Mai Phan Lợi
4-3-2026
Mấy năm trước, khi bước xuống cầu thang máy bay tại Sân bay quốc tế Dubai (DXB), điều khiến tôi ấn tượng không phải là sự xa hoa của một “ốc đảo vàng”, mà là hình ảnh lạnh lùng của những nhân viên an ninh cùng chó nghiệp vụ và súng dài đi tuần giữa sảnh đông nghịt hành khách.
Thế nhưng, chỉ cần một cái gật đầu chào, họ lập tức nở nụ cười thân thiện. Sự tương phản ấy – cứng rắn trong kiểm soát nhưng mềm mại trong ứng xử – chính là cách Dubai điều hành một trung tâm trung chuyển toàn cầu: An ninh tuyệt đối để bảo vệ niềm tin, và dịch vụ tận tâm để giữ chân thế giới.
Thế rồi cơn bão địa chính trị ập đến. Khi xung đột với Iran leo thang cuối tháng 2, bầu trời Trung Đông gần như biến thành “vùng cấm”.
Với một thành phố sống nhờ kết nối Đông – Tây như Dubai, đó là cú sốc mang tính sinh tử. Người ta ước tính mỗi phút sân bay DXB tạm dừng hoạt động, nền kinh tế Dubai mất khoảng một triệu USD doanh thu. Với lưu lượng khoảng 260.000 khách mỗi ngày, việc đóng cửa không phận không chỉ đồng nghĩa với các chuyến bay bị hủy, mà còn là sự bốc hơi hàng chục triệu USD doanh thu bán lẻ, miễn thuế và dịch vụ đi kèm.
Trước nguy cơ tổn hại hình ảnh, chính quyền Dubai đã chọn một giải pháp quyết liệt: yêu cầu các khách sạn cung cấp chỗ ở và ăn uống miễn phí cho hơn 20.000 hành khách mắc kẹt, chi phí do nhà nước thanh toán.
Đó là một quyết định “nhân văn tức thời” nhằm bảo toàn thương hiệu điểm đến. Tuy nhiên, khủng hoảng cho thấy một sự thật khắc nghiệt: một trung tâm kết nối dù hiện đại đến đâu cũng dễ tổn thương nếu nằm ngay tâm điểm bất ổn địa chính trị. Khi thị trường tài chính rung lắc và niềm tin nhà đầu tư chao đảo, câu hỏi đặt ra không còn là Dubai đẹp hay không, mà là Dubai có đủ an toàn để đặt cược dài hạn hay không.
Từ câu chuyện đó nhìn về Việt Nam, cái tên Sân bay Long Thành đang ngày càng được nhắc tới như một cơ hội mới của Đông Nam Á. Trong khi Dubai chịu rủi ro địa chính trị, Việt Nam lại sở hữu lợi thế ổn định chính trị – một “tài sản vô hình” nhưng vô cùng giá trị trong bối cảnh thế giới phân mảnh.
Tuy nhiên, ổn định chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để Long Thành bứt phá lại nằm ở cách chúng ta tổ chức hệ sinh thái quanh sân bay.
Dubai không thành công chỉ nhờ một sân bay lớn. Họ đồng bộ hóa hàng không với cảng biển Jebel Ali, các khu tự do kinh tế, trung tâm tài chính và mạng lưới logistics toàn cầu. Nhờ vậy, sân bay không phải là một công trình đơn lẻ mà là mắt xích của một chuỗi giá trị khép kín.
Nếu Long Thành chỉ dừng lại ở một dự án 16 tỷ USD giữa rừng cao su, trong khi hạ tầng kết nối còn chậm trễ, nguy cơ trở thành “ốc đảo” là hoàn toàn có thật.
Chính vì thế, việc TTg Phạm Minh Chính ra lệnh khẩn cấp đầu tháng 3/2026 để thúc đẩy tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành là một động thái đáng ghi nhận. Nhưng bài học từ Dubai cho thấy mệnh lệnh hành chính chỉ là điểm khởi đầu; điều quan trọng hơn là tốc độ thực thi và sự đồng bộ.
