Khi phản biện đã chết, chỉ còn là “tát nước theo mưa”

Nguyễn Thanh Huy

27-2-2026

Về vấn đề Sân bay Long Thành, TBT Tô Lâm đã nêu lên hàng loạt câu hỏi nhưng không ai trả lời được, như kinh phí đầu tư cao so với các nước lân cận mà lại không có gì vượt trội; bao lâu thì thu hồi được vốn, và mỗi năm đóng góp cho sự tăng trưởng kinh tế quốc gia là bao nhiêu; hay việc đi ra sân bay mất quá nhiều thời gian vì cơ sở hạ tầng, đường sá chưa đáp ứng yêu cầu của dự án.

Sau những phát biểu này của Tổng bí thư, thì hàng loạt các báo chính thống, nhà phản biện, KOLs, facebooker đã cùng nhau lên tiếng. Nói một cách khác, đây là một kiểu “nói theo”.

Vì sao có hiện tượng “tát nước theo mưa” này? Cũng dễ hiểu thôi, vì khi Tổng bí thư đã nói ra thì còn ai dám cãi nữa, đặc biệt lực lượng dư luận viên trên không gian mạng chỉ còn cách ngậm mồm.

Nhưng nhìn sâu trong câu chuyện này sẽ nhận thấy một vấn đề hệ trọng và đáng suy ngẫm. Đó là nỗi sợ hãi. Người ta sợ khi nói ra sự thật, tức những bất ổn trong dự án Sân bay Long Thành, sẽ bị gán cho tội “chống phá nhà nước” hay “tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.

Bên cạnh đó, là nỗi chán chường. Người ta chán khi những ý kiến phản biện vốn là lời tâm huyết và trách nhiệm với cộng đồng, xã hội, đất nước, nhưng thường bị rơi vào thinh không. Không một sự lắng nghe, không một sự phản hồi. Có thể họ vẫn nghe đó, nhưng mi nói gì kệ mi, tau cứ làm. Vì đây là tiền, tiền rất nhiều. Vậy nên, nói không nghe thì nói làm gì nữa!

Thực tế cho thấy, đã có những ý kiến đắt giá trước lúc dự án này tiến hành nhưng bị người ta phớt lờ, như lời tâm huyết của PGS.TS Nguyễn Thiện Tống: “Vội xây sân bay Long Thành là gây tội với đất nước”.

Rõ ràng, khi đưa ra một nhận định có tính khái quát và tiên đoán như vậy, chắc chắn ông đã dựa trên những cơ sở khoa học, kinh nghiệm và trực giác trong lĩnh vực chuyên môn của mình.

Ở đây, tôi không muốn bàn về những hệ luỵ và hướng khắc phục của dự án này. Đó là vấn đề lớn của các cấp quản lý nhà nước.

Song qua câu chuyện này, điều rút ra cho những dự án kế tiếp và mai sau là gì? Nếu không nghiêm túc nhìn nhận thì dù có muôn vạn lời xin lỗi hay chỉ nói “rút kinh nghiệm” bằng miệng đều vô nghĩa. Vì có những hậu quả không thể hoán cải đối với dân tộc, nó như một vết thương khoét sâu trên da thịt của đất nước mà thời gian cũng không khiến nguôi ngoai, lành lặn. Cho nên, với những dự án lớn, tiêu tốn đến trăm triệu đô hay tỷ đô từ ngân sách nhà nước, đòi hỏi những người lãnh đạo phải đủ tâm và tầm.

Tâm ở đây là trách nhiệm với sự phồn thịnh của dân tộc, vượt qua những tư lợi cá nhân bởi tư duy nhiệm kỳ; tầm ở đây là biết nhìn xa trông rộng, phán đoán chính xác về xu hướng phát triển của dân tộc và thời đại, đặc biệt là biết trọng dụng người tài và sẵn sàng lắng nghe tất cả những tiếng nói phản biện, cho dù tiếng nói ấy có chối tai.

Trong suốt mấy chục năm qua, chúng ta thường nghe nói về căn bệnh “duy ý chí” và việc cần ngăn ngừa hoặc chống lại nó. Thế nhưng, trong nhiều vấn đề xã hội – kinh tế, người ta có thực sự nhớ đến hậu quả đã từng của căn bệnh này chưa? Nếu ý thức rõ hiểm hoạ của nó, thì chắc chắn người ta sẽ không dùng ý chí chính trị để giải quyết vấn đề một cách cưỡng bách mà bất tuân theo những quy luật khách quan và cái nhìn khoa học thuần tuý.

