Lê Huyền Ái Mỹ
3-6-2025
Tại kỳ họp kinh tế xã hội tháng 5, sáng nay 3/6, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nói, ông cảm thấy xấu hổ khi lần nào họp Chính phủ, TP.HCM cũng bị phê bình về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, luôn “lẹt đẹt cuối bảng”.
“Tháng 6 phải đảm bảo tiến độ giải ngân vốn 30% để tôi còn mặt mũi họp với Chính phủ, đừng để Thủ tướng thấy thành phố chỉ báo cáo hứa hẹn” – phát biểu của Chủ tịch UBND TP.HCM.
Vấn đề không phải là không còn “mặt mũi” bởi diện mạo thành phố này luôn và vẫn… sáng láng lắm, thưa ông chủ tịch. Vả lại, khuôn mặt thành phố, thể trạng thành phố – chưa nói đến TP.HCM mở rộng nhen – khi đặt cạnh những khuôn mặt tỉnh thành khác, rồi so kè theo vị thứ, thì e… khó lòng.
Mà thật ra, đâu phải đợi đến bây giờ giải ngân đầu tư công mới ì ạch. Nhưng với chỉ tiêu “học sinh xuất sắc” 95% cộng với số vốn mà thành phố được giao cũng tăng theo, 85.517 tỷ đồng thì vừa chạy vừa… xài cho hết tiền cũng bở hơi tai!
Song, cũng thuộc về “di truyền”, mấy tháng đầu năm thường lẹt đẹt đầu tư công. Bởi tỷ lệ số dự án giải ngân không ít nhưng hầu hết có số vốn thấp. Trong khi các dự án khủng thì hồ sơ cũng khủng, kéo theo tiến độ như thường niên là bất khả. Nhưng yên tâm đi, thể nào từ quý 3 trở đi thì “cụ rùa” cũng bắt kịp chú thỏ, có khi vượt mặt cũng nên. Năm nào chả thế!
Chỉ có điều, nếu vẫn giữ cái tiến độ “truyền thống” ấy thì rất có vấn đề. Nhất là trong tình hình tiến tới TP.HCM mở rộng (Bà Rịa, Bình Dương), đủ thứ “quyền trượng” nghị quyết hành động, xé rào, đột phá trong tay mà vẫn không vận dụng được, tận dụng nổi thì cần xem lại từ bản chất.
Bản chất ấy từng được gọi tên nhưng vì sao vẫn không thể khắc chế được, từ luật định, từ cấp trung ương hay từ chính nội tại thành phố? Kể cả lời “đe” sẽ thay thế người đứng đầu nếu đơn vị giải ngân kém, không như yêu cầu. Nhưng đã có ai bị thay chưa? Hay người sẽ thay liệu có… rành rẽ đường đi nước bước như người sắp bị thay không? Có nguồn người thay thế hay không?
Như ông Được nói, đầu tư công là một trong ba động lực truyền thống để tăng tốc phát triển nhưng “lại không chịu làm”. Ai không chịu làm? Vì sao không chịu làm? Có phải không chịu làm hay không dám làm? Hoặc không muốn làm nhưng lại nhân danh không dám làm hay có khi không thể làm, không/ chưa được làm?
TP.HCM sẽ mở rộng, kéo theo nguồn lực con người cũng đang ở thời kỳ sàng lọc, chọn lựa. Vậy có thể xem đây là cơ hội để không chỉ trong đầu tư công mà ở các lĩnh vực, bộ phận, một khi không thể “giải ngân” được nhiệm vụ thì cũng nên xem xét mà “giải thể” bớt những người “không chịu làm”. Trong đó chức càng cao trách nhiệm càng lớn, người đứng đầu mà không biết mình đang đứng đâu, chỉ giỏi hô hào, đánh bóng, say sưa báo cáo xếp hạng thành tích phong trào hơn là sát sườn, tường minh công việc chuyên môn, lĩnh vực; hiểu-biết tổng thể để chỉ đạo các phương án triển khai… thì nên thuộc “trong khung” trước tiên!
Cứ như hồi Long An đỉnh dịch, mình ên ông ra đứng giải quyết trực tiếp cho bà con “thông tỉnh” về quê. Cũng là ông yêu cầu doanh nghiệp “dụng 1 giờ” là lúc này, trả lương cho công nhân, hỗ trợ họ trong cơn nguy khốn thì đó là cách giữ người. Quả thật, Long An là tỉnh có số công nhân quay trở lại làm việc sau đại dịch cao nhất.
Thì giờ ông cứ thế mà làm, chẳng cớ gì phải lấy làm “xấu hổ”, cái vị thứ ấy – tạm thời chưa cao thì có trụ cột ‘Tiêu dùng nội địa’ và trụ cột ‘Xuất khẩu’ bù vào (nhập khẩu tháng này giảm) đang ở mốc tăng ngất ngưỡng (ơn giời nhờ đại lễ và concert quốc gia tháng Tư vừa qua).
Đó là chưa nói đến nào là dự án bồi thường cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, mua sắm trang thiết bị cho ba bệnh viện cửa ngõ, dự án cầu Bình Tiên, nạo vét rạch Văn Thánh… Thành phố này đi trước về sau, thì hẳn cũng sẽ phê trước, ngước mắt nhìn sau, thưa cùng ông chủ tịch!