Nếu hành khách phải mất 2–3 giờ di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến sân bay, như cảnh báo của TBT Tô Lâm, thì lợi thế cạnh tranh gần như bị triệt tiêu. Trong bối cảnh chi phí logistics của Việt Nam vẫn cao hơn mặt bằng thế giới, một trục đường sắt đô thị hiệu quả trước năm 2030 không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn.
Xa hơn nữa, muốn tận dụng lợi thế địa chính trị, Long Thành cần được hình dung như một “thành phố sân bay” – nơi các khu công nghệ cao, logistics, dược phẩm, bán dẫn… bám sát đường băng để tận dụng tốc độ vận chuyển hàng không. Khi đó, giá trị của sân bay không chỉ đo bằng số lượt khách, mà bằng giá trị gia tăng của các chuỗi cung ứng toàn cầu đi qua nó.
Song song, nếu ngay từ ngày đầu vận hành, Long Thành cần dứt khoát việc hình thành “hạ tầng mềm” bằng triển khai định danh sinh trắc học và quy trình “không chạm”, tận dụng dữ liệu dân cư quốc gia. Có như vậy chúng ta mới có thể rút ngắn khoảng cách với các trung tâm như Changi mà không phải trả giá bằng hàng chục năm thử – sai.
Tôi nghĩ về Dubai khi những chuyến bay bắt đầu nối lại một cách dè dặt. Thành phố ấy rồi sẽ phục hồi sự nhộn nhịp, bởi họ đã chứng minh khả năng quản trị khủng hoảng, nhưng niềm tin của nhà đầu tư về sự ổn định sẽ vẫn là câu hỏi dài. Nhưng chính sự khủng hoảng đó cũng mở ra cơ hội, đồng thời là lời nhắc nhở cho những quốc gia ở cửa ngõ vùng châu Á – Thái bình dương đang nuôi khát vọng trung chuyển toàn cầu.
Với Việt Nam, sự ổn định chính trị chính là “đường băng” để Long Thành cất cánh. Tuy nhiên, chỉ khi hạ tầng kết nối thông suốt, thể chế linh hoạt và tầm nhìn phát triển đồng bộ được thực thi đến nơi đến chốn, Long Thành mới có thể trở thành cửa ngõ thịnh vượng của khu vực – thay vì một giấc mơ dang dở giữa thời cơ vàng.
Thân chào các bạn đọc giả trong trang Báo Tiếng Dân
Đề nghị các bạn nên chấm dứt đừng mơ mộng ảo tưởng về công trình sân bay vĩ đại hoành tráng Long Thành nữa.
Kinh nghiệm 40 năm của tôi trong ngành công nghiệp nặng Canada (sắt thép, dầu hỏa) cho thấy dự án này đã bị tan vỡ sai lầm nặng từ trong trứng nước, từ 20 năm trước rồi.
Chế độ CSVN đã nhắm mắt cúi đầu chịu sức ép của thiên triều Bắc Kinh để mơ mộng thực hiện một công trình mang tầm vóc quốc tế. VN sau 50 năm xây dựng trong hòa bình, nhưng không hề phát triển công nghiệp nặng và kỹ thuật hiện đại học từ nước ngoài, cho nên không đủ khả năng xoay vốn tư bản(16 tỷ US$), không có đủ kỹ sư lành nghề để lên thiết kế, vẽ họa đồ từng chi tiết nhỏ, không có nhà máy để chế tạo những bộ phận quan trọng, không có cơ giới nặng để lắp ráp trên công trường.
