Tác giả: Maky Abugu
Vinh Lê, tóm lược
24-10-2026
“Nghệ thuật” thương lượng của Donald Trump: Bắt nạt kẻ khác khi ở thế mạnh và quỳ gối (kiss ass) khi yếu. Trump (vẫn stupid) tưởng Canada ở vị thế yếu trong thương lượng.
Donald Trump nói rằng ông nắm tất cả quân bài trong các cuộc đàm phán thương mại với Canada. Nhưng có một vấn đề đối với lập luận đó: Nền kinh tế Mỹ cũng có rất nhiều điều để mất. Và tôi nghĩ đó là khía cạnh của cuộc tranh chấp thương mại này đáng nhận được nhiều sự chú ý hơn.
Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Sáu, Trump khẳng định, Canada đang tuyệt vọng tìm cách đạt được một thỏa thuận với Washington: “Canada đang nỗ lực hết sức để đạt thỏa thuận với chúng ta, và tôi rất tiếc phải nói điều này, nhưng chúng ta nắm tất cả các quân bài”.
Sau đó, ông so sánh vị thế đàm phán của Canada với Ukraine, nhắc lại những gì ông từng nói với Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Sự so sánh đó đặc biệt hé lộ nhiều điều. Trump có vẻ nhìn nhận các cuộc đàm phán quốc tế chủ yếu qua lăng kính quyền lực. Quốc gia lớn hơn sẽ gây áp lực, còn quốc gia nhỏ hơn được kỳ vọng phải nhượng bộ.
Nhưng Canada không đơn thuần là một khách hàng đi xin Hoa Kỳ đối xử ưu ái. Canada là một nhà cung cấp, nhà đầu tư và đối tác thương mại quan trọng, với nền kinh tế gắn kết sâu sắc với Mỹ. Và điều đó làm thay đổi phép tính.
Các hãng sản xuất ô tô Mỹ phụ thuộc vào linh kiện từ Canada. Các nhà sản xuất Mỹ mua kim loại và năng lượng của Canada. Doanh nghiệp ở cả hai bên biên giới đều phụ thuộc vào những chuỗi cung ứng được phát triển qua nhiều thập kỷ.
Vì vậy, khi Trump nói Mỹ nắm tất cả các quân bài, tôi nghĩ ông đang bỏ qua mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa hai nền kinh tế.
Đúng vậy, Hoa Kỳ có đòn bẩy khổng lồ nhờ quy mô thị trường của mình. Canada không thể phớt lờ thực tế đó. Nhưng thuế quan cũng có thể làm tăng chi phí cho các doanh nghiệp Mỹ, gây gián đoạn sản xuất và khiến sản phẩm trở nên đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng.
Đó không phải là một lợi thế đàm phán mà không phải trả giá. Tuy nhiên, đây là diễn biến mới nhất khiến tuyên bố của Trump trở nên đáng chú ý hơn.
Reuters đưa tin, các cuộc đàm phán thương mại giữa Canada và Hoa Kỳ đã bị đình trệ kể từ tháng 8, trong khi các mức thuế mới cùng những biện pháp đáp trả đang làm gia tăng căng thẳng.
Trong khi đó, [thủ tướng Canada] ông Carney làm rõ rằng, Canada sẵn sàng khôi phục đàm phán nếu Washington tiếp cận các cuộc thảo luận với thiện chí. Ông cũng cho biết, Canada đã chuẩn bị tâm lý chờ đợi, thay vì từ bỏ các lợi ích kinh tế của mình chỉ vì cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ đang đến gần.
Và tuần này, chính quyền Ottawa cùng bang Ontario đã công bố gói hỗ trợ khoảng 8,7 tỷ đô la cho các ngành sản xuất chịu ảnh hưởng bởi thuế quan, bao gồm ngành thép và ô tô.
Đó không phải là một cam kết nhỏ. Nó cho thấy Canada đang chuẩn bị bảo vệ các ngành công nghiệp của mình, ngay cả khi các cuộc đàm phán kéo dài hơn dự kiến.
Tôi nghĩ Trump đúng ở một điểm: Hoa Kỳ có đòn bẩy kinh tế đáng kể. Nhưng có đòn bẩy không có nghĩa là có quyền lực vô hạn.
Canada có tài nguyên, năng lượng, khoáng sản thiết yếu, năng lực sản xuất và những mối quan hệ thương mại có giá trị. Và dưới thời Carney, quốc gia này đang nỗ lực mở rộng các mối quan hệ đó ra ngoài phạm vi Hoa Kỳ.
Canada càng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và củng cố các ngành công nghiệp trong nước, những lời đe dọa áp thuế càng trở nên kém hiệu quả theo thời gian.
Đây là lý do tôi ủng hộ cách tiếp cận của Carney: Luôn mở rộng cửa đàm phán nhưng không chấp nhận một thỏa thuận bằng mọi giá.
Canada nên đàm phán từ vị thế thực tế, chứ không phải từ sự sợ hãi. Bởi vì một thỏa thuận thương mại được tạo ra để mang lại lợi ích cho cả hai nước, chứ không đơn thuần là màn phô diễn xem nhà lãnh đạo nào có thể gây áp lực lớn hơn.
Trump nói, ông nắm tất cả các quân bài, nhưng Canada vẫn có quyền lựa chọn cách chơi những quân bài của chính mình. Và những quyết định được đưa ra lúc này có thể định hình sự độc lập kinh tế của Canada trong nhiều thập kỷ tới.
Nguồn: Reuters, ngày 23 tháng 10 năm 2026; bình luận của Trump về đàm phán thương mại với Canada; Facebook Abugu.
