắc mắc về nguồn gốc tấm ảnh chụp em bé gái 4 tuổi bị cha mẹ sát hại ở VN, bởi vì tình trạng AI phổ biến lan tràn khắp Trang Mạng Internet, nhất là YouTube, khiến tôi phải cẩn thận e dè.
Tôi nhớ không lầm, cách đây 3 tuần có một tai nạn cháy xe Taxi ở trạm xăng (VN) làm cho hai em trai bị thiệt mạng. Sự kiện đặc biệt là ông tài xế Taxi thoát được nhưng không quay trở lại cứu 2 em. Trong xe thì chứa rất nhiều cục pin cũ. Điều quan trọng là sau đó hình ảnh hai em nhỏ được Trang Mạng Internet đăng lên rộng rãi, khiến cho CA vào cuộc điều tra để thấy đó chỉ là hình ảnh do AI tạo ra. Cho nên các bạn nên cẩn thận chớ có tin vội những hình ảnh do AI cố tình tạo ra.