Trang chủ Quan Điểm

Quan Điểm

Kể điều bạn biết, nói điều bạn nghĩ

Chúng tôi đã tranh cử

Nguyễn Đình Cống

6-7-2020

Việc ứng cử và tranh cử trong các cuộc bầu cử ở VN, dưới sự lãnh đạo của ĐCS xem chừng như quá lạ lùng. Thế nhưng đã có một phong trào bầu cử với sự tranh cử sôi nổi. Đó là việc xảy ra ở các trường đại học vào thời kỳ 1989-1995, dưới thời Bộ trưởng Phạm Minh Hạc và Trần Hồng Quân.

Quan Cộng sản: Được ăn, được nói, được gói mang về…

Thu Hà

6-7-2020

Từ lâu, tấm áo choàng “sống giản dị, đạo đức mẫu mực”, cùng với chiếc mặt nạ “vô sản” của Đảng CSVN với thể chế độc tài đảng trị, đã rơi xuống. Người dân càng ngày càng thấy rõ hơn chân dung các “diễn viên” mà mình từng hâm mộ, sau ánh đèn sân khấu.

“Ngài là thiên sứ được Chúa sai xuống để lãnh đạo nước Mỹ”: Đi vào thế giới của sự sùng bái cá nhân… (Phần 2)

Vanity Fair

Tác giả: Jeff Sharlet

Dịch giả: T.Vấn

6-7-2020

Tiếp theo: Phần giới thiệuphần 1

Trong suốt 4 năm qua, một cách có hệ thống, Trump đã làm điều mà Obama từ khước không chịu làm: Khích động trực tiếp vào những cử tri một lòng một dạ đi theo mình, chọc cho họ lồng lên với sự giận dữ. Những cuộc tập họp vận động tái tranh cử của ông ta có một cái gì đó lớn hơn những sự kiện một đám đông tập họp theo nghĩa thông thường. Chúng có không khí sôi động của những cuộc họp báo, bằng thời lượng thỏa mãn người tham dự và với sự cuồng nhiệt chỉ thấy có trên sân khấu.

Điểm sách: Tư bản và Ý thức hệ của Thomas Piketty

Đỗ Kim Thêm

6-7-2020

Ảnh bìa sách: Tư bản và Ý thức hệ của Thomas Piketty

Tác phẩm

Thomas Piketty, nhà kinh tế học Pháp, vừa cho ra mắt tác phẩm “Capital and Ideology (Tư bản và Ý thức hệ). Qua tác phẩm mới nhất này, Piketty báo động về tình trạng bất bình đẳng tài sản trong toàn cầu hiện nay và đề ra việc cải cách về thuế tài sản, thu nhập và hợp tác quốc tế là một đối sách. Trên cơ sở tái tạo công bình xã hội, Piketty hy vọng, chủ nghĩa xã hội sẽ mang lại ý nghĩa đóng góp tích cực hơn cho việc xây dựng tương lai.

Tác giả

Quyền lực và bầu cử

Nguyễn Đình Cống

5-7-2020

Nghị quyết của đảng CSVN về cán bộ có nội dung chống lại những người có tham vọng quyền lực và chạy chức chạy quyền (gọi chung là tham quyền). Nghị quyết yêu cầu loại bỏ ra khỏi cơ quan lãnh đạo người tham quyền, không bầu cho người có biểu hiện tham quyền.

“Ngài là thiên sứ được Chúa sai xuống để lãnh đạo nước Mỹ”: Đi vào thế giới của sự sùng bái cá nhân… (Phần 1)

Vanity Fair

Tác giả: Jeff Sharlet

Dịch giả: T.Vấn

5-7-2020

Tiếp theo: Phần giới thiệu

Bên trong thế giới sùng bái Trump, các buổi tập họp vận động tranh cử như những buổi lễ ở nhà thờ và Phúc âm Trump.

“Ngài là thiên sứ được Chúa sai xuống để lãnh đạo nước Mỹ”: Đi vào thế giới của sự sùng bái cá nhân… (Phần giới thiệu)

Vanity Fair

Tác giả: Jeff Sharlet

Dịch giả: T.Vấn

4-7-2020

Lời giới thiệu của dịch giả: Donald Trump là một hiện tượng chưa từng có tiền lệ trong lịch sử chính trị văn hóa xã hội Hoa Kỳ. Điều này ai cũng biết, cũng đồng ý. Hơn nữa, “hiện tượng” này còn là cuộc đấu tranh gay gắt, khốc liệt giữa hai phe đối nghịch: Ủng hộ Trump (Pro-Trump) và chống Trump (Anti-Trump) hiện đang diễn ra, nhất là trong bối cảnh chỉ còn 4 tháng nữa là tới kỳ bầu cử tổng thống, quyết định số phận của Trump, ông ta sẽ tái đắc cử thêm một nhiệm kỳ nữa hay trở thành tổng thống 1 nhiệm kỳ, gia nhập hàng ngũ của các cựu tổng thống  Jimmy Carter và George H. Bush (Bush cha).

Các nhóm nhân quyền hướng tầm nhìn vào nước Mỹ của Trump (Phần 2)

Politico

Tác giả: Nahal Toosi

Dịch giả: Trúc Lam

1-7-2020

Tiếp theo phần 1

Những người biểu tình ở Mỹ hóa trang thành tượng Nữ thần Tự do, xuống đường chống Trump vì những vi phạm nhân quyền. Ảnh: Ân xá Quốc tế

‘Họ muốn gì?’

Ngay từ đầu, rõ ràng là Trump không ưu tiên về nhân quyền. Ông ta đã sử dụng chiến dịch năm 2016 của mình để kêu gọi đưa sự tra tấn trở lại và giết chết các thành viên gia đình của những kẻ khủng bố. Ông ta cũng cho thấy, có rất ít sự quan tâm đến các tổ chức quốc tế, có nghĩa là kiểm tra hành vi của các chính phủ. Nếu ông ta nói bất cứ điều gì có ý nghĩa trong việc hỗ trợ nhân quyền, thì điều ông ta nói thường ở dạng kịch bản như trong một bài phát biểu.

