Những lề lối nhận thức lạc hậu đã kết án Hồ Duy Hải

  •  
  •  
  •  
  •  

Ngô Ngọc Trai

23-6-2020

Có thể nói, quan điểm đường lối kết tội vụ Hồ Duy Hải là một lề lối giải quyết án có tính chất khung, có thể áp dụng trong nhiều vụ án khác.

Cho nên nếu nói Hồ Duy Hải bị oan thì chính cái lối nhận thức và lối làm án là cái gây oan cho Hồ Duy Hải.

Ở đây cần thừa nhận, Hội đồng thẩm phán Tòa án tối cao gồm những người có chuyên môn kinh nghiệm và có thể thực sự tin rằng việc kết án Hồ Duy Hải có tội là đúng đắn, công lý.

Các Thẩm phán đó đã hằn sâu nhận thức về một đường lối làm án, một lề lối nhận thức đã thành nếp, thành thói quen, họ không thấy có vấn đề gì với một cung cách đánh giá chứng cứ và kết án như vậy.

Hồ sơ vụ án khi chuyển đến họ sẽ nghiên cứu trong vài tháng, thấy rằng có nhiều lời khai nhận tội và mọi thứ phù hợp với nhau, thì khi đó đã tạo thành niềm tin nội tâm bị cáo có tội.

Vậy giờ đây những người muốn cứu Hồ Duy Hải thì phải cứu bằng cách nào?

Làm sao để vượt qua được nhận thức của các Thẩm phán?

Chỉ có một cách, đó là nâng cao tiêu chuẩn xét xử.

Tức là đòi hỏi phải nâng cao điều kiện cơ sở kết tội, nhất là án tử hình, yêu cầu phải xác lập những cơ sở vững chắc cho việc kết tội.

Bằng cách đó một mặt sẽ giữ được thể diện cho ngành Tòa án, động viên họ rằng việc kết tội như vậy là không sai với những gì đã là truyền thống lâu nay, từ đó tạo khả năng chấp thuận về việc thảo luận và xây dựng một tiêu chuẩn cao hơn cho việc xét xử.

Khi không bị quy trách nhiệm người ta mới có lý do cho sự hợp tác thay đổi.

Rõ ràng là những tiêu chuẩn, quy chuẩn xét xử, lề lối làm án lâu nay, tương thích với một giai đoạn chính quyền chuyên chính, xã hội tương đối lạc hậu, thì cái quy trình chuẩn mực đó có môi trường không gian đề tồn tại.

Nhưng khi đời sống kinh tế xã hội đã phát triển, trình độ nhận thức của người dân đã tiến bộ, người dân có ý thức về an ninh an toàn cá nhân và nhu cầu về công lý xã hội, thì sẽ đặt ra đòi hỏi cao hơn về những tiêu chuẩn giá trị ở phía quản lý nhà nước nói chung và công tác xét xử nói riêng.

Không nhận thức ra điều đó ngành Tòa án sẽ lưu giữ những lạc hậu và hành xử lạc điệu với tiến bộ xã hội.

Trong vụ Hồ Duy Hải cần phải có những chứng cứ vật chất, hay nói như ông Lê Minh Trí Viện trưởng viện kiểm sát tối cao là phải có chứng cứ trực tiếp, mới đảm bảo cơ sở để kết tội.

Ví như đúng ra phải có chứng cứ về vết máu của nạn nhân tìm thấy trên quần áo của Hồ Duy Hải, tài sản bị cướp của nạn nhân tìm thấy ở nhà Hải, dấu vân tay của Hải có trên công cụ phương tiện gây án, mẫu máu của thủ Hồ Duy Hải ở hiện trường, hoặc có nhân chứng nhận ra Hồ Duy Hải gây án hay các dữ liệu camera thu được cho thấy Hồ Duy Hải ở hiện trường hay rời khỏi hiện trường…v.v..

Nếu không có các chứng cứ đó thì không thể kết tội.

Thực tế trong vụ án này chỉ có các chứng cứ lời khai, gián tiếp. Việc nâng chuẩn xét xử sẽ đòi hỏi nâng cao tri thức xét xử.

Phía Tòa án cho rằng Hồ Duy Hải có 25 lời khai nhận tội và những lời khai này phù hợp với các chứng cứ khác, nếu không phải là thủ phạm thì không thể biết được.

Nhưng thật ra đó chỉ là 25 biên bản ghi chép lời khai có chữ ký của Hồ Duy Hải. Những bản ghi chép đó là những tài liệu xơ cứng khác hoàn toàn với lời khai báo tai nghe mắt thấy trực quan sinh động.