Như vậy, để có những phát triển bền vững, giảm thiểu những rủi ro trong sự vận hành và phát triển kinh tế đất nước, một lần nữa, cho thấy những tiếng nói phản biện chân chính, đúng nghĩa là hết sức cần thiết. Mà muốn có điều đó, trước hết xã hội cần có sự cởi mở hơn về tư tưởng – tôn trọng những quan điểm khác biệt, và ngay cả phải chấp nhận chúng.

Bằng không, sự vận hành của xã hội vẫn cứ tiếp tục trong những nỗi lo âm thầm bởi những khung pháp lý quá rộng đang treo lơ lửng trên đầu. Hoặc khi những tiếng nói tâm huyết vẫn gào lên đến nỗi thất thanh mà cũng trở nên vô vọng, đó là lúc phản biện đã chết, và được thế chỗ bằng những lời xu nịnh ngọt ngào đầy man trá.

Bình Luận từ Facebook

6 BÌNH LUẬN

  1. Ts Nguyễn Ngọc Chu có lần trích câu ngạn ngữ tây đui “Cái gì của Xê Ra hãy trả lại cho Xê Ra”, tớ kiến nghị trả Ts NNC về cho Đảng . Trí thức cậy gần Lăng, tớ đúng là chó thả rông gòi . Văn hóa Mỹ Đình quả là bậc thầy về kiến tạo chân lý . Chắc đây là những chỗ những người xứng đáng là đại diện có quyền được ẳng

    Tiếc, giải thưởng Phan Chu Trinh chưa kịp trao cho Gs Tương Lai đã bị dẹp . Cụ Vũ Khiêu là viện trưởng viện Khoa học Xã hội, gs Tương Lai (mới chỉ) là viện phó, và là đồng tác giả của tư tưởng Hồ Chí Minh . Tớ đoán chắc chắn có phần trong bộ Hồ Chí Minh Toàn tuyển tập

    Không sao đâu . Những người được hóng chuyện, ngay cả không/chưa đủ tiêu chuẩn là đảng viên, hay bị loại ra vì những hành động/thái độ/ngôn ngữ … không (còn) xứng đáng là đảng viên, họ cũng dính dáng hổng ít thì nhiều tới Đảng . Dân mình, cả 1 phần hải ngoại, cứ lựa đảng viên hay dính líu tới Đảng mà kính trọng . Chưa thấy ai xúc phạm gì tới Đảng mà được kính trọng cả . Lãnh đạo Đảng ra nước ngoài bị xúc phạm, các bác thấy nhục quấc thể tùm lum tùm la, nhưng chính các bác bị xúc phạm . Yep, tớ là chó thả rông hoàn toàn hổng oan tẹo nào cả

    Đảng thành công vượt chỉ tiêu . Gia nô chửi người khác là chó chạy rông! Chúng ẻ bậy chỗ khác, tớ đoán là nhịm zụ Đảng giao

  2. Câu chuyện TBT Tô Lâm ” LO LẮNG , thật hay giả ? ” việc xây dựng Phi Trường Long Thành với hơn 14 Tỷ USD mà HOẠT ĐỘNG CO KHÔNG HIỆU QUẢ cho thấy “NHÀ VUA” (TBT) thì ĐỰOC PHÉP Lên Tiếng CÔNG KHAI PHẢN BIỆN ( mà công an KHÔNG ĐẾN BẮT GIAM, đưa ra tòa vì Lợi Dụng Các Quyền Tự Do Để…CHỈ TRÍCH Nhà Nước ĐCSVN KHI LÀM NHỮNG CHUYỆN ” VÔ BỖ ” ),
    Trong khi Người Dân VN thì KHÔNG DƯỢC NHƯ VẬY .Vì Công an sẽ ĐẾN BẮT GIAM, TRA TẤN, TRÙ DẬP vô nhân đạo từ BẤY LÂU NAY/
    Cái thứ hai là đêna “NHÀ VUA” TBT hỏi mà CHẢNG CÓ AI TRÁCH NHIỆM để trả lời thích đáng.
    Với một DỰ ÁN QUỐC GIA TO LỚN như vậy ( HÀNG CHỤC TỶ USD ) mà KHÔNG CÓ NGƯỜI TRÁCH NHIỆM ĐỨNG ĐẦU ( THẤU TRIỆT CÁC VẤN ĐỀ Cốt Lõi ) thì thấy rõ Thể Chế Hiền Nay của ĐCSVN VÔ CÙNG BẬY BẠ TỪ CĂN BẢN.
    Chỉ LÀM ẢU LÀM LIÊU để ĂN THEO LỢI ÍCH NHÓM và THAM NHŨNG là cái chính.
    Thật là THỐI NÁT, ÁC ĐỨC với Người Dân