Mọi sự từ A đến Z đều mong chờ TQ giúp đỡ từ vật liệu cho đến nhân lực. Giờ đây Bắc Kinh quyết định rút toàn bộ nhân viên kỹ thuật, chấm dứt viện trợ máy móc, kết cấu sắt thép…thi lãnh đạo VN ngồi trơ mắt nhìn, chạy đôn chạy đáo sang Mỹ lạy lục tổng thống Trump cứu giúp.
Hơn 6 năm trời trôi qua, quan sát công trường xây dựng vẫn thấy ngổn ngang, nhếch nhác, rời rạc, tiến độ chậm như con rùa. Kiểu này quốc tế nhìn vào rất ngại ngùng chấp nhận gửi hàng trăm ngàn máy bay trọng tải nặng (trên 300 chỗ ngồi) đáp xuống một sân bay mà chất lượng chưa biết ra sao.
Nói chung trừ chuyện giao thông huyết mạch để nối thành phố Sài Gòn đến Long Thành chưa chuẩn bị, nhưng những thiết bị kỹ thuật cần thiết cho máy bay còn thiếu rất nhiều:
– Ít nhất có một công xưởng to lớn gọi là hanga để sửa chữa và bảo trì khẩn cấp khi máy bay cần gấp, không làm cản trở những chuyến bay đã dàn xếp sẵn;
– Không có đủ nhiều bồn chứa xăng dầu để cung cấp cho những chuyến bay xa
– Không có đủ khách sạn, hotel, phòng ngủ tiện nghi để phi hành đoàn tá túc qua đêm, qua ngày
– Không có đủ nhà hàng tiệm ăn để phục vụ du khách quá giang, ngủ qua đêm
– Không có cơ sở kỹ thuật thiết bị cần thiết trang bị cho những đội cấp cứu chữa lửa, khẩn cấp khi máy bay gặp sự cố.
Các bạn cứ ngồi yên quan sát những hình ảnh mới đây đang trên YouTube mỗi ngày sẽ thấy tôi nói đúng hay sai.
Gọi đó là một nấm mồ chôn sống chế độ CS hiện thời…đúng hay sai ?
Lê Quốc Trinh,
kỹ sư cơ khí Canada
Cho tớ được phản biện bạn
“Không có đủ khách sạn, hotel, phòng ngủ tiện nghi để phi hành đoàn tá túc qua đêm, qua ngày”
Có cầu sẽ có tiêu, lộn, cung . Cứ xây xong đi cái đã, mũi dân Việt rất thính mùi tiền
Tớ quan niệm mọi thứ ở Việt Nam Trường Kỳ Kháng Chiến Nhứt Đinh Thắng Lợi
“Gọi đó là một nấm mồ chôn sống chế độ CS hiện thời…đúng hay sai ?”
Sai . Trí thức như các bác nổi tiếng ủng hộ Đảng, sẽ đủ trí tuệ để làm hết sức mình để ngăn cản bất cứ ai đó tính chôn sống Đảng .
Cho phép tớ được đồng ý với đồng chí chính ủy, rằng đây là 1 bài Thưa Đảng thiện chí hơn cả Anh Tú, và vì vậy, được sự thấu cảm của những người như đồng chí í . Và cũng đồng ý với đồng chí tác giả là nhà báo ở (rất) nhiều điều
“Trong khi Dubai chịu rủi ro địa chính trị, Việt Nam lại sở hữu lợi thế ổn định chính trị – một “tài sản vô hình” nhưng vô cùng giá trị trong bối cảnh thế giới phân mảnh”
Hoàn toàn chính xác . Venezuela thì … thế đấy, Cuba thì càng bị ảnh hưởng nặng vì phong tỏa . Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhìn ra cái “thời cơ vàng”, chỉ có những kẻ nhét xít vào mồm cả mình lẫn Cụ Hồ mới nhìn đây là hiểm họa đen . Phần kế thì lại quá tiếc . Vì tư di tác giả rất dễ ủng hộ các đường hướng chuyên chính . Không ngạc nhiên lém vì tg là nhà báo Ta . Chắc cách tg hiểu những thứ như “giải trung tâm”, “giải cấu trúc” … cũng tương tự như các nhân sĩ-trí thức kiểu Tâm Chánh .