Các bản ghi chép lời khai đã qua sự sàng lọc và tác động bởi ý chí nhận thức của nhân viên điều tra nên thành ra sẽ rất khác với lời khai báo thực tế của bị cáo.

Hiện nay Bộ luật tố tụng hình sự mới đã quy định phải ghi âm ghi hình khi hỏi cung. Đó mới đúng như nguyên nghĩa của lời khai nhận tội trong luật định, đó là lời nói có âm thanh và hình ảnh nét mặt cử chỉ dáng điệu.

Cho nên cái gọi là lời khai nhận tội lâu nay, nếu là người nước ngoài thì họ sẽ tưởng là lời nói nhận tội, nhưng ở Việt Nam thực ra đó chỉ là các tờ giấy có chữ ký của bị can mà thôi.

Mặt khác, Bộ luật tố tụng hình sự quy định Lời nhận tội của bị can, bị cáo chỉ có thể được coi là chứng cứ nếu phù hợp với những chứng cứ khác của vụ án. Và Không được dùng lời nhận tội của bị can, bị cáo làm chứng cứ duy nhất để buộc tội, kết tội.

Vậy 25 lời khai nhận tội kia cứ cho là phù hợp với các chứng cứ khác trong vụ án thì nó cũng chỉ là một chứng cứ buộc tội duy nhất mà thôi. Và theo luật thì không được sử dụng lời nhận tội là bằng chứng duy nhất để kết tội.

Vậy trong vụ án còn có chứng cứ buộc tội nào khác không? Tôi thấy là không. Vì ngoài chứng cứ lời khai nhận tội của Hồ Duy Hải thì thấy có một nhân chứng khi đến giao dịch buổi tối hôm đó có thấy một thanh niên ngồi ở hàng ghế chờ ngồi nghịch điện thoại, nhưng người đó không quen và không thể khẳng định đó đúng là Hồ Duy Hải.

Hoặc đống tro than đốt ở vườn nhà dì Hải cũng chỉ giám định ra có dấu vết của nhựa và vải, kết quả giám định không khẳng định đó đúng là các Card sim thẻ điện thoại bị lấy mất.

Tựu chung lại vụ án chỉ có lời khai nhận tội và nếu đánh giá chặt chẽ thì không đủ điều kiện để kết tội theo đúng tiêu chuẩn của Bộ luật hình sự hiện nay.

Cho nên việc nâng chuẩn xét xử thật ra cũng chỉ là đòi hỏi ngành Tòa án phải áp dụng chặt chẽ đúng quy định pháp luật đã có.

Việc xử lý vụ Hồ Duy Hải hiện nay sẽ cho thấy các cơ quan nhà nước muốn làm gì với nền tư pháp.

Nếu họ thấy mọi thứ vẫn ổn thì ko có gì thay đổi đối với bản án của Hồ Duy Hải.

Còn nếu vì xét đến cảm thức công lý của dân chúng, các cơ quan thấy cần phải đánh giá lại vụ Hồ Duy Hải, thì chỉ có một con đường duy nhất để làm việc đó là nâng cao tiêu chuẩn xét xử, hay nói cách khác là đòi hỏi phải có bằng chứng vững chắc hơn trong việc kết tội.

Bình Luận từ Facebook

3 BÌNH LUẬN

  1. Một câu nói ngu xuẩn của Đại Biểu Quốc Hội bù nhìn VN
    Trích dẫn từ buổi họp Quốc Hội (13-06-2020)
    https://thanhnien.vn/thoi-su/khong-co-tam-quyen-phan-lap-nen-moi-co-qh-la-co-quan-quyen-luc-nha-nuoc-cao-nhat-1237447.html
    Đại biểu Nghĩa đồng ý với đại biểu Phạm Hồng Phong về việc “bản chất của chế độ ta không có tam quyền phân lập”, nhưng chính vì vậy nên chúng ta mới có Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Cơ quan Quốc hội lập ra hành pháp, tư pháp và giám sát hành pháp và tư pháp.
    ___________________________________
    Vậy thì:
    Đừng thắc mắc tại sao “anh Hồ Duy Hải bị kết án tử hình suốt 12 năm ròng”, bất cứ ai cũng nhìn ra sai lầm hệ trọng của nền tư pháp VN, thế mà Quốc Hội bàn cãi mấy lần vẫn cứ dẫm chân tại chỗ, rồi cũng đâu vào đấy. Biết sai lầm nhưng không dám sửa đổi vì cứ muốn tiếp tục sống bám vào một chế độ thối nát già nua, đạo đức suy đồi, kinh tế tan rã, giáo dục xuống cấp. Bảo đảm rằng với một Quốc Hội bù nhìn, nhu nhược thư thế thì trong tương lai sẽ có hàng ngàn “tử tù giống như Hồ Duy Hải, hàng ngàn bà mẹ hy sinh cả cuộc đời lê gót khắp nơi kêu oan cho con”
    Lê Quốc Trinh, Canada

