Xã hội tử tế…

Trương Nhân Tuấn

20-7-2026

Hôm trước tôi có bài viết về “xã hội tử tế”. Đại khái tôi nói rằng “xã hội tử tế là xã hội khi vận hành các thể chế của nó không chà đạp, nhục mạ nhân phẩm của con người”.

Vụ “Nguyễn Thành Nam với cuốn sách Chuyện với Thanh” đã bộc lộ một cách trắn trợn xã hội Việt Nam là một “xã hội không tử tế”.

Bên an ninh điều tra đã lần lượt công bố trước công chúng những clip video cho thấy ông Nam và những người khác có liên quan – với bộ dạng thất thần đầy sợ hãi – “đang nhận tội” một cách “thành khẩn” về chuyện làm của họ.

Rõ ràng đây là một hình thức nhục mạ, hạ thấp nhân phẩm của con người. Bộ dạng thất thần, đầy sợ hãi của các bị can đã tố cáo tình trạng tra tấn để lấy cung của công an Việt Nam. Một xã hội Việt Nam “thiếu tử tế” như vậy có thể dễ dàng “hội nhập” vào cộng đồng quốc tế hay không?

Giới quan sát pháp lý và các tổ chức nhân quyền quốc tế chắn chắn sẽ khai thác vụ này khi thảo luận với đại diện nhà nước CSVN về thực trạng tố tụng và nhân phẩm con người.

Ở bài ngắn này tôi phân tích vấn đề qua hai khía cạnh: Khái niệm suy đoán vô tội trong tố tụng và tác động của nó đối với quá trình hội nhập quốc tế.

Thứ nhứt, nhìn dưới góc độ pháp lý và nhân phẩm con người, chúng ta thấy nguyên tắc “suy đoán vô tội” đã bị chà đạp.

Cơ quan công an đã công bố video clip một cá nhân “nhận tội” (khi chưa có bản án có hiệu lực pháp lý từ tòa án) chắc chắn sẽ bị các chuyên gia pháp lý quốc tế coi là hành vi vượt quyền tố tụng.

Công an nhân dân đã biến truyền thông thành “tòa án nhân dân”, kết án công khai người bị nghi vấn trước khi họ có cơ hội tự vệ bình đẳng tại tòa.

Khi một thiết chế dùng sức mạnh truyền thông đại chúng để trình chiếu hình ảnh suy sụp, ăn ăn hối lỗi của công dân nhằm mục đích răn đe, hành vi đó, qua lăng kính “xã hội tử tế”, chính là sự sỉ nhục, hạ thấp vị thế công dân thành đối tượng bị trừng phạt công khai.

Thứ hai, tác động của vụ này sẽ ảnh hưởng xấu cho việc hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Việc duy trì các phương thức tố tụng và truyền thông mang tính răn đe từ thời Stalin đã tạo thêm những điểm nghẽn và thách thức không nhỏ cho Việt Nam trên con đường hội nhập.

Đối với các cam kết quốc tế: Việt Nam là thành viên của Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR). Theo đó, quyền được xử án công bằng (điều 14) hay quyền không bị ép buộc tự nhận tội đã được Việt Nam ký nhận. Việc công bố các video Nguyễn Thành Nam và các bị can liên quan là bằng chứng rõ rệt cho thấy Việt Nam đã “bội ước”.

Mặt khác, quan trọng hơn (cho sự phát triển kinh tế Việt Nam), là các hiệp định như CPTPP hay EVFTA không chỉ bàn về thuế quan, mà còn gắn liền kinh tế với các tiêu chuẩn về Nhà nước pháp trị (Etat de Droit – Rule of Law), về minh bạch thể chế và quyền con người. Việc thực thi pháp luật nội địa một cách “không tử tế” chắc chắn sẽ làm giảm niềm tin thể chế của các đối tác quốc tế.

Việt Nam đã có thể hội nhập rất nhanh và đã rất thành công về kinh tế, thương mại và du lịch so với hiện tại. Trở ngại là do giá trị thể chế “không tử tế” và chuẩn mực pháp lý với “công lý” nằm trong tay công an thì trở thành “công láo”.

Việt Nam có thể thu hút FDI lớn và là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam đã có thể được hưởng quyền “chuyển giao công nghệ” từ các tập đoàn quốc tế “tử tế”. Thực tế dòng vốn FDI đổ vô Việt Nam chỉ nhằm khai thác nhân công rẻ cùng với các sản phẩm có công nghệ thấp, nhiều ô nhiễm. Những khác biệt về quan điểm đối với “quyền tự do ngôn luận”, “quyền tự do xuất bản” và “chuẩn mực tố tụng” khiến Việt Nam thường xuyên chịu áp lực chỉ trích từ phương Tây. Các tập đoàn “tử tế” với nền công nghệ cao sẽ không bao giờ đến Việt Nam cả.