Tuyên bố phản đối Tư pháp Việt Nam có dấu hiệu vi phạm thủ tục tố tụng hình sự trong xét xử vụ án Đồng Tâm

4-7-2020

Ngày 25 tháng 6 năm 2020, Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Cáo trạng số 241/CT-VKS-P2, truy tố 29 bị can trong vụ án giết người, chống người thi hành công vụ tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức.

Những giá trị Mỹ và cộng đồng gốc Việt ngược dòng 

Nhã Duy

4-7-2020

Nếu bất chợt hỏi một người Mỹ bình thường nào đó câu hỏi rằng: “Những giá trị Mỹ trong con người và văn hóa của bạn là gì”, ắt họ sẽ có phần lúng túng hay không diễn đạt trọn vẹn. Bởi phần lớn người Mỹ tin rằng, mỗi cá nhân là chủ thể riêng biệt, có những giá trị, niềm tin và hành xử khác nhau. Mặt khác, họ sống một cách tự nhiên với những giá trị này nên có thể không chú tâm cho câu trả lời mang tính hệ thống và đầy đủ.

Mỹ đã giúp Vladimir Putin trở thành nhà độc tài suốt đời như thế nào?

Tác giả: David Satter

Dịch giả: Lê Minh Nguyên

4-7-2020

Lời dịch giả: Nhân sự kiện Vladimir Putin cho sửa Hiến pháp để ông ta có thể làm tổng thống suốt đời, chúng tôi xin được giới thiệu một bài viết cũ của David Satter, một nhà báo có nhiều năm kinh nghiệm với Nga và Liên Xô, cũng như sự trỗi dậy của Nga thời hậu Xô Viết: “Mỹ đã giúp Vladimir Putin thành nhà độc tài suốt đời như thế nào?” Bài viết giúp người đọc hiểu thêm, các hành động của Mỹ trong hơn 20 năm qua, có ảnh hưởng thế nào trong việc Putin trở thành nhà lãnh đạo độc tài ở Nga.

Tổng thống Vladimir Putin trong giờ đầu tiên với chức vụ mới của mình. Ông Vladimir Yeltsin tuyên bố trên truyền hình ngày 31/12/1999 rằng ông đã từ chức và cuộc bầu cử tổng thống sẽ được tổ chức trong vòng 90 ngày để có người chính thức thay thế ông. Nguồn: Laski Diffusion / Liaison Agency

Có phải Mỹ đã phớt lờ nguyên nhân vụ đánh bom năm 1999, đẩy bộ máy an ninh lên vị trí cao nhất mà ông Putin không bao giờ từ bỏ?

Chúng ta không thể đánh giá các sự kiện ở Nga ngày hôm nay nếu không hiểu về một loạt các vụ đánh bom bí ẩn năm 1999, đã giết chết 300 thường dân Nga và tạo điều kiện cho Vladimir Putin trở thành nhà độc tài suốt đời ở Nga.

Các vụ đánh bom đã thay đổi hướng đi lịch sử hậu Liên Xô của Nga. Họ đã đổ lỗi cho Chechens, nhưng Chechens phủ nhận sự liên quan. Với sự thành công ban đầu, Nga đã phát động một cuộc xâm lược mới vào Chechnya. Putin, người vừa được bổ nhiệm làm thủ tướng, được giao trọng trách cho cuộc xâm lược này và tiếng tăm của ông được tăng vọt. Sáu tháng sau, ông được bầu làm tổng thống.

Vào ngày 14/7/2016, tôi đã gửi đơn đến Bộ Ngoại giao, CIA và FBI theo Đạo luật Tự do Thông tin (the Freedom of Information Act hay FOIA), yêu cầu cung cấp tài liệu về các vụ đánh bom. Tôi muốn biết liệu Hoa Kỳ có các thông tin để hỗ trợ cho quan điểm – hết sức phổ biến ở Nga – rằng chính các giới chức của Nga đã chủ mưu các vụ đánh bom để đưa Putin lên nắm quyền. Những phản hồi tôi nhận được cho thấy, Hoa Kỳ có bằng chứng đáng kể rằng chính quyền Nga chịu trách nhiệm về vụ đánh bom, nhưng đã chọn phớt lờ bỏ qua nó.

Các vụ đánh bom đã làm ảnh hưởng đến quan hệ Mỹ-Nga cho đến ngày nay. Putin áp dụng chính sách tự kiểm duyệt trong vụ đánh bom làm bài bản cho tất cả mọi tội ác khác của thời ông ta, mà trong đó bằng chứng cho thấy, kẻ gây ra thực sự là chế độ.

Vụ đánh bom khu apartment năm 1999 được theo sau bởi cuộc bao vây về con tin ở nhà hát Dubrovka Theater năm 2002, đến vụ thảm sát trường học Beslan năm 2004, rồi vụ giết hại cựu điệp viên của Cơ quan An ninh Liên bang (Federal Security Service hay FSB) Alexander Litvinenko ở London, vụ giết hại nhà báo điều tra Anna Politkovskaya và lãnh đạo phe đối lập Boris Nemtsov ở Moscow.

Trong mỗi trường hợp, chính sách của Hoa Kỳ là phớt lờ, bỏ qua bằng chứng về sự chủ mưu của chính quyền Putin và để cho nó trôi qua. Chính sự phớt lờ này đã làm cho Obama dễ thực hiện chính sách “reset” (xoá bài làm lại) và giúp giải thích lý do tại sao TT Donald Trump, khi còn là ứng cử viên, đã không tin là Putin chịu trách nhiệm về vụ các nhà báo và các nhà đối lập bị ám sát, và sau đó, với tư cách là tổng thống, ông đã biện minh cho tội ác của Nga với câu “Chúng ta cũng giết người”.

