Mở miệng đi, rồi vào tù

JB Nguyễn Hữu Vinh

13-1-2026

Bình luận thời sự: “Một đảng tự nhận là “khoa học của mọi khoa học” với hàng loạt ban, bệ, hệ thống nghiên cứu đến thực hành… Vậy mà vẫn không đủ dũng khí để đối diện với một ‘ả đàn bà’ năm con nheo nhóc kia khi bàn đến những vấn đề thực tế xã hội và luật pháp. Để rồi lại phải thò bàn tay nhớp nhúa, bạo lực mà tóm lấy đẩy vào tù, thì đó là sự phá sản về mặt trí tuệ và nhân cách”.

***

Trong dòng chảy của lịch sử chính trị Việt Nam, có những câu nói đã trở thành “di sản” được trưng dụng làm bình phong cho chế độ. Một trong số đó là định nghĩa của Hồ Chí Minh: “Dân chủ là để dân được mở miệng”.

Đó là một lời hứa về một xã hội mà ở đó, người dân không chỉ là những thực thể lao động câm lặng, mà là những chủ thể có quyền can dự, phản biện và giám sát quyền lực.

Thế nhưng, thực tế ngày nay lại vẽ nên một bức tranh tương phản đến mức tàn nhẫn: Một hệ thống khổng lồ đang dùng mọi công cụ bạo lực để “khâu miệng” những người dân thấp cổ bé họng.

Hàng thập kỷ qua, ngân sách quốc gia đã đổ hàng núi tiền vào các chiến dịch “Học tập và làm theo đạo đức Hồ Chí Minh”. Người ta xây tượng đài khắp nơi, đưa ảnh ông Hồ vào chùa chiền để thờ phụng như một vị thánh, dù lý thuyết Marx – Lenin vốn dĩ vô thần. Sự “thánh hóa” này thực chất là một nỗ lực vay mượn uy tín của quá khứ để che đậy sự trống rỗng đạo đức của hiện tại.

Hành vi này mang tính bất chính ngay từ gốc rễ. Bởi lẽ, trong khi rao giảng về “quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, những kẻ cầm quyền lại đang vinh danh cá nhân và phe nhóm mình một cách cực đoan nhất.

Lẽ ra, khi đã biến Hồ Chí Minh thành “huyền thoại”, thành Thánh, thành thần… thì hệ thống này phải thực hiện mọi điều được cho là Hồ Chí Minh đã nói, đã dặn.

Thế nhưng, dân gian có câu rằng:

“Lời bác, nó thuộc làu làu

Nhưng chỉ trích dẫn những câu nó cần”.

Và oái oăm thay, chính điều đó được áp dụng triệt để ngay cả đối với Hồ Chí Minh, chỉ những lời nào được coi là của Hồ Chí Minh mà đảng lợi dụng được để ru ngủ, để trấn áp nhân dân thì đảng dùng. Còn lại thì… quên đi.

Chẳng hạn, những câu nói này của Hồ Chí Minh sẽ chẳng bao giờ được nhắc lại và những người đã làm theo những lời ấy, đã nhận được “Quả đắng” của đảng ở trong nhà tù.

Rằng là: “Hễ còn một tên xâm lược nào trên đất nước chúng ta, thì chúng ta còn phải chiến đấu, quét sạch nó đi”. Bởi ngày nay, cả một quần đảo Hoàng Sa và một phần Trường Sa đang dưới gót giày quân giặc và nghiệt ngã thay, bọn giặc ấy là “bạn vàng” của đảng và đảng chủ trương “Để con cháu sau này chúng nó đòi”.

Rằng là: “Dân chủ là để dân được mở miệng”. Nhưng, Hồ Chí Minh đã quên đi một phần sau mà nay hệ thống hậu duệ đã bổ sung. Rằng: “Mở miệng, rồi sau đó nộp 7 triệu rưỡi hoặc vào tù”.

Rằng là: “Cán bộ là đầy tớ trung thành, tận tụy của nhân dân”. Nhưng Hồ Chí Minh đã thiếu, rằng hệ thống đầy tớ đã đầy đọa, phá hoại và làm cho ông chủ khuynh gia, bại sản và sẵn sàng đưa ông chủ vào tù. Đó là loại đầy tớ vô dụng và phản phúc.

***

Trở lại câu chuyện nhà cầm quyền Việt Nam mở rộng phong trào từ Nam đến Bắc rình rập, bắt phạt người dân từ mỗi cái like, từ mỗi câu comments trên mạng xã hội, người ta thấy ở đó nổi lên điều gì? Ở đó, có hay không hệ thống “cán bộ của dân, do dân, vì dân” hay những đảng viên trong sạch, vững mạnh… như bao lời tự sướng của đảng?

Bản lĩnh của một người quân tử, một kẻ làm quan là phải biết lắng nghe lời nghịch nhĩ. Nhưng khi một hệ thống tự xưng là “vô địch”, là “tinh hoa” lại run rẩy trước một bài viết trên mạng xã hội, thì đó không phải là sức mạnh – đó là sự yếu hèn núp bóng bạo quyền.

Nhìn vào hệ thống đảng và nhà nước ngày nay, người ta cảm thấy ngột ngạt trước hàng loạt viện nghiên cứu, học viện này học viện kia, từ triết học đến Hồ Chí Minh, từ Ban này sang Ban khác rùng rùng tràn ngập và ngốn những khoản tiền dân khổng lồ.

Một đảng tự nhận là “khoa học của mọi khoa học” với hàng loạt ban, bệ, hệ thống nghiên cứu đến thực hành… Vậy mà vẫn không đủ dũng khí để đối diện với một ả đàn bà 5 con nheo nhóc kia khi bàn đến những vấn đề thực tế xã hội và luật pháp. Để rồi lại phải thò bàn tay nhớp nhúa, bạo lực mà tóm lấy đẩy vào tù thì đó là sự phá sản về mặt trí tuệ và nhân cách.