Kết luận lại, nếu Việt Nam muốn hội nhập sâu rộng và bền vững thì không thể chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng GDP (dựa trên đầu tư hạ tầng khủng). Các tập đoàn công nghệ hay tài chánh “tử tế” luôn quan tâm đến mức độ văn minh trong cách nhà nước đối xử với người dân, đặc biệt là những người có ý kiến phản biện hay những người đang trong quá trình bị điều tra.

Chừng nào các thiết chế vẫn chọn công cụ “bêu xấu” hay “răn đe công khai”, thay vì tinh thần thượng tôn pháp luật và bảo vệ nhân phẩm, chừng đó quá trình hội nhập của Việt Nam vẫn còn trắc trở. Mở cửa về kinh tế nhưng đóng cửa tư duy chỉ thành công một cách “chừng mực”, đưa Việt Nam từ nghèo lên mức trung bình thấp.

Nếu Việt Nam tự mãn như hiện nay, không cần khai phóng, không cần tự do học thuật và luôn chà đạp phẩm giá con người… thì Việt Nam sẽ không “vươn mình” đi đâu hết cả.

Bình Luận từ Facebook

3 BÌNH LUẬN

  1. Cho tớ được phép phản biện vài điều với đồng chí Trương Nhưn Tuấn

    “khi vận hành các thể chế của nó không”

    Đồng chí nhầm lẫn 2 thứ khác hẳn nhau, “thể chế” & “xã hội”. Thể chế là sự lựa chọn thiêng liêng & bất khả xâm phạm của dân tộc, per Nhã Duy, 1 trí thức chống Trump. Xã hội là giữa những con người mí nhao . Thể chế, nhờ công lao của các cựu chiến binh per Lê Thọ Bình, tự do & dân chủ, cho phép người bức xúc lên tiếng, & Phan Trung Can, cũng như (rất) nhiều người khác, đã, đang & chắc chắn sẽ còn lên tiếng về bất cứ chiện zì, regardless kiến thức của mình về chiện đó, và chính bản thân chiện đó có đáng để lên tiếng hay không . Đoàn Bảo Châu & hổng ít người khác -i know ĐBC is one bad example- đã nói bất cần kiến thức, chỉ cần tâm mình trong sáng . Guess where he is now. Chỉ mún nói ý kiến này được rất nhiều người chia sẻ, và áp dụng

    “đang nhận tội” một cách “thành khẩn” về chuyện làm của họ”

    wtf you want, Có tội thì thành khẩn là đúng gòi, mún họ phải hiên ngang dũng cảm ?

    “Việc BÁT GIAM các HẠT GIỐNG ĐỎ tại Miền Bắc ( Nguyễn Thành Nam và Các Cán Bộ CỐT CÁN như Huy Đức, chị Kim Tiến, các quan tham …) CHO THẤY ĐCSVN KHÔNG CÓ THAY ĐỔI TRONG ĐƯỜNG LỐI CÔN AN TRỊ”

    Đây là 1 bằng chứng của tử tế trong xã hội Việt Nam . Người Việt Nam (!?!) cảm thấy bức xúc khi các hạt giống đỏ -lấp lánh, tất nhiên gòi!- được mời làm việc với công an . Tbt-Ctn Tô Lâm, nếu có chống tham nhũng thì cũng nên chừa các hạt giống đỏ ra. Đụng tới họ sẽ làm hổng ít người bức xúc . Nhà văn Phạm Đình Trọng đúng, 1 đảng viên giá chót bằng 5000 dân trơn .

    “Công an nhân dân đã biến truyền thông thành “tòa án nhân dân”

    Thế là thành công hơn trí thức nhà mềnh . Họ mún làm như công an nhân dân, nhưng thất bại . Có thể vì tinh thần “Cứu Đảng là cứu nước” nên thua keo này, họ bày đúng keo cũ . Nếu đá banh thì sẽ đặt ra nghi vấn bán độ, nhưng trí thức nhà mềnh, ai cũng ở đỉnh cao của trí tuệ & lương tâm cả . Đụng tới họ sẽ có những Phan Trung Can của riêng họ, đọc bức xúc vì hạt giống đỏ là đủ bít gòi

