Dương Quốc Chính
11-8-2025
Chú Lê Nguyễn tên thật là Lê Văn Cẩn, là một cựu công chức, quan chức cấp trung của VNCH. Nhưng mình biết chú là do đọc sách mà chú là tác giả. Chú là tác giả của khá nhiều đầu sách lịch sử thời nhà Nguyễn, Tây Sơn… Thế là hai chú cháu thành friend Facebook.
Mình hẹn gặp chú lần đầu từ mấy năm trước, để nghe chú kể về lịch sử VNCH. 2 chú cháu nói chuyện từ 9h xuyên trưa tới 2h. Chú rơm rớm nước mắt khi kể với mình về giai đoạn đi tù cải tạo. Chú bảo là không nghĩ rằng có ngày lại kể chuyện này với một người Bắc đặc như mình!
Lần này, khi làm series video về lịch sử VNCH, mình nghĩ đến chú ngay. Nhưng mấy tháng trước ngày 30/4 chú đang ở Mỹ, không gặp mình được, nên bây giờ video mới lên sóng được.
Ở video này, là phần 1, (chắc phải có 5-6 phần), chú kể về quãng thời gian học ở Học viện Quốc gia Hành chánh (trường đào tạo công chức VNCH) và thời gian chú là công chức VNCH.
Tuy là cùng tên với Học viện Hành chính Quốc gia bây giờ, nhưng về bản chất lại rất khác nhau, do bộ máy chính quyền là hoàn toàn khác biệt. Vì thế, nên những ai quan tâm đến lịch sử, lập pháp, hành pháp, tư pháp sẽ thấy nhiều điều lý thú khi nghe chú kể về những nội dung này của VNCH.
Tất nhiên những nội dung này không có ở sách báo chính thống nào cả.
***
Phần 2: Làm lại cuộc đời từ con số âm
Ở phần này, chú kể về giai đoạn sau 30/4, đi học tập cải tạo và long đong tìm việc làm. Mọi người sẽ thấy những người của chế độ cũ có cuộc sống vất vưởng như thế nào. Họ đang từ thành phần có cuộc sống khá sung túc, thu nhập nuôi cả gia đình, đến khi chế độ sụp đổ thì thành trắng tay, vợ con phải đi tìm việc để làm.
Công bằng mà nói, chú Lê Nguyễn vẫn còn là may mắn hơn thành phần bị coi là có nợ máu, như sĩ quan các binh chủng thiện chiến, công chức cấp cao… Những người đó có thể phải bỏ mạng trong trại cải tạo hoặc đi trại quá lâu. Chú vẫn còn tìm được việc làm, còn dùng kiến thức để làm việc như người trí thức được.
Ông LN. này là trường hợp hiếm hoi trong hàng ngũ công chức chế độ cũ có
số may mắn và cũng nhờ bạn bè một phần giúp đỡ nên ông cũng vượt qua
được thời khốn khó nhưng một phần cũng nhờ chính sách lợi dụng nhân tài
chế độ cũ của giới Cs.miền Nam do VVK. cầm đầu ngõ hầu trước hết cứu vãn
nền kinh tế kiệt quệ lúc bấy giờ và sau là ổn định xã hội đang xáo trộn tận
gốc bởi tình hình chính trị có nhiều hệ lụy phát sinh sau 1975 !
Dù sao cũng nên cám ơn tác giả DQC. đã có cuộc phỏng vấn này với ông LN,
một người trong cuộc để biết rõ hơn về một giai đoạn lịch sử.