Một trong những điều tôi biết được do kết quả có được từ các yêu cầu qua FOIA là sự đánh giá của Hoa Kỳ về ai chịu trách nhiệm cho các vụ đánh bom. Bộ Ngoại giao đã cung cấp 6 tài liệu nhưng không cung cấp gì về sự đánh giá. Tôi đã làm đơn yêu cầu mới, và ngày 22/3/2017 Bộ Ngoại giao đã trả lời rằng các tài liệu liên quan đến sự đánh giá của Hoa Kỳ về các vụ đánh bom sẽ vẫn là bí mật. CIA từ chối cung cấp bất kỳ tài liệu nào và FBI không cung cấp bất cứ thứ gì mà bên ngoài chưa biết.

Trong ghi chú của Vaughn index, tức văn bản giải thích lý do tại sao tài liệu về sự đánh giá không được đưa ra theo luật của FOIA, Bộ Ngoại giao cho biết, việc công bố thông tin này “có khả năng gây ra sự cọ xát hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng” cho mối quan hệ với chính phủ Nga, nó có tính cách “sống còn cho an ninh quốc gia Hoa Kỳ”.

Câu trả lời không có nghĩa rằng tiết lộ sự đánh giá sẽ gây ra cọ xát. Sự đánh giá có thể đã bị giữ lại vì nó sẽ tình cờ tiết lộ “các nguồn và và các phương pháp” lấy tin tình báo. Có khả năng đó là nguồn, tuy nhiên, nó phù hợp với thái độ ứng xử đặc trưng của Hoa Kỳ liên quan đến các vụ đánh bom kể từ khi chúng xảy ra. Từ sự im lặng này, nó gây ra hậu quả cho toàn bộ phẩm chất trong mối quan hệ Mỹ-Nga.

Bằng cách tránh né không nêu ra những vấn đề quan trọng nhất, chính quyền của Tổng thống Clinton, Bush, Obama và Trump đã cho phép Nga đưa ra một hình ảnh sai lệch về chính nó, theo thời gian, chính chúng ta tưởng thật, làm hư những nỗ lực muộn màng để phản đối các tội ác của Nga và tạo nhược điểm làm cho chúng ta dễ bị Nga thao túng.

Những vụ đánh bom năm 1999 là cơ hội tốt cho Yeltsin và băng tham nhũng chung quanh ông ta. Nó chuyển sự chú ý của đất nước từ sự tham nhũng của chính quyền Yeltsin qua người Chechens, một kẻ thù rất thuận tiện. Sau khi Putin được bầu làm Tổng thống, Yeltsin được ân xá cho tất cả các tội ác đã gây ra khi còn đương chức, và các tội phạm về giải tư tài sản quốc gia theo kiểu cho không dưới thời Yeltsin, lặng lẽ bị chìm xuồng.

Nhưng có lẽ sẽ có rất ít nghi vấn về các vụ đánh bom và việc Putin lên nắm quyền nếu không có quả bom thứ 5 được phát hiện vào ngày 22/9/1999, dưới tầng hầm của một tòa nhà ở Ryazan, phía đông nam Moscow, và nó nhanh chóng được tháo ngòi. Bom được xét nghiệm là có hexogen, chất nổ được sử dụng trong bốn vụ nổ trước đó và có ngòi nổ thật. Tòa nhà được sơ tán và Ryazan được phong tỏa. Vào ngày 24/9, những kẻ đánh bom bị bắt giữ. Họ hóa ra không phải là những kẻ khủng bố Chechen mà là các đặc vụ của FSB.

Việc bắt giữ các đặc vụ, những người này trình ra thẻ nhân viên FSB và nhanh chóng được FSB tại Moscow ra lệnh thả ra, nó đòi hỏi một lời giải thích. Nikolai Patrushev, người thay thế ông Putin làm giám đốc FSB, tuyên bố trên truyền hình quốc gia rằng quả bom là giả và những gì xảy ra không phải là một hành động khủng bố mà là một bài tập huấn luyện. Ông ta chúc mừng người dân Ryazan vì sự cảnh giác cao độ của họ.

Ngay từ đầu, lời giải thích rằng quả bom ở Ryazan là một phần của bài tập huấn luyện không có ý nghĩa gì cả. Khi tôi đến Ryazan vào tháng 4/2000, cư dân của tòa nhà bị đặt bom nói rằng nó sẽ là điều “ngu ngốc” để kiểm tra sự cảnh giác của họ sau khi các vụ đánh bom 4 tòa chung cư trước đó đã đưa Nga rơi vào tình trạng khủng bố.

Cựu cảnh sát viên ở Ryazan, ông Dmitri Florin, người có nhiệm vụ canh gác tối hôm đó, đã xuất bản một cuốn hồi ký trên Live Journal, một mạng truyền thông xã hội Nga, trong đó ông nói rõ rằng chính quyền Nga đã nói dối khi họ nói rằng vụ việc là một bài tập huấn luyện. Sự hoảng loạn và hỗn độn mà anh tận mắt chứng kiến ​​chỉ phù hợp với một điều duy nhất, đó là một nỗ lực làm nổ tung tòa nhà thứ năm.

Gần như ngay lập tức sau khi phát hiện ra quả bom và xét nghiệm là bom sống với hexogen, Florin viết, cảnh sát ở Ryazan đã được cấp áo chống đạn và vũ khí tự động, và được lệnh ở lại canh gác trên đường phố không được nghỉ ngơi. Trụ sở chính của cảnh sát ở Ryazan, nơi gần như trống rỗng, bắt đầu giống như một nhóm quân đội thời chiến. Theo lời của một cảnh sát được ông Florin trích dẫn, “nó như thể thành phố đã bị trúng bom nguyên tử.” Toàn bộ lãnh đạo ngành cảnh sát ở Ryazan đều có mặt và lệnh được ban hành nối đuôi liên tục qua radio.

