14-8-2025
Tiếp theo kỳ 1
Giá trị của cái bằng khen, với mỗi người đều không giống nhau. Có người rất hờ hững, có người rất tự hào. Dù tôi luôn thấy cái bằng khen của Bộ trưởng hay cái bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh, thành chỉ là khoản tiền tương đương một hệ số lương cơ bản (thời giá là 2,34 triệu đồng) nhưng tôi vẫn tôn trọng bất kỳ ai nâng niu cái bằng khen.
Có được sự ghi nhận nào đó, cũng là niềm vui cá nhân. Tôi từng ngồi gật gù cả buổi sáng, để bày tỏ đồng cảm, khi một đồng nghiệp cao niên hứng thú bày ra mấy chục cái giấy khen, và tỉ mỉ miêu tả mỗi hoàn cảnh được trao tặng. Dĩ nhiên, cái giấy khen của sở, của phường, của xã, của trường, của hội chọi trâu hay của hội hoa kiểng (may là chưa có hội nuôi gà lôi trắng) đều có ý nghĩa thấp hơn cái bằng khen.
Vậy mà, có một cái bằng khen khiến tôi day dứt mãi…
Thời điểm vừa khống chế xong Covid-19, nghe đồn giới đại gia bất động sản đang nhắm vào Cần Giờ, nên tôi cũng đi ngó nghiêng cho vui. Sở dĩ Cần Giờ có thể trở thành khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn, là nhờ bao nhiêu hộ dân nơi dây chăm sóc từng cây bần, từng cây đước, từng cụm dừa lá, từng bụi ô rô…
Ghé vào một hộ giữ rừng ở xã Tam Thôn Hiệp. Căn nhà tềnh toàng, nhưng cực kỳ ấm áp bởi sự hiếu khách và sự chất phác của gia chủ là người đàn ông trung niên. Thì ra, khi con người giữ được rừng, thì họ cũng giữ được phẩm chất lương thiện.
Vị trí trang trọng nhất trong căn nhà, được dành làm nơi treo một cái bằng khen của UBND TP.HCM. Nội dung hiển thị trên cái bằng khen là biểu dương một người phụ nữ đã đóng góp cho sự nghiệp bảo vệ và phát triển rừng Cần Giờ, còn người đã ký thay Chủ tịch UBND TP.HCM thì đang thụ án sai phạm quản lý đất đai gây thất thoát lãng phí.
Người đàn ông trung niên, thổ lộ: “Bằng khen của má tui. Hơn 30 năm giữ rừng, má tui mới được bằng khen này. Khi biết người ký bằng khen đã bị bắt do tham nhũng, má tui buồn lắm. Có thủ tục nào để đổi bằng khen khác không?”.
Tôi hơi ú ớ, rồi đành lấp liếm: “Có sao đâu. Người ký bằng khen, tuy là tội phạm tham nhũng nhưng vẫn nguyên là lãnh đạo thành phố”.
Ánh mắt người đàn ông trung niên hơi cụp xuống, rồi lặng lẽ nhìn ra dòng sông Lòng Tàu đang trôi mênh mông trước căn nhà. Khoảng cách giữa chữ ký vàng và tư cách dỏm, bỗng nhói lên điều gì như ngậm ngùi, như đắng đót, như chát chua… Con nước nào cuốn trôi dùm nỗi buồn xa xôi, con nước nào cuốn trôi dùm niềm riêng ứ nghẹn…