Đúng, cần mở rộng giao thông từ Long Thành tới Tp Hồ Chí Minh . Tất cả các chương trình cứu trợ/giải phóng bất cứ nơi đâu cũng cần . Nhưng có sự khác nhau (rất) lớn giữa cần thiết & cấp thiết . Hổng mún bùi lan, nhưng … i mean có cũng tốt . Nhưng hoàn toàn không phải là lý do để ngừng toàn bộ dự án Long Thành . Có thể xem chuyện giao thông là blessing in disguise của dự án Long Thành, tạo ra sự phối hợp đồng bộ . Thay vì hỏi làm sao để dân Tp Hồ Chí Minh cảm thấy tiện lợi với sân bay Long Thành, nên tell them to Phúc themselves, như dân Thành phố đã & đang hàng ngày với dân Long Thành & các vùng lân cận . Dân Việt có tính thích ứng rất cao, Mai Bá Kiếm, Cù Mai Công+ … dân thành phố sẽ đặt vé bay TSN, các vùng ngoài thì đặt vé sân bay Long Thành, mission accomplished. Dân Việt không đủ điên … Oops, i take it back. Thui thì lói thía lày, cách xử dụng có tiện lợi hay không tùy trí tuệ của bản thân, nhà nước hổng nên xía vô . Còn ngoạc mồm ra phàn nàn vì quyết định của chính mình như từ trước tới giờ, seriously, chưa có nhà nước nào thỏa mãn những trò vô lý như zị, ngoại trừ Canada với chương trình phát miễn phí kim tiêm ma túy sạch
“Với Việt Nam, sự ổn định chính trị chính là “đường băng” để Long Thành cất cánh”
Rất đúng . Đk cần & đủ lun . Bơn bớt cái tư di VinaZi, bớt khơi dậy hận thù đi . Iran có thể là 1 cuộc tổng dợt
Thiết nghĩ vấn đề sẽ được giải quyết nếu thiết lập được tuyến xe đưa đón (shuttle). Bằng phương tiện gì cũng được miễn là tuyến đường phải thông (không bị kẹt xe) và cứ 10 – 15 phút là có chuyến. Quãng đường 40 km không phải là quá dài. Vấn đề là những người có trách nhiệm phải tận dụng bản lãnh và trí tuệ để thực hiện. Nếu thấy không làm được thì xin lui ra, nhường cho người có khả năng. Đất nước VN hẳn không thiếu nhân tài. Vấn đề là nhân tài có được đặt vào vị trí thích hợp để cống hiến hay không. Nếu cứ đòi hỏi phải “hồng” mới được làm việc thì đất nước cứ ì ạch mãi thôi, vì hễ “hồng” thì thường có rất ít chất xám.
– Những bài đầy thiện chí góp ý rất xây dựng (như bài này) mà không có nơi để đăng lên cho ai cũng đọc được, thì quả là không thể thương được chúng nó.
– Chúng nó nói, rất mong được dân nghe. Nhưng dân nói, dù cách nói và nội dung đều rất đáng tôn trọng, chúng nó cũng lờ đi.
Không biết Ong TTg Pham Minh Chính NGHĨ GÌ khi hành khách PHẢI CHỜ CHUYẾN XE LỮA dể đi Phi Trường Long Thành ( ngày, đêm mấy chuyến ? )
Thế Giới sẽ được dịp CƯỜI ÒA chuyện LẠ ở VN hay Roumania ( nơi TTg được đào tạo )
Nếu CẦN ĐI GẤP để KỊP CHUYẾN thì làm sao ?
Phải TỰ BAY hay sao ?
Hiến kế cho những cái đầu đất nhưng bao tử thì rộng thênh thang chẳng ích gì, đem hết bọn ấy đi câu sấu thì đất nước mới khá lên được.