Tiễn biệt một kẻ sĩ xứ Nghệ

  •  
  •  
  •  
  •  

Nguyễn Khắc Mai

25-1-2021

Sáng nay 25-1-2021 nhờ Nguyễn Hữu Vinh mà tôi biết được tin anh Nguyễn đình Lộc đã ra đi. Dẫu biết rằng tuổi tám sáu (86) là đã đến cõi, nhưng vẫn bùi ngùi, như có chút gì hụt hẫng.

Tôi bắt đầu biết rồi quen thân với anh Lộc từ một Hội Thảo marathon do ban khoa giáo tổ chức hồi năm 1991, đề tài xây dựng nhà nước pháp quyền. Cứ mỗi tuần một buổi họp, bàn về một chủ đề nào đó liên quan đến vấn đề Nhà nước và Pháp luật. Tôi nhớ có GS. Đoàn Trọng Truyến, cóViện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật, anh Thảo, một nhà nghiên cứu luật học đáng kính và nhiều anh chị nữa, lâu rồi đã quên tên.

Đó là hội thảo lớn do chính hai ông Lê Đức Anh và Võ văn Kiệt chủ trì, để chuẩn bị “ný nuận” cho xây dựng bản HP 1992. Tôi chỉ còn nhớ mình đã phát biểu mấy vấn đề, mà anh Lộc đã bình luận: “Cậu có ý kiến táo bạo đấy”. Và dường như anh Lộc bắt đầu có cảm tình với tôi.

Tôi nói, phải xây dựng một đạo Luật cho hoạt động của Đảng và phải hghiên cứu để luật hóa tư cách nhà nước của BCH Trung ương, coi đó như vai trò của một Thượng viện. Nếu không, Đảng sẽ hoạt động vênh ra khỏi quỹ đạo của Luật pháp và Hiến pháp.

Tôi không biết ý kiến ấy có tác dụng gì không, hay chỉ như phát tên bắn vu vơ ở chân trời. Nhưng khi tôi còn làm việc, tôi nghe anh em bên văn phòng Trung ương nói, có lần ông Kiệt nêu ý kiến tại một cuộc họp Bộ Chính trị, rằng có người đề xuất phải có Luật hoạt động cho Đảng, nhưng không thấy ai động ria động mép phản ứng, nên ổng nói: Thôi, tội gì mình mua dây trói mình.

Về sau, một số anh em, trong đó có Vũ Mão, đã nêu lại vấn đề này công khai trên báo. Bây giờ tôi coi đó chỉ là chuyện tào lao. Điều đáng nhớ là, từ đấy, kể cả lúc anh Lộc là Bộ trưởng, cho đến lúc về hưu, anh Lộc đã rất thân thiết với Trung tâm Minh Triết. Chúng tôi mời anh dự nhiều sinh hoạt học thuật, đi dã ngoại với nhau …

Tôi đã đến thăm anh ở nhà riêng và anh cũng đến chơi với tôi, trà lá tâm đắc. Khi tôi phát hiện và cho công bố hai câu thơ sấm của Cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm:

Biển Đông vạn dặm dang tay giữ,

Đất Việt muôn năm vững trị bình.

Rồi tổ chức hội thảo công bố “Chương Trình Minh Triết Làm Chủ Biển Đông”, anh Lộc đã hăng hái tham gia góp với chúng tôi nhiều ý kiến. Anh thật thà thú với tôi làm cho tôi cũng cảm động: “Mai này, mình làm Bộ trưởng 13 năm, mà trong đầu hai chữ Biển Đảo rất nhạt”.

Đây quả là một con người lão thức, dám nói cái điều thiếu sót của mình. Tôi đã đến tận nhà anh, đem tặng anh bức thư pháp viết hai câu thơ sấm kể trên, khiến anh rất vui.

Bây giờ Lộc không còn nữa, nhưng cái chồi lộc ấy đã phát triển tươi xanh, góp nhiều năng lượng cho đời. Tôi càng nhớ anh, càng quý mến cái nhân cách kẻ sĩ của anh. Anh ra đi ở tuổi tám sáu (86).

Con số 86 rất có ý nghĩa. Như vào năm 86 ở ta có cái Đại hội VI, nó mở ra một lối đi mới, đặt lợi ích của Dân lên trên hết, mà quá trình đó luôn luôn là một cuộc đấu tranh của một bên là những mong ước chân thành, thật sự coi Dân là gốc, nước, còn một bên đang cố níu kéo cái cỗ xe Đất Nước để trở thành quốc gia không muốn phát triển, như một nhà trí thức nữ tâm huyết đã nhận định.

Nhưng tôi càng quý anh khi thấy anh thuộc về nhóm số một. Đó cũng chính là niềm vui, niềm tự hào của anh khi thanh thản ra đi, phiêu diêu vào một cõi vĩnh hằng.

Tiễn biệt Anh và trong tôi vẫn còn hình bóng của một cành Lộc tươi xanh, trưởng thành, đang lan tỏa vào môi trường một năng lượng của khí sắc một kẻ sĩ xứ Nghệ.

Nguyên Khắc Mai, người già Ô Đồng Lầm,Nội.

Bình Luận từ Facebook

BÌNH LUẬN

Xin bình luận ở đây
Xin nhập tên của bạn ở đây