Thiên tài đàm phán…

Trương Nhân Tuấn

26-2-2025

Đối chiếu qua những sự kiện đã xảy ra trên thực tế, thiệt tình tôi rất hoài nghi về khả năng “đàm phán – deal” của Trump. Ngay cả khi TT Trump “vừa đi đường vừa tự sướng”, cho mình là thiên tài độc nhứt vô nhị.

Thứ nhứt, vụ “đàm phán” giữa Trump và Kim Jong-un nhiệm kỳ Trump 1.0 về nội dung “phi hạt nhân bán đảo Triều tiên”. Quay video lại mà xem. Khác gì một màn hài kịch TV rẻ tiền, kiểu chương trình Táo quân của Việt Nam? Hai cuộc hội đàm Hà Nội và Singapore, cờ quạt rùm beng. Được gì?

Lại thêm một cuộc trình diễn Tổng thống Mỹ đầu tiên bước qua biên giới Bắc Hàn. Kết quả là gì?

Trump đã nhượng bộ cho Kim Jong-un tất cả những điều Kim đã yêu sách. Bắc Triều đã trở thành “de facto”, một cường quốc hạt nhân, có khả năng đe dọa bất cứ nơi nào trên địa cầu, nhờ đã thành công chế tạo các hỏa tiễn liên lục địa.

Thứ hai cuộc đàm phán với kết quả là bản “hòa ước” được ký giữa nội các Trump và đám khủng bố Taliban ở Afghanistan. Chuyện TT Trump đưa nước Mỹ ngồi ngang hàng với một băng đảng khủng bố là điều “vô tiền khoáng hậu”. Vì chủ trương của Mỹ nào giờ là “không đàm phán với khủng bố”.

Điều tệ hại không phải là chuyện Mỹ ngồi tay ngang với khủng bố mà là nội dung hòa ước. TT Trump đã nhượng bộ tất cả các yêu sách của Taliban, kể cả việc bỏ lại những khí cụ gồm xe tăng, đại bác, đạn pháo… của Mỹ cho tổ chức này. TT Trump chỉ yêu cầu quân Taliban “để yên” cho Mỹ rút quân.

Khốn khổ Trump ăn ốc, Biden đổ vỏ. Cuộc rút quân kiểu “quân hồi vô phèng”, quân Mỹ vừa chạy hết vào phi trường Kabul thì quân Taliban đã AK47 rượt theo tới cổng phi trường.

Nhiều sử gia quốc tế đã ví thời khắc Sài Gòn 1975 với thời khắc Kabul sụp đổ. Khi Mỹ tháo chạy, những gì cho người ở lại là địa ngục trần gian.

Thứ ba, vụ rút nước Mỹ khỏi các Kết ước quốc tế về khí hậu, về kinh tế đa phương, hay là Hiệp định với Iran và các đồng minh về việc ngừng nghiên cứu năng lượng hạt nhân cho quân sự. Ta có thể khẳng định TT Trump còn có thói quen “bội ước”.

Trump “nói vậy” rốt cục không phải vậy.

Thứ tư, TT Trump hay dùng từ “chiếm lấy – take”, khi đề cập tới các vùng lãnh thổ, hay các quốc gia mà ông muốn chiếm hữu. TT Trump muốn sáp nhập Canada thành tiểu bang 51 của Mỹ. TT Trump muốn lấy kinh đào Panama, muốn “quản lý” dải Gaza. TT Trump muốn “mua” Greenland của Đan Mạch…

Rõ ràng TT Trump có chủ trương thực dân, muốn đưa nước Mỹ thành một đế quốc thực dân thời thế kỷ 18, 19… TT Trump đã “ngồi xổm” lên tất cả các chuẩn mực pháp lý quốc tế.

Thứ năm, nước Mỹ thời Trump “xoay trục” 180° tại Đại hội đồng LHQ. Nước Mỹ bây giờ xếp hàng chung với “trục ác quỷ”, bao gồm các nước bất hảo như Nga, Bắc Triều Tiên… Nước Mỹ thời Trump công khai ủng hộ sự xâm lược của đế quốc Nga. Ủng hộ Nga xâm phạm chủ quyền và cướp đoạt lãnh thổ của Ukraine, quốc gia mà Mỹ (Anh và Nga) có nghĩa vụ bảo vệ an ninh và toàn vẹn lãnh thổ, chiếu theo Budapest Memorandum 1994.

Sự kiện này báo hiệu sự cáo chung của hệ thống luật quốc tế, cùng các định chế quốc tế liên quan. Cái gọi là “trật tự quốc tế dựa trên luật lệ” sẽ chấm dứt. Thế giới sẽ trở lại thời kỳ hoang dã với “mạnh được yếu thua”, cá lớn nuốt cá bé.

Sự kiện TT Trump ủng hộ Nga xâm lược Ukraine có nghĩa là nước Mỹ của TT Trump muốn trở thành một nước như Nga, có quyền “xâm lược” các quốc gia khác. TT Trump và nhân sự nội các đang “mở đường”, bằng cách dọn dẹp những chướng ngại vật là công pháp quốc tế, để chuẩn bị sử dụng vũ lực nhằm “chinh phục” những vùng lãnh thổ của những quốc gia yếu hơn.

Thứ sáu, về nghị quyết của Mỹ đệ trình lên Hội đồng Bảo an LHQ và được thông qua. Nhiều nhà học rộng nhưng “cuồng Trump” (nói chuyện trên VOA hôm qua) lầm lẫn rằng, nghị quyết “cũng được 5 thành viên của Hội đồng Bảo an LHQ” thông qua.

Thực tế là HĐBA LHQ có tới 15 thành viên, trong đó có 5 thành viên “thường trực” có quyền “phủ quyết – VETO”, gồm Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nga.

Nội dung kiến nghị của Mỹ rất ngắn: Mỹ “kêu gọi chấm dứt xung đột càng sớm càng tốt và ủng hộ hòa bình lâu dài”.

Kết quả: Mười quốc gia bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết của Hoa Kỳ là Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nga, Algeria, Guyana, Pakistan, Panama, Hàn Quốc, Sierra Leone và Somalia.

Năm quốc gia bỏ phiếu trắng là Pháp, Slovenia, Hy Lạp, Đan Mạch và Vương quốc Anh.

Chúng ta thấy hai quốc gia ủy viên thường trực HĐBA LHQ là Anh và Pháp “bỏ phiếu trắng”. Lý do vì sao không bỏ phiếu “chống”, như tại Đại hội đồng LHQ, được các đại diện (Pháp) giải thích:

“Văn bản “không đầy đủ”, cách diễn đạt không cản trở bất cứ điều gì trong tương lai, như bảo đảm an ninh (cho Ukraine) và thượng tôn pháp luật. Mục đích chỉ là đàm phán chấm dứt chiến tranh. Vì vậy hai quốc gia Anh và Pháp, mặc dầu không thể ủng hộ nghị quyết của Mỹ, vì nó không đủ và không rõ ràng, nhưng cũng không thấy cần thiết để chống lại, vì chuyện này có thể làm thương tổn quan hệ đồng minh giữa Mỹ, Anh và Pháp trong HĐBA LHQ“.