Ở Nga, luật phòng thủ dân sự đòi hỏi các cuộc tập trận trong khu dân cư phải bao gồm một kế hoạch được xác nhận trước với chính quyền địa phương. Ở Ryazan, không có một cơ quan chính quyền địa phương nào biết là định tổ chức một cuộc thực tập. Trong suốt hai ngày, chính quyền địa phương, bao gồm cả chi nhánh địa phương của FSB đều tin rằng họ đang đối phó với một cuộc tấn công khủng bố. Mỗi cảnh sát đều được trao cho một bản phát họa hình vẽ của 2 trong số 3 nghi phạm, dựa trên các mô tả được cung cấp bởi các cư dân của tòa nhà, những người đã nhìn thấy những nghi can mang các bao tải xuống tầng hầm. Ngày hôm sau, các bản hoạ hình này xuất hiện trên mọi cửa sổ thương mại trong thành phố.

Điều đặc biệt quan trọng là nhân viên FSB địa phương không được thông báo về một cuộc tập huấn. Nếu đây thực sự là một cuộc tập huấn mà các đặc vụ FSB địa phương không biết thì họ sẽ tin rằng họ đang tìm kiếm những kẻ “khủng bố” chính hiệu, và có thể dễ dàng bắn chết các đặc vụ của FSB, những người đang thực hiện cái gọi là “tập huấn” mà không biết rằng họ là người cùng tổ chức.

Trong khi đó, các phương tiện truyền thông chính thức của Nga, bao gồm dịch vụ tin tức Kremlin, ITAR-TASS trong hai ngày (23-24/9) đã thông báo tin tức rằng với sự giúp đỡ của người dân, Nga đã ngăn chặn một cuộc tấn công khủng bố mới. Vào sáng ngày 24/9, không quân Nga đã bắt đầu ném bom Grozny, muốn chứng tỏ là để tiêu diệt các căn cứ khủng bố.

Putin, đang ở Kazakhstan trong một chuyến thăm cấp nhà nước, xác nhận là đã có một âm mưu tấn công khủng bố. Cùng ngày hôm đó, Vladimir Rushailo, bộ trưởng bộ nội vụ, đã nói trong một cuộc họp của đơn vị lo về tội phạm có tổ chức của Bộ, rằng một hành động khủng bố đã bị ngăn chặn.

Tuy nhiên, vào giữa trưa ngày 24/9, ba đặc vụ của FSB bị bắt giữ và nhận dạng. Bây giờ cần phải khẩn cấp thay đổi câu chuyện về một âm mưu tấn công khủng bố. Nikolai Patrushev, người đứng đầu FSB, đã lên truyền hình và giải thích rằng nó không phải là bom sống và những gì diễn ra là một cuộc tập huấn để người dân cảnh giác của FSB.

Mặc dù hết sức kỳ cục, nhưng rất ít người dám sẵn sàng thách thức phiên bản về vụ việc của FSB. Điều này hết sức quan trọng bởi vì nếu FSB đã đặt một quả bom sống chứa hexogen dưới tầng hầm của tòa nhà tại 14-16 đường Novoselov ở Ryazan, thì họ gần như chắc chắn chịu trách nhiệm về 4 quả bom đã nổ ở Buinaksk, Moscow và Volgodonsk, trong đó cũng chứa hexogen.

Một vài cá nhân dũng cảm đã cố gắng điều tra vụ việc Ryazan. Khi State Duma (Quốc Hội), do chế độ Putin kiểm soát, đã bỏ phiếu 3 lần chống lại việc mở một cuộc điều tra về vụ việc, thì một ủy ban xã hội độc lập đã được thành lập bao gồm một số đại biểu QH, trong đó có Sergei Yushchenkov và Yuri Shchekochikhin, nhà báo điều tra của tờ báo độc lập Novaya Gazeta. Yushchenkov bị bắn chết bên ngoài căn chung cư của mình vào ngày 17/4/2003. Shchekochikhin bị đầu độc vào tháng 7/2003. Litvinenko và Politkovskaya cũng điều tra vụ đánh bom rồi cũng bị giết. Trước những vụ giết người này, một bức màn sợ hãi giáng xuống nước Nga về việc Putin lên nắm quyền như thế nào.

Hoa Kỳ đã không đối mặt với những đàn áp bịt miệng này, mà cũng cho thấy không có ý muốn đưa ra những câu hỏi lo ngại cho các vụ đánh bom những căn hộ và vụ Ryazan. Vào ngày 8/2/2000, Ngoại trưởng Madeleine Albright trả lời câu hỏi của nghị sĩ Jesse Helms (R-NC), về việc liệu có bằng chứng nào liên quan đến vụ đánh bom với Chechnya hay không, bà trả lời, “Chúng tôi chưa thấy bằng chứng liên kết các vụ đánh bom với Chechnya”.

Khi bà được hỏi: “Bà có tin rằng chính phủ Nga có lý khi họ buộc tội các nhóm Chechen chịu trách nhiệm cho các vụ đánh bom không?” Bà Albright từ chối trả lời. Bà nói “Cuộc điều tra về vụ đánh bom đang diễn ra.” Câu trả lời này được đưa ra hơn bốn tháng sau khi các đặc vụ của FSB bị bắt vì đặt bom ở Ryazan. Bà Albright sau đó đã bổ túc thêm rằng “các hành động khủng bố không có chỗ đứng trong một xã hội dân chủ”.