Nhìn vào bộ máy công an ngày nay, người dân không khỏi kinh ngạc trước sự phình to vô độ: từ kỵ binh đến không quân, từ thiết bị giám sát viễn thông tinh vi đến đội ngũ dư luận viên nhung nhúc tướng tá. Một hệ thống hùng hậu, được trang bị tận răng từ lương bổng gấp đôi dân sự đến đặc quyền lấy tiền phạt để tự chi tiêu, lại được huy động để bắt giữ bà Hoàng Thái Hồng – một người mẹ đơn thân nuôi bốn con nhỏ, trong đó có một bé bị tự kỷ.

Sự bất chính hiển hiện rõ rệt ở đây: Công lý không thể được thực thi bằng cách chà đạp lên nhân đạo. Một chính quyền vững mạnh phải coi hạnh phúc của trẻ em là ưu tiên hàng đầu.

Khi lệnh bắt giữ được ký, những kẻ cầm quyền có nghĩ đến tiếng khóc của đứa trẻ tự kỷ khi đêm về thiếu hơi ấm của mẹ? Sự “quang vinh” nằm ở đâu khi chiến thắng của một bộ máy nghìn tỷ, triệu tỷ lại là việc tống giam một người đàn bà nhếch nhác nheo nhóc? Việc dùng đại bác để bắn một con chim sẻ không chứng tỏ sự lợi hại của vũ khí, nó chỉ chứng tỏ sự hoảng loạn của kẻ cầm lái.

Chúng ta thường nghe các lãnh đạo rao giảng về “chấp nhận sự khác biệt”, về “hòa giải, hòa hợp dân tộc”. Nhưng thực tế cho thấy, đó chỉ là những thứ “ngôn ngữ trang trí” dành cho ngoại giao.

Đó là việc họng súng đi trước, lời nói đi sau. Chấp nhận sự khác biệt không phải chỉ cho phép dân khen Đảng theo nhiều cách khác nhau, mà là phải chấp nhận cả những lời chỉ trích cay đắng nhưng đúng sự thật.

Khi họng súng của lực lượng trấn áp luôn đi trước và lệnh bắt giam được ban hành trước khi có bất kỳ sự đối thoại nào, thì cái gọi là “hòa hợp” chỉ là sự bắt buộc người dân phải khuất phục. Đó là hành vi rừng rú.

Đó là tính bất chính của pháp luật. Việc lạm dụng Điều 117 Bộ luật Hình sự để biến những ý kiến ôn hòa, phân tích pháp lý thành tội “chống phá” là một hành vi bóp méo công lý.

Khi một nhà nước đi rình rập từng cái Like, từng hơi thở của dân trên mạng xã hội, xã hội đó đã biến thành một trại chăn nuôi đúng nghĩa.

Người Việt có câu “Y phục xứng kỳ đức”. Những vị tướng tá ngực đầy huân chương, những quan chức rao giảng đạo đức trên tivi, liệu họ có thấy xấu hổ khi đối diện với lương tri?

Sự bất chính còn nằm ở chỗ: Trong khi dân bị bắt vì “mở miệng”, thì chính những lãnh đạo cấp cao lại thừa nhận hệ thống đang bị đục khoét bởi “một bầy sâu” (Trương Tấn Sang) hay “ăn của dân không từ một thứ gì” (Nguyễn Thị Doan).

Vậy thì, khi người dân chống lại “ổ sâu mọt” ấy, họ đang làm đúng lời dạy của Hồ Chí Minh: “Nếu chính phủ hư hỏng, thì nhân dân cần phải phế bỏ”. Thế nhưng, kẻ đi bắt lại là kẻ được trả lương để bảo vệ “cái bình đầy chuột”. Vậy phải chăng, đó là ví dụ điển hình của sự lừa đảo?

Đó là sự đảo lộn giá trị khủng khiếp nhất.

***

Những ngày này, khắp nơi la liệt cờ, khẩu hiệu và đủ mọi cách có thể nghĩ ra để tiêu tiền dân cho cái gọi là “Đại hội đảng CSVN” – một màn trình diễn khá sống sượng cứ “đến hẹn lại lên” đốt tiền dân như đốt lá rừng.

Những lá cờ ấy, những đống hoa ấy, những câu khẩu hiệu ấy có làm cho đảng “Vinh quang” không khi mà trong những căn phòng chật hẹp, rách nát, bốn anh em thơ dại đang ôm nhau ngóng mẹ và đứa bé tự kỷ không hiểu mẹ đi mãi sao không về?

Những cuộc họp đại hội rầm rộ sắp tới với hàng ngàn “tinh hoa” tề tựu sẽ chẳng có nghĩa lý gì nếu không một ai trong số đó dám lên tiếng trước sự bất công đang đổ xuống đầu những đứa trẻ vô tội của bà Hồng.

Quyền lực chính đáng được xây dựng trên sự tự nguyện và lòng dân, không phải trên nỗi sợ hãi. Việc trấn áp những tiếng nói bất đồng có thể tạo ra một sự im lặng chết chóc, nhưng đó là sự im lặng của sự khinh bỉ và tích tụ phẫn nộ.

Lịch sử sẽ không ghi nhớ những lời rao giảng giả dối, nhưng sẽ ghi nhớ sự hèn nhát của một hệ thống triệu người khi đối đầu với một người phụ nữ đơn độc.

“Y phục” có thể lộng lẫy, nhưng “kỳ đức” đã tan nát khi chính quyền quyết định hãm hại chính dân mình vào tận cùng của tuyệt vọng chỉ vì họ dám “mở miệng” để mong cầu một sự tử tế.