    Chiện “hội nhập” này nọ … Cho cười cái, hahahaha. Có vẻ chiện Nguyễn Thành Nam, (rất) nhiều người cho đây là 1 hiện tượng mới & lạ . Ngay cả có gợi nhớ 1 ngày xưa thương nhớ í thì mong mọi người nhớ, Trump kiu những nước ủng hộ Việt Nam thời chống Mỹ là Cộng Sản & bị các bác lên án . Việt Nam can do no wrong với thía giới văn minh

    Điều nữa, tren mới của thía zới bi giờ là tránh Trump, Canada chào đón Chủ tịch Tập Cận Bình đó . Việt Nam chỉ hy vọng sẽ đi theo tren của thía zới hiện nay . Quá trình hội nhập của Việt Nam, nếu trắc trở, vì những vứn đề khác . Kể ra vài món ăn chơi; VinaZi phó thượng đẳng, bài ngoại, bài lun nội rùi dương dương tự đắc mình “bất đồng chính kiến” … Chớ hổng phải chiện Việt Nam phát triển nền Dân Chủ Cộng Hòa đệ nhị, như mong mún của chính Trương Nhưn Tuấn, của mình

    Xã hội Việt Nam rất tử tế, trí thức vẫn kính trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh, quyền con người (Cộng Sản) vẫn được tôn trọng, quá tôn trọng thì đúng hơn . 1 đảng viên = 5000 người dân là hơi cao, nàm thao bằng nửa thế, khoảng 2500-3000, là vừa đủ ôn hòa & có học . Nói chung no star cả & cũng chả star where. Tác giả lo bò trắng răng

  2. Việc BÁT GIAM các HẠT GIỐNG ĐỎ tại Miền Bắc ( Nguyễn Thành Nam và Các Cán Bộ CỐT CÁN của Hội Nhà Văn, một Hội Đoán văn nghệ CAO CẤP của đáng vì GHI CHÉP CUỘC ĐỜI THẬT HCM ) CHO THẤY ĐCSVN KHÔNG CÓ THAY ĐỔI TRONG ĐƯỜNG LỐI CÔN AN TRỊ, nghĩa là Xưa Nay vẫn như vậy, dù GẦN ĐÂY đã có BAO NHIÊU TUNG HÔ RẦM RỘ ” HOA LÁ CÀNH ” nào là Kỷ Nguyên Mối, XU Thế Thế Giới Ngày Nay, Phải Dám Làm Để Khai Phóng Người Dân …nhưng AI LỠ NHẸ DẠ NGHE THEO thì bị côn an TÚM CHO VÀO NHÀ PHA cho Ở CHUNG với Nhà Báo Huy ĐỨc và Các Tù Nhân Lương Tâm trong đó TỪ LÂU NAY.
    ĐCSVN vẫn xem HCM là MỘT THIÊN THẦN NÊN KHÔNG CÓ VIỆC ĐI VỆ SINH hay ĂN NẰM VỚI ĐÀN BÀ và Có CON..
    Việc KHÔNG ĐI VỆ SINH là vì trong hang ( Pác Bó ) KHÔNG CÓ NHÀ VỆ SINh, nếu hằng ngày phải đi thì phải ” ĐI BỤI ” đái ỉa vung vãi tại các gốc cây quanh hang và nếu GHI CHÉP RA THÌ LÀM MẤT ” TƯ CÁCH THIÊN THẦN ” của HCM đi.
    Còn việc KHÔNG CÓ ĂN NGỦ VỚI ĐÀN BÀ thì công việc của Ban Cận Vệ là cung cấp ” phục vụ để ĐIỀU HÒA SINH LÝ BÁC “là VIỆC LÀM QUÁ RÕ RÀNG KHÓ CHỐI CẢI ,
    HCM lại KHÔNG THÍCH DÙNG “BAO CAO SU” , CHẮC KHÓ MUA SĂM cho nên việc CÓ CON thì PHẢI ĐEM GÁN CHO THỨ KÝ RIỀNG ( Vũ Ký ) là XONG CHUYÊN.
    HCM là THIÊN THẦN,
    Như vậy là HCM CÓ ĂN NGƯ VỚI ĐÀN BÀ ĐI NỮA CŨNG KHÔNG THỂ CÓ CON..
    Thật là PHẢI KỲ QUẶC NHƯ VẬY !

  3. Tiêu chí của bọ côn an Vn là :
    Không có thì đánh cho có
    Có thì đanh cho chừa
    Anh Rừng với bộ luật Amazone thì thằng dân sẽ từ chết đến bị thương, chưa thấy dân tộc nào hèn mạt như dân tộc mình. Nghĩ mà xem, tộc Kinh thua tộc Cối.

BÌNH LUẬN

Xin bình luận ở đây
Xin nhập tên của bạn ở đây