Trên thực tế, các tài liệu mà tôi lấy được theo luật FOIA cho thấy, ngay từ đầu, Bộ Ngoại giao đã không sẵn sàng để xem xét thông tin về vụ đánh bom một cách khách quan. Trong một báo cáo đề ngày 16/9, sau vụ đánh bom căn hộ thứ tư ở Volgodonsk, Cục Tình báo và Nghiên cứu (Bureau of Intelligence and Research hay INR) của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã báo cáo rằng Putin vào ngày 14/9 mô tả Chechnya là “một trại khủng bố khổng lồ.”

Báo cáo INR đề cập đến những lời buộc tội trên tờ Moskovskiy Komsomolets rằng chính nhà cầm quyền Nga chịu trách nhiệm cho các vụ đánh bom khi chính quyền nói rằng “các nhóm chính trị quan trọng đã không ngần ngại cố gắng khai thác tình hình cho mục đích chính trị riêng của họ”. Báo cáo INR mô tả tờ báo này do “Luzhkov tài trợ” [Yuri Luzhkov, thị trưởng Moscow, là đối thủ chính trị hàng đầu của Yeltsin] và báo cáo viết, “Hầu hết các nhà quan sát công khai ủng hộ quan điểm của chính phủ”.

Nhưng báo Moskovskiy Komsomolets, vào thời điểm đó, có tiếng về sự độc lập và liêm chính. Trong cuốn sách năm 2012, “The Moscow Bombings of 1999”, John Dunlop, một thành viên của Viện Hoover, đã viết rằng vào năm 1999, tờ Moskovskiy Komsomolets đã có “những nhà báo điều tra có độ octane cao, thông tin tốt” và “khuân gánh nặng” trong việc điều tra các vụ đánh bom, trước khi có sự tham gia từ các tờ báo hàng đầu khác như Nezavisimaya Gazeta và Obshchaya Gazeta.

Vào ngày 15/9, Moskovskiy Komsomolets cho ra một trong những báo cáo, mà Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ, cho biết, “một kết luận tạm thời ​​[đạt được bởi các nhà điều tra độc lập] là lực lượng du kích Hồi Giáo Chechen (mujahedin) không có mối quan hệ nào với các hành vi khủng bố ở thủ đô…Những hành động khủng bố này…, với sự chắc chắn gần 100%, là được thực hiện bởi những người chuyên nghiệp”.

Sự không sẵn sàng của Hoa Kỳ để nêu lên chủ đề các vụ đánh bom vẫn cứ tiếp tục như thế, ngay cả khi những nghi ngờ về vai trò của FSB bắt đầu xuất hiện trong báo cáo riêng của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Trong một điện thư từ Đại sứ quán Mỹ ở Moscow, một tuỳ viên chính trị của Đại sứ quán đã báo cáo rằng, một cựu sĩ quan tình báo Nga, một trong những người chính yếu cung cấp thông tin (informants) cho Đại sứ quán, nói rằng câu chuyện thực sự về vụ Ryazan không bao giờ có thể được biết vì nó sẽ “phá hủy đất nước.” Người cung cấp thông tin cho biết, FSB có “một đội quân được đào tạo đặc biệt”, có nhiệm vụ “thực hiện loại chiến tranh đô thị này” và Viktor Cherkesov, phó giám đốc thứ nhất của FSB và là một nhà điều tra những người bất đồng chính kiến thời Liên Xô là người có vai trò đúng nhất để ra lệnh và thực hiện những hành động như thế này.

Vị tuỳ viên chính trị báo cáo rằng theo một nguồn tin khác, từ một người thân cận với đảng cộng sản Nga mà ứng cử viên là Gennady Zyuganov đã bị ông Putin đánh bại trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 3/2000, nói ông tin rằng vụ ở Ryazan đã đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về “hành vi của cơ quan an ninh FSB và nguồn gốc các vụ đánh bom những căn hộ năm ngoái”. Ông nói rằng đảng cộng sản đã ngần ngại để theo đuổi vấn đề này vì sợ bị “mang tiếng là ‘không yêu nước’ nếu họ đưa ra lời buộc tội công khai chống lại cơ quan an ninh.” Vị tùy viên chính trị báo cáo rằng theo các nguồn tin khác của ông, được mô tả là từ “các quan sát viên của bối cảnh chính trị Moscow” cũng bày tỏ những sự nghi ngờ về phiên bản chính thức của chính quyền trong vụ việc ở Ryazan.

Hoa Kỳ cũng có biết một bằng chứng khác, rằng các vụ đánh bom những căn hộ là một cuộc tấn công đánh tráo cờ. Vào ngày 13/9/1999, ông Gennady Seleznev, chủ tịch QH Duma và là người thân cận của Putin, tuyên bố rằng một tòa nhà ở Volgodonsk đã bị đánh bom. Vào ngày ông tuyên bố, có một tòa nhà bị đánh bom nhưng là ở Moscow, trên con đường Kashrafoye Highway. Tòa nhà ở Volgodonsk không bị nổ bom cho đến ngày 16/9, tức ba ngày sau đó.

Ông Vladimir Zhirinovsky, lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do (Liberal Democratic Party) đã đăng đàn QH Duma ngày 17/9 và nói, “Quý vị có thấy những gì đang xảy ra ở đất nước này không? Quý vị nói rằng một tòa chung cư đã bị nổ tung vào thứ Hai và nó bị nổ vào thứ Năm. Điều này có thể được coi là một sự khiêu khích”. Khi Zhirinovsky tiếp tục yêu cầu phải có một lời giải thích, thì micro của ông bị cắt.

Đối mặt với loại bằng chứng này, ít nhất Hoa Kỳ nên yêu cầu Nga công khai giải thích về sự không nhất quán trong phiên bản chính thức của Nga. Nhưng rõ ràng đó không phải là điều mà các nhà hoạch định chính sách Hoa Kỳ muốn. Trong những năm sau đó, các chuyên gia về Nga trong chính phủ Hoa Kỳ, khi được hỏi về các vụ đánh bom, đã nhanh chóng thay đổi đề tài. Các học giả và các nhà báo, vì lo lắng sợ mất visas và sự tiếp cận với Nga, cũng thấy rằng việc viết về Nga dễ dàng hơn nếu không đề cập đến cách mà Putin lên nắm chính quyền như thế nào.

