Huy Đức (Kỳ 1)

Nguyễn Thông

6-6-2024

Thoạt kỳ thủy, phải nói ngay, tôi viết bài này theo suy nghĩ, cảm nhận của tôi về một người đã quen/ chơi mấy chục năm. Sự không đồng điệu với người khác chắc chắn có, thậm chí nhiều. Chả hạn tôi cũng quen một anh đồng nghiệp tòng sự bên đài VOV (báo nói), cũng từng không ít lần trò chuyện, y bảo sao lúc nào nói tới San vẩu chỉ thấy ông khen, nó có gì mà khen. Tôi không cãi, bách nhân bách tính, cãi làm gì.

Huy Đức, tức Trương Huy San (tên cúng cơm, hồi xưa tên thật của người nào đó, nhất là tên theo giấy khai sinh, thì gọi là tên cúng cơm, chứ không phải để chỉ người đã chết), tức Osin – một biệt ngữ lừng danh, thậm chí nổi tiếng hơn cả bút danh làm nghề và tên thật.

Những người/ kẻ ghét Huy Đức cũng không thiếu, vì lý do nào đó, họ đặt cho đương sự cái tên xấu để thỏa bụng thù hằn của mình, chẳng hạn San hô, Đức vẩu. Tất nhiên, người bị đặt tên chả vì thế mà kém cỏi đi.

Nhưng gì thì gì, Huy Đức là một nhà báo, ký giả tài năng, thậm chí không ít người cho rằng làm báo giỏi nhất xứ này. Kể ra tìm một nhà báo giỏi nước ta thời hiện đại cũng không khó, kiểu như Thép Mới, Hoàng Tùng, Hữu Thọ, Sơn Tùng, Trần Đình Vân, Xuân Ba, Trần Đức Chính (Lý Sinh Sự), Hữu Ước…, tinh dững đấng bậc, nhưng hình như sự so cứ khập khiễng sao sao ấy, bởi cái giỏi, tài năng của những vị đó xét cho cùng vẫn là dạng “chim hót trong lồng”, múa tay trong bị, kiểu như “anh muốn đảng gọi anh đến nơi/ hội ý về cuộc sống/điều động anh vào bộ tâm hồn quần chúng/ giúp trung ương xây dựng những con người” (Lê Đạt). Vùng vẫy mấy cũng không thoát được đảng, vòng kim cô, chỉ như gã Tôn Ngộ Không phò Đường Tăng mà thôi.

Huy Đức thì khác. Chả riêng tôi nhận xét vậy. Tuy trưởng thành trong cái lò chung ấy, nhưng Huy Đức đã vụt thoát được khỏi những trói buộc, ngay cả những lúc bị trói buộc kiềm chế nhất, để tạo ra chỗ đứng riêng mình, không lẫn với ai, chung bàn với ai. Và cao hơn. Rõ nhất là tác phẩm để đời “Bên thắng cuộc”. Ngay cái tên gọi cho bộ đôi tác phẩm gồm hai phần “Giải phóng” và “Quyền bính” này đã trở thành thứ thuật ngữ, từ ngữ phổ thông cô đọng hàm súc trong tiếng Việt hiện đại.

“Bên thắng cuộc” là từ được dùng để nói về lịch sử, con người, đất nước, phe phái, chế độ, bi hài kịch, những lộ liễu và ẩn sâu… từng xảy ra ở nước ta. Trộm nghĩ, các nhà ngôn ngữ, sau này có làm từ điển tiếng Việt, kiểu như từ điển Oxford hoặc từ điển La Rous luôn được bổ sung từ ngữ mới, nên có hẳn mục từ “bên thắng cuộc” và biên rõ người tạo ra nó là nhà báo Huy Đức. Cũng như cụm từ “vang bóng một thời”, cứ nhắc tới là thiên hạ nghĩ ngay đến nhà văn Nguyễn Tuân vậy.

