Về chữ “duyên” trong đạo Phật và cách hành xử của Minh Tuệ

Thái Hạo

5-2-2025

Nhân duyên là một quy luật, tùy duyên là một cách sống. Minh Tuệ nhất quán điều này, tiếc rằng nhiều người không hiểu ông.

Trong nhận thức của một nhà tu hành, vạn sự trên đời đều có nhân duyên, không có gì tự dưng sinh ra hay tự dưng mất đi, vì thế họ chấp nhận chúng một cách vô điều kiện trong tâm thái bình đẳng và xả bỏ, kể cả tính mạng. Cũng vì thế, họ không cầu sự thuận lợi hay an toàn, tất cả với họ đều “tốt đẹp”.

Điều này giải thích cho việc Minh Tuệ hoàn toàn thả lỏng trong mọi tình huống, từ việc bị đám đông đeo bám đến việc bị “úp sọt” ở Huế hay hành trình đi Ấn Độ. Việc Đoàn Văn Báu tự tìm đến cũng là nhân duyên, ông vui vẻ chấp nhận Báu, rồi Báu rời đi cũng là nhân duyên, ông bình thản gật đầu.

Cũng bởi tư duy và ứng xử này, việc duy ý chí trong sắp đặt, chỉ đạo, can thiệp của Báu về chuyến hành trình là trái với lý nhân duyên và ngược với tinh thần tùy duyên của người tu. Tức là nó đụng đến cốt lõi của tư tưởng và ứng xử trên đường cầu đạo của họ. Một người đã có bản lĩnh như Minh Tuệ thì không sao, nhưng với Báu (và hầu hết) thì phiền não, một thứ phiền não tự chuốc lấy vì tham vọng dùng ý chí để “thu xếp” quy luật.

Bất biến, tùy duyên; tùy duyên nhưng bất biến. Nắng mưa, sương tuyết, ốm đau, sống chết…, cứ tùy theo cảnh duyên mà sống, không cưỡng cầu. Nhìn bề ngoài, tùy duyên giống với tùy tiện, nhưng sâu xa hơn nó thể hiện một tự do tinh thần tuyệt đối: Không khởi tâm trước hoàn cảnh. Đây là điều ông Báu không hiểu, vì thế ông thường trách Minh Tuệ là trả lời nước đôi, không rõ ràng.

Minh Tuệ nói, anh Báu ở lại cũng tốt đẹp mà đi cũng tốt đẹp! Báu không hiểu được. Ở lại cũng tốt đẹp vì duyên còn, đi cũng tốt đẹp vì duyên hết, và quan trọng là ở hay đi cũng không ảnh hưởng gì đến tâm ông.

Minh Tuệ không dùng ý chí để đưa ra quyết định, “hợp thời” thì làm, thế thôi. Nó giải thích cho việc Minh Tuệ không ngăn cản, cũng không mời gọi, ai muốn đến thì đến, muốn đi thì đi, ai phỏng vấn cứ phỏng vấn, hỏi thì nói, không thì thôi. Điều ấy có nghĩa là, nếu bây giờ vì lý do nào đó mà phải quay về, ông cũng bình thản như lúc khởi hành. Người ta khổ vì chống lại nhân duyên chứ không phải bởi bản thân hoàn cảnh.

Không bàn về sự hay dở của triết lý này, nhưng phải hiểu rằng đó là tư duy và lối sống của người tu hành. Vì cái họ cầu không phải là sự thuận lợi của hoàn cảnh (nhân duyên), mà là làm chủ được tâm mình: Không xao động trước cuộc đời. Phải hình dung rằng họ hướng đến rèn luyện một cái tâm phẳng lặng như gương, phản chiếu mọi biến động của đời nhưng không bị hoen ố. Đến Ấn Độ không phải là mục đích, làm chủ cái tâm mới là tông chỉ.

Nay, nhiều người cũng hay nói “tùy duyên” nhưng kỳ thực nó giống với tùy tiện nhiều hơn, thậm chí chỉ dùng nó như là một sự ngụy tín nhằm trốn chạy, che đậy và thoái thác trách nhiệm với mình và tha nhân.