Thế giới không bao giờ thực sự quên vụ đánh bom những căn hộ. Vào ngày 24/9/2014, cánh thanh niên của đảng đối lập Yabloko đã tổ chức một hội nghị tại Moscow để kỷ niệm 15 năm sự kiện Ryazan. Trong các cuộc biểu tình chống Putin năm 2011-12, các biểu ngữ xuất hiện liên quan đến “Ryazan sugar.” [Chính quyền Nga tuyên bố rằng quả bom ở Ryazan, được FSB nhanh chóng lấy đi, được làm bằng đường.] Báo chí đối lập được chính quyền Nga cho phép hoạt động cũng tránh chủ đề này, nhưng các vụ đánh bom vẫn được thảo luận chi tiết trên các diễn đàn đối lập bị cấm như Kasparov.ru.

Vào năm 2015, PBS phát hành một bộ phim tài liệu Frontline về Putin có tựa đề “Putin’s Way,” trong đó tôi được mời phỏng vấn khá lâu về các vụ đánh bom. Đây là lần đầu tiên, ngoài các sách và tài liệu tôi viết, một cơ quan truyền thông chính thống đã chấp nhận lời giải thích rằng FSB đã thực hiện các cuộc tấn công.

Hai cuốn sách quan trọng cũng xuất hiện ủng hộ quan điểm rằng Putin lên nắm chính quyền bằng một hành động khủng bố. Đó là những cuốn sách của Dunlop, và Karen Dawisha “Putin’s Kleptocracy.” Sau khi tôi bị trục xuất khỏi Nga vào tháng 12/2013, tôi đã viết một cuốn sách mới, “The Less You Know, the Better You Sleep: Russia’s Road to Terror and Dictatorship under Yeltsin and Putin,” (Càng biết ít, càng ngủ ngon: Con đường khủng bố và độc tài của Nga dưới thời Yeltsin và Putin), trong đó bao gồm một cuộc thảo luận chi tiết về lịch sử và ý nghĩa của các vụ đánh bom những căn hộ.

Vào ngày 11/1/2017, nghị sĩ Marco Rubio (R-Florida), đã nêu bật vấn đề đánh bom trong phiên điều trần chuẩn thuận chức ngoại trưởng của ông Rex Tillerson ở Thượng Viện. Chỉ có John McCain (R-Arizona) đã nêu ra vấn đề này trước đó và ông nêu ra một cách kiên dè. Đây có thể là một chỉ dấu cho thấy các vụ đánh bom, bị bỏ qua quá lâu, cuối cùng sẽ trở thành một chủ đề tranh luận nghiêm túc của phương Tây.

Thực ra, phương Tây không thể bỏ qua một sự tàn bạo như vậy, thậm chí 18 năm sau khi nó xảy ra (1999-2017 của bài viết). CIA, khi trả lời yêu cầu của tôi muốn có các tài liệu, đã nói rằng vì cần phải bảo vệ “các nguồn và các phương pháp” lấy tin, nên không thể cung cấp tài liệu hoặc thậm chí xác nhận các vụ đánh bom đã được điều tra.

Tôi tin rằng các bằng chứng hiện đã có về tội lỗi của FSB trong việc làm nổ tung các tòa nhà đã vượt quá tiêu chuẩn nghi ngờ (beyond a reasonable doubt) ngay cả khi không có thêm sự xác nhận. Nhưng các tài liệu trong các hồ sơ của CIA và Bộ Ngoại giao, bao gồm các đánh giá về các sự kiện năm 1999 và những tin tức mà họ căn cứ vào, có khả năng làm cho những tội lỗi này trở nên thuyết phục hơn.

Nếu những người cai trị ở Nga có hành động khủng bố chống lại chính người dân của họ để lên nắm quyền, điều đó có nghĩa là họ không khác gì so với những người đặt bom vào xe ở các khu chợ đông đúc người để gây chia rẽ những người Shiites và Sunnis (hai nhánh chính của Hồi Giáo). Tôi tin chắc rằng những người như vậy không thể là đối tác đáng tin cậy trong cuộc chiến chống khủng bố.

Đồng thời, việc kiểm tra kỹ lưỡng các vụ đánh bom là cần thiết bởi vì nó có khả năng ngăn chận và có lẽ sẽ chấm dứt được cuộc tấn công tuyên truyền của Nga chống lại phương Tây. Ngay cả những công dân ít quan tâm nhất của một quốc gia phương Tây cũng sẽ giật mình khi nhận thức rằng các tác giả của công cuộc tuyên truyền đó có khả năng phạm tội vượt xa mọi thứ mà họ cáo buộc phương Tây. Không cần phải nói, tất cả những câu chuyện nói về Putin như một người bảo vệ các giá trị đạo đức truyền thống, vốn được phổ biến trong một số tầng lớp bảo thủ, trong các trường hợp này, sẽ chấm dứt.

Có lẽ quan trọng nhất, việc trả lại sự thật về lịch sử hậu Liên Xô của Nga có thể đặt nền móng cho một mối quan hệ chân chính của Hoa Kỳ để thay thế cho những trò đùa tự lừa dối mình của “resets”, đã từng hấp dẫn đối với các Tổng thống Mỹ. Người Nga, trong khi đó, cần phải biết lịch sử của chính họ. Đối mặt với sự thật về con đường nắm quyền lực (bằng khủng bố) của Putin, sẽ giúp cho người Nga mạnh mẽ hơn so với bất kỳ sự tuyên truyền nào của phương Tây từng có, về cái giá kinh hoàng mà nhà nước gây tổn hại lên người dân và sự coi thường tính mạng con người của chính quyền Putin.