(Còn tiếp)

Bình Luận từ Facebook

4 BÌNH LUẬN


  1. Sao không nhỏ lệ kính thương Chí sĩ Phạm Thành Phạm Chí Dũng + Nhà báo Tự do Phạm Đoan Trang + Mẹ sinh toàn Anh thư Anh hùng ???
    *********************************

    Chẳng Nhà báo Tự do lại đặc sản “chính thống”
    Cả đời nhà báo cầm loa rỉ tuyên truyền ‘chuyên hồng’
    Thương hiệu “Bên thắng cuộc” nặc mùi đảng sử
    Chắc chết yểu vì kết quả cay đắng nhìn trông
    “Thắng cuộc” ngây thơ cụ nốc bùa Tàu khựa
    Mao đài, bỏ Hồng Vân đến cả Đào Hồng !
    Nghệ An hóa Diên An vứt Cá gỗ lại chơi Tàu hũ
    Hễnh hảo ! … sắp thành Quảng Nam cạnh Quảng Đông !!!
    Hàn Giang thơ mộng hóa sông Tiền Đường Kiều khóc
    Từ Hải chưa chôn chết đứng đàn rượu hầu Hồ công

    “Thắng cuộc” chính thủ phạm hay tòng phạm bap Quốc nạn
    Tham nhũng + đạo đức suy đồi + mạt Pháp Quốc giáo Thiền tông
    Ta kính thương Chí sĩ Phạm Thành + Phạm Chí Dũng
    Nhà báo Tự do Phạm Đoan Trang + Mẹ sinh con Anh hùng
    Cấn thị Thêu dệt Lụa Hà Đông bất khuất sau Cửa sắt
    Ý chí Mẹ Anh thư cứng hơn Thép, Đôi mắt cắt Kim cương
    “Văn tức là Người” : bút danh cho ta biết góc nhìn nhà báo
    Tự bưng bô f ân ống nhổ cho nhóm lợi ích chẳng bình thường
    Dù ta rất quý Ô sình Cô dâu Hán..G ngữ quái thai thời Hồ Chí
    Meo ăn fân mèo trắng mèo đen miễn sao bắt chuột cống triều cường !!
    Ta đoạn trường đến đứt ruột thương kiếp Ô sình phận Cô dâu xứ Hán..G
    Chẳng biết con tinh trùng chệt ông hay cha hoặc con nòng nọc yêu thương ???
    Cỡ bưng bô tuyệt cú mèo tuyệt vời như nhà báo đời ký chính danh trần đình triển
    Cũng bỏ vào hồng bì đóng hòm thư cho vào sà lim theo lệnh Lú vương !!!
    Tủi buồn lệ dân dã dân gian dư nước mắt tựa Sông Hồng Sông Hàn Sông Cửu …
    Sao không nhỏ lệ kính thương Phạm Chí Dũng + Phạm Thành
    Nhà báo Tự do Phạm Đoan Trang + Mẹ sinh toàn Anh thư Anh hùng
    Cấn thị Thêu dệt Lụa Hà Đông bất khuất sau Cửa sắt
    Ý chí Người Mẹ Anh thư cứng hơn Thép, Đôi mắt cắt ánh Kim cương

    HÀNG CHỤC TRIỆU LƯƠNG DÂN VIỆT

  2. Vâng, “Bên thắng cuộc” là dấu ấn của HĐ. phải được đa số nhìn nhận.
    HĐ. dám xem chiến tranh giữa 2 miền cũng như trò đánh cuộc hay một cuộc cờ bạc
    đỏ đen mà không phóng đại lên 9 tầng mầy như bộ máy tuyên truyền đã làm !

  3. Bức súc quá nhỉ bác Nguyễn Thông, sôi nổi với TMT và bây giờ với HĐ, cái gì cũng có giá của nó, bác NT nên ngồi xuống uống chén trà, ăn cái bánh bao rồi từ từ suy nghĩ.

  4. Trương Huy San là một nhân vật đầy tranh cãi ở VN. Việc ông bị bắt có lẽ phần nhiều vì các phe phái trong Đảng đánh nhau hơn là vì những tư tưởng và quan điểm . Bởi tất cả những gì ông viết đều có tính chất góp ý nhằm sửa chữa các lỗi của hệ thống chứ không phải phủ nhận chế độ để tạo dựng một mô hình chế độ hoàn toàn khác !
    Cho nên các cây bút hiện nay không nên viết quá nhiều về Huy Đức. Đó là cách tốt nhất giúp ông thoát nạn tù đày!

BÌNH LUẬN

Xin bình luận ở đây
Xin nhập tên của bạn ở đây