4-1-2025
Chương trình Vua Tiếng Việt (3/1/2025), Cố vấn, Nhà thơ Hữu Việt giải thích câu “Nước đổ lá khoai” như sau:
“…Bây giờ không biết các bậc cha mẹ mà gặp con cái bướng bỉnh, nhắc hay quên, không nghe lời thì có dùng câu này không, nhưng bà nhà tôi ngày xưa “Nói với mày cứ như nước đổ lá khoai ấy”. Vâng, vào là nó trôi nhanh lắm. Và tôi còn nhớ đến một câu thơ của Nguyễn Bính trong bài “Hai lòng”: “Lòng anh như mảng bè trôi/ Chỉ về một bến chỉ xuôi một dòng”, nhưng mà lại: “Lòng em như chiếc lá khoai/ Đổ bao nhiêu nước ra ngoài bấy nhiêu”.
Phần giảng về nghĩa bóng của ông cố vấn tạm chấp nhận được. Nói “tạm chấp nhận”, bởi đúng ra “Nước đổ lá khoai” là ví với trường hợp khuyên bảo, dạy dỗ mà không thấm, không có tác dụng gì, không tiếp thu, chứ không bao gồm chuyện đãng trí, “nhắc hay quên”.
Tuy nhiên, điều đáng bàn nhất ở đây là sự thâm thuý, tinh tế của dân gian khi chọn lá khoai làm hình ảnh so sánh đã bị ông cố vấn hiểu sai.
Trong thực tế thì nước đổ lên bất kỳ loại lá nào, lá chuối, lá bàng hay lá cọ,… thì nó cũng “trôi nhanh”, chứ không cứ gì lá khoai.
Vậy, vì sao dân gian lại chọn “lá khoai”?
Bề mặt lá khoai (hay lá sen hoặc một số loại lá khác) có phủ một lớp lông tơ như lớp sáp cực mịn khiến cho nước KHÔNG THẤM ƯỚT được. Bởi vậy, kể cả khi ta tìm cách hứng cho nước nằm lại trên lá khoai thì nó vẫn cứ TRƠ RA, KHÔNG THẤM, KHÔNG THỂ LÀM ƯỚT được bề mặt của lá, mà cứ lăn tròn, di động giống như những viên bi vậy. Trong khi với các loại lá khác, thì dù nước có “trôi nhanh” bằng mấy, nó vẫn THẤM ƯỚT, ĐỌNG LẠI chút ít trên chiếc lá sau khi đã trôi đi. Bởi thế, nếu Nguyễn Bính ví “Lòng em như cánh lá khoai/ Đổ bao nhiêu nước ra ngoài bấy nhiêu”, thì Xuân Diệu cũng viết: “Lòng ta là một cơn mưa lũ/ Đã gặp lòng em là lá khoai/ Mưa biếc tha hồ rơi hạt ngọc/ Lá xanh không ướt đến da ngoài”.
“Đổ bao nhiêu nước ra ngoài bấy nhiêu”, và “Lá xanh không ướt đến da ngoài”, chính là sự KHÔNG THẤM, KHÔNG ĐỌNG LẠI tí gì.
Dị bản của “Nước đổ lá khoai” là “Nước đổ đầu vịt”. Khi “nước đổ đầu vịt” thì nó cũng “trôi nhanh” chẳng khác gì đổ “đầu gà”. Nhưng vịt khác gà ở chỗ, lớp lông ở đầu vịt (cũng như toàn bộ thân mình của nó) có chứa một loại chất nhờn đặc biệt khiến cho nước KHÔNG THẤM vào được, kể cả nó vục đầu sâu xuống nước để mò ăn thì khi ngóc lên, đầu nó vẫn khô như thường.
Như vậy, sở dĩ dân gian ví với “nước đổ lá khoai” là bởi khi nước vào nó KHÔNG THẤM, KHÔNG ĐỌNG LẠI TÍ GÌ, chứ không phải “vào là nó trôi nhanh lắm” như lời giải thích của ông cố vấn.
Xin cảm ơn anh chị nào trong BBT đã tặng mình lá quốc kỳ VNCH quá đẹp, tung bay ngạo nghễ, từ lúc nhà có treo lá quốc kỳ thân yêu thì hai ống quần của tôi bị chó cắn nát bươm, trước đây chúng chỉ núp lùm cắn trộm nhưng dạo này chó đỏ xông thẳng vào nhà. Nhưng không sao, chấp nhất làm gì loài súc vật.
Ừ, bây giờ thấy có 1 bộ phận không nhỏ những người xuất phát từ các gia đình cách mạng, nhưng có giáo dục bao nhiêu cũng như nước đổ lá khoai, thậm chí đú (những) tren cực đoan như ĐMCS nữa
Nhà thơ ơi, cứ việc lấy lá cờ vàng của mấy con chó sủa ma ra mà chích đùi . Chúng nó sẵn sàng dâng cho các bác .
Nhà thơ, nhà văn xhcn kkk, pótay.mắm tôm. Ý nghĩa câu nước đổ đầu vịt, nước đổ lá khoai thời tôi hoc lớp 7 thì đã hiểu ý nghĩa của 2 câu đó vì cha mẹ hay ví von và sách vở cũng ghi chép rõ ràng. Nhà thơ mà còn hiểu chưa đúng thì chít mịa rồi nhà thơ ơi, bỏ nghề ra chạy xe ôm đi cha nội. Dốt mà ham hố bằng cấp này nọ. Thế nào là ham hố nhỉ, ham muốn nhưng vì tham nên hố kkk.