  2. Một câu nói ngu xuẩn của Đại Biểu Quốc Hội bù nhìn VN
    Trích dẫn từ buổi họp Quốc Hội:
    https://thanhnien.vn/thoi-su/khong-co-tam-quyen-phan-lap-nen-moi-co-qh-la-co-quan-quyen-luc-nha-nuoc-cao-nhat-1237447.html
    Đại biểu Nghĩa đồng ý với đại biểu Phạm Hồng Phong về việc “bản chất của chế độ ta không có tam quyền phân lập”, nhưng chính vì vậy nên chúng ta mới có Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Cơ quan Quốc hội lập ra hành pháp, tư pháp và giám sát hành pháp và tư pháp.
    _____________________________________
    Vậy thì:
    Đừng thắc mắc tại sao “anh Hồ Duy Hải bị kết án tử hình suốt 12 năm ròng”, bất cứ ai cũng nhìn ra sai lầm hệ trọng của nền tư pháp VN, thế mà Quốc Hội bàn cãi mấy lần vẫn cứ dẫm chân tại chỗ, rồi cũng đâu vào đấy. Biết sai lầm nhưng không dám sửa đổi vì cứ muốn tiếp tục sống bám vào một chế độ thối nát già nua, đạo đức suy đồi, kinh tế tan rã, giáo dục xuống cấp. Bảo đảm rằng với một Quốc Hội bù nhìn, nhu nhược thư thế thì trong tương lai sẽ có “hàng ngàn tử tù giống như Hồ Duy Hải, hàng ngàn bà mẹ hy sinh cả cuộc đời lê gót khắp nơi kêu oan cho con”

  3. Đọc bài của LS Ngô Ngọc Trai tôi thấy chưa thành công, nếu có câu quan trọng sau đây: „Vậy giờ đây những người muốn cứu Hồ Duy Hải thì phải cứu bằng cách nào? Làm sao để vượt qua được nhận thức của các Thẩm phán? Chỉ có một cách, đó là nâng cao tiêu chuẩn xét xử.“. Tôi cho là trong 1 vụ án do Hội đồng xét xử cao nhât của Quốc gia không được có những sai sót mang tính chất cơ bản và nguyên tắc – khiến cho người khác, không chỉ cần có chuyên môn đã bác bỏ được khá dễ dàng như Hội đồng xét xử „căn cứ có thể nói duy nhất vào lời thú nhận của bị cáo“, hay „khẳng định Hồ Duy Hải không bị mớm cung, bức cung, nhục hình“, điều chính Điều 299 của Bộ luật hình sự 1999 thời gian điều tra Hải với tôi hiển nhiên khuyến khích bức cung, nếu cán bộ điều tra muốn buộc tội Hải. Tóm lại về dư luận có thể nói đa số phản đối, rất ít ủng hộ (như Bộ công an) và nghành quan trọng là Viện kiểm sát, Ủy ban tư pháp (đa số) phản đối. Thêm nữa cũng chưa ai biết rõ lắm tài năng của 17 thẩm phán, và đến lúc này bằng tiến sỹ của họ đã có dấu hiệu không chứng minh sự uyên bác (có người ít kinh nghiệm xử án, học và làm chuyên môn khác …) , mà cảm nhận của nhiều người dân là họ làm theo dẫn dắt của ông Chánh án. 1 bài tôi cho là có thể tạm lấy làm điển hình cho giới học thuật không chấp nhận Bản án trên là bài viết dễ hiểu của TS Vũ Thị Phương Lan https://baovephapluat.vn/cai-cach-tu-phap/dien-dan/ts-vu-thi-phuong-lan-quyet-dinh-giam-doc-tham-vu-an-ho-duy-hai-chua-thuc-su-the-hien-cong-ly-89107.html
    Bài trên TS Lan không đòi hỏi „nâng cao tiêu chuẩn xét xử“, mà cơ bản chỉ đòi hỏi Hội đồng xét xử cần làm đúng những nguyên tắc cơ bản trong xét xử, mà thực tế họ đã không làm được!

BÌNH LUẬN

Xin bình luận ở đây
Xin nhập tên của bạn ở đây