Nguyên tác: How America Helped Make Vladimir Putin Dictator for Life

Tác giả: David Satter là phóng viên ở Moscow của báo Financial Times và hiện đang cộng tác với Viện Hudson Institute và trường ĐH Johns Hopkins University, School of Advanced International Studies (SAIS).

Nhân Lễ Độc Lập Mỹ: Giữa Trump và Bolton, ai yêu tiền hơn yêu nước?

Đinh Từ Thức

3-7-2020

Tuy ngày 23/6 mới chính thức phát hành, nhưng từ ngày 18/6, cuốn sách của Bolton đã xuất hiện ngay trước Bạch Ốc. AP Photo/ Alex Brandon

Giới thiệu, chuyển ngữ và bình luận về quan điểm của Dân biểu Adam Schiff, về cuốn hồi ký của John Bolton, qua bài “Bolton could have made a difference but he chose to make a profit with his book”. (Tạm dịch: Bolton có thể đã tạo ra sự khác biệt, nhưng ông ấy đã chọn kiếm tiền qua cuốn sách của mình).

Tổng thống Trump bị thổ dân cấm đến Mount Rushmore dự Lễ Độc lập

BTV Tiếng Dân

3-7-2020

Trong khi cả nước Mỹ đang đối phó với đại dịch, Tổng thống Trump tổ chức mừng Lễ Độc lập ở bang South Dakota, một sự kiện dự kiến sẽ có hơn 7.000 người tham dự. Ông Trump và bà Melania đang trên đường tới bang South Dakota, tham dự Lễ Độc lập tại Đài tưởng niệm quốc gia Mount Rushmore, nơi ông sẽ có bài phát biểu và tổ chức bắn pháo hoa vào lúc 10h50’ đêm nay 3/7/2020.

Lịch sử Hoa Kỳ giai đoạn 1964-1973 (Phần cuối)

Tác giả: Erling Bjøl

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ

3-7-2020

Tiếp theo phần 1 phần 2

Tam cực quyền lực thay đổi

Trong một bài viết đăng trên tạp chí Foreign Affairs tháng 10 năm 1967, cựu thợ săn phù thủy Richard M. Nixon đã làm độc giả ngạc nhiên khi ủng hộ việc tiếp cận Trung Cộng. Ông đã mở đường cho những gì Henry Kissinger gọi là ngoại giao tam cực.

Việt Nam ngày càng mạnh tay đối với những người chỉ trích chính phủ

Tóm tắt: Ngày 2/7/2020, đài Deutsche Welle (Làn sóng Đức, DW) đã có bài về tình trạng đàn áp những tiếng nói chỉ trích chính phủ trong thời gian trước Đại hội 13 của đảng Cộng sản Việt Nam. Đài DW đã nêu trường hợp ông Nguyễn Bắc Truyển và vợ là bà Bùi Thị Kim Phượng làm điển hình cho tình trạng của các tù nhân chính trị và chính sách “phạt cả đám“ của Việt Nam.

Những thế hệ đợi tàu

Lý Trần

7-3-2020

Ai đã từng trên sân ga trước một chuyến đi, đều có chung những cảm xúc: Cảm xúc của người chờ tàu. Họ có thể nóng lòng, buồn rầu hay háo hức đợi sự xuất hiện của đoàn tàu rồi bước chân lên đó để lại phía sau nơi mình vừa tạm đứng.

Thủy điện Luang Prabang – Cần một lời giải thích chính thức từ chính phủ

Nguyễn Tuấn Khoa

3-7-2020

Sự kiện Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đầu tư dự án thủy điện (DATĐ) Luang Prabang trên dòng chính Mekong đang gây phẫn nộ từ phía người dân. Với công suất 1,460 MW TĐ Luang Prabang chắc chắn sẽ làm trầm trọng hơn tình trạng hạn-mặn cho ĐBSCL.

Hẩu lốn

Mạc Văn Trang

3-7-2020

Dân dã thường gọi hẩu lốn, hổ lốn hay tạp pí lù là những món trộn lẫn đủ thứ tạp nham, tuỳ ý, chẳng theo một thể thống nào…

Ở Hồng Kông, các vụ bắt giữ và sợ hãi đánh dấu ngày đầu tiên của luật an ninh mới

New York Times

Tác giả: Vivian WangAlexandra Stevenson

Dịch giả: Christine Nguyễn

1-7-2020

Người biểu tình đã xóa các tài khoản trên mạng xã hội, vì trước đây cho phép phát ngôn, đột nhiên trở thành một tội ác tiềm năng. Sự ớn lạnh trên khắp thành phố, trong đó những người bán sách, các giáo sư và các tổ chức phi lợi nhuận đặt câu hỏi về tương lai của họ.

Nạn Kỳ Thị Người Mỹ Gốc Á (Phần cuối)

Time

Tác giả: Nguyễn Thanh Việt

Dịch giả: Ian Bùi

25-6-2020

Tiếp theo phần 1 — phần 2  —  phần 3 và 4

V

Sự có mặt của tôi, của ba mẹ tôi cũng như của đại đa số người Việt và Hmong trên đất nước này, đến từ cái gọi là Chiến tranh Việt Nam tại Đông Nam Á mà nước Mỹ đã góp phần. Cuộc chiến ở Lào được gọi là “Mật Chiến” bởi nó do CIA điều khiển và giữ bí mật không cho dân Mỹ hay biết. Bên trong nước Lào, người Hmong là một sắc dân thiểu số vô-quốc-gia. Các cố vấn CIA hứa hẹn nếu họ giúp CIA đánh cộng sản, Hoa Kỳ sẽ lo lại cho họ dù thắng hay bại, và có thể giúp họ lập một xứ sở riêng.

