Sydney Trần lược dịch
3-10-2025
Chính quyền Trump dự định trong năm tới sẽ hạ mức tiếp nhận người tỵ nạn xuống mức thấp kỷ lục, chỉ còn 7,500 người – so với con số 125,000 mà chính quyền Biden đã ấn định năm ngoái.
Theo các văn kiện do New York Times thu thập, chương trình tỵ nạn sẽ dành ưu tiên cho cộng đồng da trắng Afrikaner từ Nam Phi và một số nhóm mà Trump cho là “bị kỳ thị bất công”.
Giới hạn mới được xem như một hành động đóng sập cánh cửa hy vọng của hàng chục ngàn gia đình đã chờ đợi nhiều năm trong các trại tỵ nạn khắp thế giới.
Một viên chức ẩn danh từ Tòa Bạch Ốc nói rằng, quyết định này chỉ có hiệu lực sau khi được tham khảo ý kiến với Quốc Hội theo thủ tục bắt buộc theo luật, nhưng hiện chưa thực hiện được vì chính phủ liên bang đang tê liệt vì bị đóng cửa.
Ngay từ ngày đầu của nhiệm kỳ hai, Trump đã ký sắc lệnh đình chỉ hầu hết các chương trình định cư tỵ nạn, đồng thời siết ngặt ngả đường xin tỵ nạn chính trị ở biên giới Mỹ – Mexico. Ông Mark Hetfield, chủ tịch tổ chức HIAS, nhận định rằng: “Mỹ đang quay lưng với những người yếu thế nhất và bẻ gãy lời hứa với những ai đã tuân thủ đúng luật lệ xin tỵ nạn. Trump chẳng những đưa người Afrikaner lên hàng đầu, mà còn bỏ mặc những kẻ đã chờ đợi mỏi mòn suốt nhiều năm”.
Mức nhận 7,500 người chỉ bằng phân nửa kỷ lục thấp nhất trước đây – 15,000 – cũng do chính Trump đặt ra trước khi rời Tòa Bạch Ốc năm 2020.
Trong năm 2024, dưới thời Biden, Hoa Kỳ đã tiếp nhận gần 100,000 người tỵ nạn, con số cao nhất trong hơn một thập niên. Nhưng từ khi Trump trở lại, con số này gần như bị tê liệt.
Khác với di dân vượt biên, chương trình tỵ nạn của Bộ Ngoại Giao đã tồn tại gần 40 năm. Nó đòi hỏi người xin tỵ nạn phải chờ đợi nhiều năm ở các trại, phải qua nhiều cuộc điều tra lý lịch, phỏng vấn và khám y tế trước khi được nhập cảnh.
Tuy nhiên, Trump cho rằng chương trình tỵ nạn cần phải “tái định hướng” để phục vụ quyền lợi quốc gia – tức là dành ưu tiên cho hậu duệ thực dân Hà Lan và Pháp tại Nam Phi từ thế kỷ XVII.
Tháng Giêng năm nay, Trump ký sắc lệnh tạo ngoại lệ cho người Afrikaner, trong khi những gia đình từ Congo hay Sudan tiếp tục bị mắc kẹt.
Trump viện dẫn lý do ưu tiên cho người da trắng Afrikaner là do họ “bị đàn áp chủng tộc”. Lý do này bị chính quyền Nam Phi phản bác vì không có số liệu nào chứng minh rằng người da trắng bị tội phạm [tấn công] nhiều hơn.
Tháng Năm, chuyến bay đầu tiên chở người Afrikaner đã đáp xuống nước Mỹ. Họ nhanh chóng được định cư tại Alabama, New York, North Carolina và một số tiểu bang khác. Trong khi đó thì hơn 130,000 hồ sơ tỵ nạn đã được chấp thuận từ nhiều nước khác vẫn bị treo lửng.
Tại thành phố Twin Falls, Idaho, nơi từng tiếp nhận hàng trăm gia đình từ Congo, Eritrea, Sudan, nay cũng có vài gia đình Afrikaner đến ở. Họ được trợ giúp giống như những người tỵ nạn khác như tìm chỗ ở, hướng dẫn hội nhập, trợ cấp ngắn hạn. Một số gia đình được hứa hẹn “một con đường tắt đến quốc tịch Mỹ,” nhưng thực tế họ vẫn còn chật vật lo giấy tờ và tìm việc làm.
Trong khi vài chục người Afrikaner đã đặt chân đến Hoa Kỳ, hàng chục ngàn người khác từ Trung Đông, Phi Châu vẫn còn bặt vô âm tín. Với chính sách mới này, cơ hội của họ hầu như bị tan theo mây khói.
Nguồn: New York Times