  3. Cho phép tớ được phản biện, bằng dựa vào những cảnh báo từ báo Quân Đội Nhân Dân

    -Như đã nói, nếu được phép đăng, vứn đề ở đây hổng phải là quyết định xây là đúng hay sai . Phái Xuyên Quyền Thế của Ts Nguyễn Quang A đã chỉ rõ hoàn toàn vô ích khi phân biệt những cặp phạm trù như zị . Còn về khả năng làm bất cứ 1 chuyện gì thì giữa những người “phản biện” & những người làm, có sự khác nhau nào, hay nếu để những người “phản biện” phụ trách thì vấn đề còn tệ hơn . Nếu là như vậy, chuyện “phản biện” chỉ là lập lại trò vui “đẽo cày giữa đường”, người qua đường chả biết chuyện gì, hiếu kỳ cũng ý kiến ý cò cho zui . Kết/hậu quả thì … Ừ thì … Thủ tướng Võ Văn Kiệt vưỡn tuyệt vời!

    -Nên chăng đặt ra tiêu chỉ với những người gọi-là “phản biện” là phải chứng minh khả năng của mình . Đặt lại công thức Nhiệt tình + Ts Nguyễn Ngọc Chu = … tùy cách nhìn . Wanna make it worse? thẩy vô tự hào & các chiên da chích đùi dữ còn hơn chó ngao . Thẳng thắn nói không những “phản biện” khi “người phản biện” nêu ra những ní zo chèng đéc ơi như chỉ cần tấm lòng trong sáng . Like mọi người đều nhìn rõ cái-gọi-là sự trong sáng của tấm lòng bất cứ ai, rite?

    -Có nghĩa hiện tại ở Việt Nam, chưa hiện diện 1 thứ gì có thể xem là phản biện đàng goàng . Until then, mọi người nên tập trung vào chuyện Mỹ đang phát xít hóa . Quan trọng & cần thiết hơn

    Nói đi cũng phải nói lại . Trong đám rác rưởi, họa hoằn lắm mới có 1 bài cho ra hồn . Đọc 1 nhận định về chuyến đi Mỹ của Tbt Tô Lâm

    “Ý nghĩa của việc được tiếp: Sự công nhận vai trò lãnh đạo Đảng tại Washington”, “… cho thấy ông (Tbt Tô Lâm) có thể được phương Tây tôn trọng mà không cần thay đổi mô hình chính trị trong nước”

    Tại sao Việt Nam không có những phản biện như thế này is beyond me. Một điều nữa tớ mún thấy, những người phản biện đọc tên nước mình, đồng thời lấy nền tảng tư tưởng của Đảng là nền tảng cho những phản biện của chính mình . Việt Nam đang (cố gắng, cà ịch cà đụi) xây dựng chủ nghĩa xã hội, như thế giới văn minh, mọi phản biện hổng thỉa đi ngược lại xu thế mới này của thế giới văn minh, đi ngược lại với tư tưởng Hồ Chí Minh

    Trí thức & tất cả những ai được mọi người tôn trọng, ai cũng là đảng viên cả . Đảng đúng là tinh hoa của dân tộc, nhưng vẫn trong lòng & thuộc về dân tộc . Sự chọn lựa của dân tộc . Dân, nhứt là (các) thứ dân gian, nên nhìn lại chính mình .

    • La`m cho’ gi`co’ ca’i gọi là “tư tưởng Hồ chí Minh”? Ráng đọc xong câu cuối hãi quá bèn chạy ngay vào nhà xí cởi quần “xổ bầu tâm sự”vì cái thằng dư lợn viên muỗi đỏ này viết như bị ma ám : “trí thức & tất cả những ai được mọi người tôn trọng, ai cũng là đảng viên cả …” !!! haha

  4. Khi đàn lừa ngồi ở Ba Đình và đàn lợn ngồi trong Cuốc Hội và đám đảng viên rặt phường cơ hội thì đất nước này đâu còn thuộc về dân tộc, nó là tài sản riêng của Trại Súc Vật.

BÌNH LUẬN

Xin bình luận ở đây
Xin nhập tên của bạn ở đây