Các nhóm nhân quyền hướng tầm nhìn vào nước Mỹ của Trump (Phần 1)

Politico

Tác giả: Nahal Toosi

Dịch giả: Trúc Lam

1-7-2020

TT Donald Trump phát biểu trong cuộc họp báo bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp quốc hồi tháng 9/2019. Nguồn: Drew Angerer/Getty Images

Càng ngày, Hoa Kỳ càng bị đối xử như một quốc gia mong manh, cần sự giúp đỡ.

Nghi ngờ về tiền thưởng của Nga đã được củng cố bởi các dữ liệu chuyển tiền

New York Times

Tác giả: Charlie Savage, Mujib Mashal, Rukmini Callimachi, Eric SchmittAdam Goldman

Dịch giả: Christine Nguyễn

30-6-2020

Các tù nhân Taliban đã được thả ra gần căn cứ không quân Bagram ở Afghanistan hồi tháng 5 sau thỏa thuận hòa bình giữa Taliban và Hoa Kỳ. Nguồn: Jim Huylebroek/ New York Times

Các nhà phân tích đã sử dụng các chứng cứ khác để kết luận rằng, việc chuyển tiền rất có thể là một phần trong nỗ lực cung cấp các khoản thanh toán cho các chiến binh có liên quan đến Taliban để tiêu diệt quân Mỹ và liên minh ở Afghanistan.

Lịch sử Hoa Kỳ giai đoạn 1964-1973 (Phần 2)

Tác giả: Erling Bjøl

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ

2-7-2020

Tiếp theo phần 1

Đường đến Việt Nam

Thế mạnh của Johnson trong chính sách đối nội lại là thảm kịch trong chính sách đối ngoại. Không ai hiểu Quốc hội, đặc biệt là Thượng viện, hơn ông. Chân trời của ông hoàn toàn bị che phủ bởi chính sách đối nội. Ngay sau khi nắm quyền, và từ lâu trước khi nhúng tay vào vấn đề VN, ông đã tuyên bố rằng, ông không muốn bị kết tội là vị tổng thống thất bại ở miền Nam châu Á.

Cậy nhờ vào ngoại lực, là điều có thể tan vỡ đau đớn

Tuấn Khanh

2-7-2020

Giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế Istanbul Photo Awards 2020, vừa công bố danh sách các ảnh đoạt giải. Gíải thưởng năm nay, phản ánh câu chuyện ảm đạm của toàn cầu, đặc biệt cuộc cách mạng đòi tự do của người Hồng Kông nổi bật trong chuỗi ảnh thời sự, như lời nhắc cuối cùng về một khát vọng tự do lẻ loi và có lẽ là đẹp đẽ nhất ở châu Á trong những thập niên đầu thế kỷ 21.

Sự im lặng của Việt Nam trước hành vi của Trung Quốc được xem là sự đồng thuận

Trương Nhân Tuấn

2-7-2020

Vụ ASEAN ra tuyên bố “tầm nhìn” chung trong đó có nhắc Luật quốc tế về Biển (UNCLOS) cần được xem là cơ sở pháp luật để giải quyết các tranh chấp Biển Đông. Điều này hiển nhiên là “quan trọng” cho VN, nhưng không phải là một “thắng lợi” để báo chí Việt Nam “nổ” tung trời đất. Sẵn dịp còn đưa ông Xuân Phúc lên tận mây xanh. Làm như ông này có công lao nhiều lắm trong vụ này.

Menras André: “Ngày nào tôi cũng nghĩ đến Việt Nam”!

Mạc Văn Trang

2-7-2020

Chiều qua Kim Chi gọi điện hỏi thăm anh André Menras, vì biết tin anh bị ngã, phải băng bó chân tại BV bên Pháp.

Lịch sử Hoa Kỳ giai đoạn 1964-1973 (Phần 1)

Tác giả: Erling Bjøl

Dịch giả: Hoàng Thủy Ngữ

2-7-2020

Ảnh bìa sách USA’s historie của Erling Bjøl

Thời gian bão tố 1964 – 1973

Thời gian này bắt đầu từ Eisenhower và Kennedy. Lyndon B. Johnson rồi sẽ hứng bão. Dưới thời của ông và của Richard Nixon, Hoa Kỳ đã lâm vào những cuộc khủng hoảng chính trị nặng nề nhất kể từ sau cuộc nội chiến.

Lịch Sử Việt Nam Thời Tự Chủ (Phần 34)

Hồ Bạch Thảo

1-7-2020

34. Những nét đặc trưng về triều đại nhà Lý (Tiếp theo)

3.- Đánh Tống, bình Chiêm:

Đánh Tống: Đánh Tống khác với các cuộc chiến tranh khác thời xưa; đây là cuộc chiến tranh đa dạng, sử dụng ý thức hệ, tình báo, và cả nội tuyến:

Liều thuốc thử đầu tiên để thăm dò phản ứng Mỹ

Trương Nhân Tuấn

1-7-2020

Luật an ninh về Hong Kong có hiệu lực bắt đầu từ ngày 30 tháng 6 năm 2020. “Trung quốc vừa có thành phố mới mang tên Hương Cảng”, đúng như ý kiến của cô Nga Pham viết trên trang facebook cá nhân. Câu hỏi đặt ra là việc này lợi hại ra sao đối với đảng CSTQ?

Thừa Thiên – Huế: Đầu gấu gây thương tích, hủy hoại tài sản dân ngay trước trụ sở UBND xã

Hướng Dương – Nguyễn Bảo

1-7-2020

Cách đây vài ngày, một nhóm đầu gấu vác rựa đến tung hoành ngang dọc trong nhà dân, hủy hoại tài sản công dân, ngay trước trụ sở UBND xã Vinh An, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế, với sự chứng kiến của chính quyền và CA xã, nhưng họ đã làm ngơ.