Cốt tủy của tùy duyên là tự do: Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào anh vẫn là anh, bình thản, an nhiên, tự tại, không từ bỏ mục tiêu. Sống theo cảnh duyên nhưng tâm bất biến: Trong sáng, không vướng lụy phiền. Đó chính là giải thoát…

_______

Ghi chú: Tựa bài do Tiếng Dân đặt

Bình Luận từ Facebook

5 BÌNH LUẬN

  1. HỌC GIẢ: BÙI CHÍ VINH

    Cũng đi khất thực
    Cũng đợi cúng dường
    Bên là huyền thoại
    Bên là ma vương

    Đi để thành đường
    Chỉ mình Minh Tuệ
    Đi để bất lương
    Nhiều vô số kể

    Cũng vờ tuyên thệ
    Cũng cạo trọc đầu
    Bên là bể khổ
    Bên là bể dâu

    Hạt bụi ở đâu
    Cũng về cõi Phật
    Hạt sạn ở đâu
    Cũng lòi bản chất

    Báu vật cũng mất
    Không bóng không hình
    Chỉ còn chiếc lá
    Rơi từ vô minh !

    14-3-2025
    BCV

  2. Gs VL

    Lắm người kiến thức làng nhàng
    Vẫn mơ được xếp vào hàng giáo sư.
    Nhà giáo gắn thêm mác sư
    Thành kẻ vọng trọng ngất ngư dạy trò.

    Nhiều khi chỉ biết nói mò
    Vẫn là trưởng lão lái đò hạng sang.
    Mặc cho thời thế hỗn mang
    Có danh, có vị, chẳng màng cười chê.

    Thảm thay cái đám u mê
    Chạy theo danh hão bất nê chuyện đời.
    Thương cho nước, xót cho đời
    Để đám danh hão à ơi dạy người.

    Nguồn mạng.

  3. BÙI CHÍ VINH

    Sáu năm đơn độc chân tu
    Hôm nay thức ngộ ruồi bu đầy mình
    Ma tăng Thích Trúc Thái Minh
    Kèm tên chống gậy rập rình kế bên

    Mới đầu đi chỉ “mình ên”
    Bây giờ hết Báu lại thêm Hải… hùng
    Đường sang Tây Trúc chập chùng
    Bao nhiêu yêu khí hành hung Đầu Đà

    Tưởng tu là sạch oan gia
    Ai dè youtube tà tà quá giang
    Tưởng xa bọn Thích Chân Quang
    Ai dè “ba trợn” dọc đàng ăn theo …

    18-2-2025
    BCV


  4. Thân gởi CHỊ THOA – Người phụ nữ phu quét đường Hà Nội và Chú chó nhỏ Ngày cuối Năm Giáp Thìn
    ***********************************************

    Chị phu quét đường Hà Nội
    Vừa mất chú Chó Cuối năm
    Người bạn duy nhất chị có
    Giữa Giao thời đầy nhiêu khê
    Chú Bé Con kiên nhẫn ngồi
    Trên thành thùng rác đợi Chị
    Công việc nghe tưởng thường ngày
    Nhưng Biểu tượng vô cùng lớn
    Quét sạch rác rưởi Hà Nội
    Thượng tầng kiến trúc Cả Nước
    Ngay từ khu Lăng Ba Đình
    Quét sạch phế thải “thanh trừng”
    Nội bộ thái tử đỏ chói

    Người phu quét rác khốn khổ
    Ngày cuối cùng của Một Năm
    Ngồi khóc nức nở một mình
    Giữa Lòng Thủ đô Hà Nội…
    Cả tin Lương tri Lương tâm
    Xin trả Chú chó Bé con :
    Người Bạn duy nhất chị tin
    Khóc nức nở Chiều Giao Thừa
    Trên ghế đá Lệ Cuối Năm
    Người Hà Nội AI cũng xót xa
    Tháp Bút chứng nhân ghi chép
    Chị phu quét đường Hà Nội
    Mất Chó bé Con Cuối năm
    Tháp Rùa thu hình phụ nữ
    khắc khổ quần áo lấm lem
    Đội nón ngồi khóc nức nở
    Bên chiếc ghế đá Hồ Gươm
    Gương mặt khổ phu quét đường
    Mất Chó bé Con Cuối năm
    Người Bạn tâm giao hàng ngày
    Người phu quét rác quét đường
    Làm sạch đẹp Hà Nội Phố
    Lo lắm Chú chó Bé Con
    Sợ Thể phách Chú rơi vào
    Quán thịt cày tơ rựa mận
    Thương Chị thương Chó bâng khuâng…
    Thương Chị THOA thương Bé Con …

    HÀNG CHỤC TRIỆU LƯƠNG DÂN VIỆT

  5. Đã tu mà còn nhiều tham sân si… còn cầu cạnh mong lên thiên đàng, còn mong muốn người này người nọ theo mình lên đất Phật, còn không hiểu triết lý đạo đời. Vậy gọi là TU ah???

Comments are closed.