Mạc Văn Trang
20-2-2025
Mình hỏi một chuyên gia kinh tế: Tại sao GDP của Việt Nam thường tăng trưởng cao 6-7%, mà tiền đi đâu, khiến người dân phải trả chi phí cho Y tế, Giáo dục quá cao… dân vẫn khổ? Bà ấy không trả lời! 
Đành hỏi thằng ChatGPT. Nó trả lời:
Có một số lý do chính giải thích tại sao GDP của Việt Nam tăng trưởng khá cao (thường từ 5% đến 7% mỗi năm) nhưng mức sống của người dân vẫn còn thấp:
1. GDP cao nhưng GDP bình quân đầu người còn thấp
Việt Nam có dân số lớn (hơn 100 triệu người), nên dù GDP tăng trưởng tốt, khi chia bình quân đầu người thì vẫn còn thấp so với nhiều nước phát triển. Ví dụ, GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2023 khoảng 4.300 USD, trong khi Thái Lan hơn 7.000 USD, Malaysia hơn 13.000 USD.
2. Tăng trưởng chưa đồng đều, khoảng cách giàu nghèo lớn
GDP tăng nhưng phần lớn lợi ích kinh tế vẫn tập trung ở một số nhóm người và khu vực nhất định (chẳng hạn như các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM). Trong khi đó, khu vực nông thôn và các tỉnh miền núi còn nghèo, thu nhập thấp, dẫn đến chênh lệch giàu nghèo ngày càng rõ rệt.
3. Cơ cấu kinh tế phụ thuộc vào lao động giá rẻ
Việt Nam chủ yếu phát triển theo mô hình công nghiệp thâm dụng lao động, tức là dựa vào lao động giá rẻ để thu hút đầu tư nước ngoài. Do đó, dù có tăng trưởng nhưng mức lương của công nhân vẫn không cao, khiến đời sống khó cải thiện đáng kể.
4. Chi phí sinh hoạt tăng nhanh hơn thu nhập
Ở các thành phố lớn, giá cả hàng hóa, nhà ở, dịch vụ y tế, giáo dục tăng nhanh, nhưng mức lương trung bình không theo kịp. Điều này khiến nhiều người lao động dù có việc làm vẫn cảm thấy mức sống không được cải thiện đáng kể.
5. Hiệu quả đầu tư công và tham nhũng
Một phần lớn GDP đến từ đầu tư công, nhưng nếu hiệu quả đầu tư không cao, thất thoát do tham nhũng, lãng phí thì dù GDP tăng, người dân cũng không được hưởng lợi nhiều.
6. Chi phí an sinh xã hội còn cao
Người dân vẫn phải tự chi trả nhiều khoản như y tế, giáo dục, nhà ở…, trong khi ở các nước phát triển, chính phủ hỗ trợ nhiều hơn. Điều này làm giảm mức sống thực tế của người dân.
Tóm lại, dù GDP Việt Nam tăng trưởng tốt, nhưng do phân bổ chưa đồng đều, mô hình kinh tế dựa vào lao động giá rẻ và chi phí sống tăng nhanh nên mức sống vẫn chưa cải thiện mạnh. Để nâng cao chất lượng sống, cần tập trung vào tăng năng suất lao động, cải thiện phân phối thu nhập, và đầu tư vào giáo dục, y tế, hạ tầng một cách hiệu quả hơn.
***
Cảm ơn cháu “Cháu Chat GPT” nhé!
______
Mời đọc thêm: GDP tăng gấp 13 lần sau hơn 20 năm, Việt Nam vẫn là nước nghèo? (VOA). – GDP tăng, vì sao thu nhập của dân giảm? (TT). – Dù Việt Nam vượt về GDP nhưng người dân Malaysia vẫn giàu gấp 3 lần người Việt (DV).
1. Đặng Tiểu Bình thường được biết đến như một “kiến trúc sư chính của quá trình hiện đại hóa và phát triển kinh tế Trung Quốc”, nhưng ít người biết, những châm ngôn hành động nổi tiếng nhất như thuyết “mèo đen, mèo trắng” hay “mò đá qua sông” lại không hoàn toàn là “phát kiến” của ông. Nó được ông học hỏi từ Lưu Bá Thừa, một người cộng sự chiến trường thân thiết suốt 13 năm của Đặng Tiểu Bình.
Thuyết “mèo đen, mèo trắng” xuất phát từ câu “mèo vàng, mèo đen, chỉ cần bắt được chuột đều là mèo tốt” của Lưu Bá Thừa trong thời gian ông cùng sát cánh với Đặng Tiểu Bình những năm 1930-40 trong cuộc vạn lý trường chinh. “Mò đá qua sông” cũng là câu mà Lưu Bá Thừa đã nói. Thời kỳ lập nước Trung Quốc mới, tướng Lưu Ái Bình nhận lệnh xây dựng trường quân sự, trước khi đi đã đến thỉnh giáo Lưu Bá Thừa. Lưu Bá Thừa nói: “Tôi cho đồng chí sáu chữ và cần phải ghi nhớ. “Hãy mò đá để qua sông””. Đặng Tiểu Bình đã áp dụng chính châm ngôn này trong thời kỳ cải cách mở cửa, khi “mở một con đường máu” là các đặc khu kinh tế.
2. Nhưng chuyện các “ý tưởng lớn” này có phải là phát kiến của riêng ông hay không, đối với Đặng Tiểu Bình, dường như không quan trọng. Ông chưa bao giờ muốn làm nổi bật mình trước tập thể. Chưa từng chính thức giữ các chức vụ nguyên thủ của Trung Quốc, ông luôn “thực sự cầu thị”, không cần hư danh, luôn biết cách lùi lại phía sau, miễn làm sao “được việc là được”. Khi chết, ông được hỏa táng và rải tro cốt xuống biển. Ông có thể xem là một người Cộng sản thực dụng điển hình. Tiếp nhận chủ nghĩa Marx từ những năm 1920 ở tuổi 16-17 khi du học nghề ở Pháp, ông cũng từng được gửi đi học ở Liên Xô, nhưng với ông chủ nghĩa Marx-Lenin chưa bao giờ là một tín điều bất biến. Ông nói: “Học Marx-Lenin phải học cái tinh túy, phải biết áp dụng”, là sự liên hệ lý luận với thực tiễn, chính “thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm nghiệm chân lý”. Với châm ngôn này, cùng với thuyết “mèo đen, mèo trắng”, chỉ những gì “có hiệu quả thực tiễn mới là tốt”, luận thuyết nọ, ý tưởng kia dù nghe có vẻ hay ho đến đâu, mà không áp dụng được trong thực tiễn thì phải ngay lập tức vứt bỏ, “không tranh luận” dài dòng. Ở điểm này có lẽ ông khá giống với Lý Quang Diệu của Singapore.
3. Không phải là một người ưa lý luận, giáo điều, nhưng Đặng Tiểu Bình chưa bao giờ xem nhẹ vấn đề tư tưởng. Trong bản nhận xét của tổ chức về Đặng Tiểu Bình khi ông được gửi sang Liên Xô học, cho rằng, ông có hai thế mạnh là khả năng “tuyên huấn và tổ chức”. Đây có vẻ là nhận xét xác đáng, bởi sau đó, ông đã phát huy đầy đủ cả hai thế mạnh này ở thời gian trong quân đội, với vị trí chính ủy. Một điểm được Đặng đặc biệt lưu ý và luôn đề cao trong quân ngũ đó là “tư tưởng phải thông suốt”. Trước khi bước vào mỗi trận đánh, ngoài tất cả mọi sự chuẩn bị thường quy khác, ông đều phải chuẩn bị làm sao để “tư tưởng phải thông suốt” từ trên xuống dưới. Điều này, cũng được ông áp dụng nghiêm ngặt cho công cuộc cải cách, mở cửa kinh tế ở Trung Quốc sau này.
4. Một điểm nữa không thể không nhắc đến ở Đặng Tiểu Bình đó là tầm nhìn “sáng suốt đến mức kinh ngạc” của ông về vai trò của “khoa học kỹ thuật và giáo dục”. Ông từng nói: “…khi ra nhận nhiệm vụ chúng ta có thể có hai thái độ, một là để làm quan, hai là để làm một chút gì đó”. Đến tháng 7/1977, sau khi được chính thức phục hồi lần ba, ở tuổi 73, Đặng Tiểu Bình đã quyết định “phải làm chút gì đó”, đó chính là “nắm khoa học và giáo dục”. Ngay sau khi được phục hồi lần ba, ông đích thân chủ trì quản lý công tác khoa học kỹ thuật của Trung Quốc. Lợi dụng tất cả các phương thức cũng như các học giả, chuyên gia trong và ngoài nước về mọi lĩnh vực để bàn bạc quy hoạch phát triển khoa học kỹ thuật cao của Trung Quốc.
Nửa tháng sau, ngày 4/8/1977 Đặng Tiểu Bình đã tham dự cuộc tọa đàm về công tác khoa học kỹ thuật và giáo dục do Trung ương tổ chức. Tham gia tọa đàm có 33 chuyên gia, giáo sư nổi tiếng. Trong ngày đầu tiên của cuộc tọa đàm, ông chỉ đọc một bài khai mạc ngắn gọn, sau đó ông chỉ lắng nghe. Hàng ngày, 8 giờ sáng bắt đầu buổi họp, buổi trưa nghỉ rất ít rồi tiếp tục cho đến chiều tối. Rất ít lãnh đạo cấp cao có thể kiên trì ngồi nghe hàng giờ liền như vậy, đặc biệt ở thời điểm đó tại Trung Quốc, các chuyên gia, giáo sư vẫn bị xem là “đối tượng của chuyên chính của cải tạo”.
Tháng 3/1986, một số nhà khoa học già nổi tiếng như Dương Đại Hoành, Vương Kiềm Xương, Dương Gia Tê, Trần Phương Doãn… đã đưa ra một “Kiến nghị về việc theo đuổi sự phát triển kỹ thuật cao của thế giới”. Đặng Tiểu Bình lập tức chỉ thị: “Kiến nghị này vô cùng quan trọng, trong việc này cần làm nhanh và quyết đoán, không thể kéo dài”. Sau chỉ thị của ông, Quốc vụ viện Trung Quốc đã xây dựng: “Kế hoạch phát triển nghiên cứu kỹ thuật cao của Trung Quốc” (gọi là “Kế hoạch 863” – nổi tiếng).
Thực tế, ông đã theo đuổi mối quan tâm thúc đẩy phát triển khoa học kỹ thuật ở Trung Quốc đến tận những năm cuối đời. Năm 1992, khi đi thăm miền Nam, ông nói: “Tôi nói khoa học kỹ thuật là sức sản xuất số một. Gần hai chục năm nay, khoa học kỹ thuật thế giới phát triển nhanh biết bao? Một đột phá trong lĩnh vực kỹ thuật cao sẽ kéo theo sự phát triển của một loạt ngành nghề khác. Mấy năm gần đây, liệu xa rời khoa học kỹ thuật có thể làm nước ta tăng trưởng được nhanh như vậy không? Phải đề xướng khoa học, dựa vào khoa học mới có hy vọng được”.
Đặng Tiểu Bình rất ít khi nói mình thấy vui về vấn đề gì, thế nhưng, cũng trong chuyến đi thăm miền Nam năm 1992 ông đã bốn lần liên tục dùng từ “vui mừng” khi nói về khoa học kỹ thuật: “Làm khoa học kỹ thuật, càng cao càng tốt, càng mới càng tốt, càng cao càng mới, chúng tôi càng vui mừng. Không chỉ chúng tôi vui mừng mà nhân dân cũng vui mừng, nhà nước cũng vui mừng.”
(Mọi thông tin, trích dẫn trong bài, nếu không ghi chú gì thêm thì đều được lấy từ cuốn: “Đặng Tiểu Bình – Một trí tuệ siêu việt” của Lưu Cường Luân và Uông Đại Lý, NXB Lao Động, 2006.)
NĐK
Nguoi dan VN , nhat la DAN LAO DONG THO THUYEN, SE CON TIEP TUC CHIU NGHEO KHO voi THU NHAP THAP KEM vi Nha Nuoc CSVN CON TIEP TUC THI HANH CHINH SACH TRAN AP GIOI LAO DONG THO THUYEN de cho GIOI DAU TU NUOC NGOAI DUOC HUONG ( UU DAI ) GIA LAO DONG RE cua VN.
Tinh trang nay SE VAN CON TIEP DIEN KHI DCSVN CON CAM QUYEN tai VN nhu hien nay.
Giáo sư ơi, có thể Đảng áp dụng phương trình giáo khoa của ngành Toán Việt Nam, phát minh của nhà văn Phạm Đình Trọng, 1 đảng viên = 5000 người dân
Giáo sư Mạc Văn Trang có thể lấy chính mình ra làm ví dụ, ông bố thí cho những người từng là kẻ thù của Việt Nam, thay vì ngược lại
GDP Việt Nam hằng năm tăng trưởng, nhưng dựa vào số liệu lợi nhuận của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tại VNh ( FDI). Trong đó , lợi nhuận DN Việt Nam thứ yếu . Báo chí VN chủ yếu là tuyên truyền, tâng bốc tự sướng . Thất thoát ở các dự án đầu tư công là rất lớn . Hiệu quả đầu tư thấp nên đời sống thực tế của đại đa số người dân ít được nâng cao như tốc dộ tăng trưởng GDP hàng năm .
Hãy gọi đúng tên của thành phố thân yêu Sài Gòn nhé giáo sư. Đọc đến cái tên của kẻ không ra gì bỗng mất cái hứng đọc tiếp.
Đó là “BÁC” đời đời kính yêu của người ta đó !