26-10-2026
1. Tiêu chuẩn hóa toàn cầu
Trên phạm vi toàn cầu, đại đa số các quốc gia đặt mốc từ đủ 18 tuổi trở lên làm điều kiện pháp lý tiên quyết để một công dân có quyền tự quyết định hoàn toàn việc hiến mô, tạng. Tuy nhiên, ranh giới tuổi tác này được luật hoá khác nhau giữa hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời.
Hiến tạng khi còn sống: 18 tuổi là chuẩn chung tuyệt đối.
Hiến tạng sau khi chết/ chết não
– Mô hình nhất quán 18 tuổi: Chỉ những người từ đủ 18 tuổi trở lên mới có quyền tự ký thẻ đăng ký hiến tạng sau khi chết. Nếu một người dưới 18 tuổi không may qua đời, việc hiến tặng không phụ thuộc vào ý chí trước đó của đứa trẻ, mà phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định nhân đạo của cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.
– Mô hình đồng thuận mở rộng: Cho phép thanh thiếu niên (từ 14–16 tuổi) tự đăng ký nguyện vọng hiến tạng sau khi qua đời khi làm căn cước hoặc bằng lái xe. Nhưng đây chỉ là sự ghi nhận nguyện vọng sơ khởi. Các nước theo mô hình đồng thuận mở rộng thiết lập rào cản nhiều tầng nghiêm ngặt để bảo vệ, trong đó có Quyền phủ quyết tuyệt đối của cha mẹ.
2. Quyền công dân, quyền bầu cử, quyền ứng cử, quyền hiến tạng và mâu thuẫn pháp lý
Đa số các nước, quỵ định quyền công dân, quyền bầu cử, quyền ứng cử và quyền hiến tạng đều từ 18 tuổi. Nhưng có khoảng 30% số nước đòi hỏi quyền ứng cử phải từ 21 đến 30 tuổi. Ví như ứng cử ở Hạ viện ở Mỹ và Nhật phải đủ 25 tuổi, ứng cử Thượng viện ở Nhật phải đủ 30 tuổi; Ứng cử Đại biểu Quốc hội ở Việt Nam cũng yêu cầu phải đủ 21 tuổi trở lên.
Tại sao như vậy? Đó là sự phụ thuộc vào mức độ trưởng thành để quyết định những việc hệ trọng.
Với số đông, như bản năng của tạo hoá, quyết định cắt bỏ cơ quan nội tạng của chính mình ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mệnh cá nhân – được xem là quyết định hệ trọng hơn quyết định bầu cử và ứng cử. Sự hệ trọng này không thể biểu diễn chính xác theo kiểu tuyến tính toán học, nhưng rõ ràng, nếu quyền ứng cử đòi hỏi từ 21 – 30 tuổi, thì quyết định hiến tạng còn cần độ chín muồi tuổi tác không thấp hơn.
Ở mặt khác, trẻ em 14 -16 tuổi bị luật pháp coi là chưa đủ nhận thức để thực hiện các hành vi xã hội thông thường: không được bỏ phiếu bầu cử, không được ký hợp đồng kinh tế, nhưng lại được công nhận chữ ký trong việc “định đoạt số phận thể xác của chính mình”. Đây là sự không tương thích logic pháp lý, tự mâu thuẫn trong việc định nghĩa “năng lực hành vi” của một con người.
3. Một số luận cứ khoa học về sự phát triển trí não con người
Khoa học thần kinh, tâm lý học phát triển và xã hội học cung cấp những bằng chứng thực nghiệm cho thấy tư duy của người dưới 18 tuổi chưa phát triển trọn vẹn. Sau đây là một số luận cứ chính.
a/ Sự chậm trễ của vỏ não trước trán
Đây là vùng não chịu trách nhiệm về các chức năng điều hành cao cấp: tư duy logic dài hạn, kiểm soát xung động, đánh giá rủi ro và hình dung về tương lai. Các nghiên cứu hình ảnh học hệ thần kinh chứng minh vùng não này chưa hoàn thiện cho đến năm 25 tuổi.
b/ Điểm kỳ dị của tuổi vị thành niên
Tuổi vị thành niên là khoảng thời gian phát triển đột biến của con người. Quyết định của trẻ em trong giai đoạn này phần lớn được dẫn dắt bởi vùng não cảm xúc và trí nhớ (limbic) vốn phát triển sớm hơn vỏ não trước trán. Hành vi của các em đôi khi đột ngột, lạ lùng. Bởi vậy việc giáo dục trẻ vị thành niên cần sự chú ý đặc biệt của cha mẹ và thầy cô. Nếu không đúng, tại điểm kỳ dị này, các em sẽ có những quyết định bất thường, đẩy cuộc đời rẽ sang một hướng bất lợi khác. Cho nên không thể dựa vào sự đòng ý của các em về hiến tạng trong giai đoạn này làm cơ sở pháp lý về sau.
c/ Sự biến đổi liên tục của nhận thức theo tuổi tác và hoàn cảnh
Trí tuệ con người không hoàn chỉnh tức thì, không phải là đại lượng cố định mà là một tiến trình tiến hóa liên tục. Cùng một vấn đề sinh tử, nhận thức của một người ở tuổi 15 (giai đoạn bộc phát), tuổi 30 (giai đoạn trưởng thành), tuổi 50 (giai đoạn chín chắn trải nghiệm) và tuổi 70 (giai đoạn đối diện với ranh giới cuộc đời) hoàn toàn khác nhau. Do đó, sự đồng ý hiến tạng lúc 15 tuổi hoàn toàn không có giá trị đại diện cho ý chí của chính con người đó khi ở tuổi 50. Việc luật pháp đóng băng lựa chọn của một đứa trẻ và áp đặt nó lên cả cuộc đời trưởng thành phía sau là vi phạm nghiêm trọng về logic khoa học hành vi.
d/ Mâu thuẫn về tính đồng thuận
Một quyết định y khoa có giá trị bắt buộc phải hội đủ: Thông tin, Năng lực nhận thức và Sự tự nguyện. Do cấu trúc não bộ đang trong giai đoạn “đột biến” và hệ giá trị nhân sinh quan chưa hề định hình ổn định, trẻ dưới 18 tuổi không thể đạt được tiêu chuẩn “Năng lực nhận thức hoàn chỉnh” đối với một vấn đề mang tính định đoạt thân thể lâu dài.
4. Không nhân văn
Không bàn về khoa học mà đề cập đến đạo đức. Tuổi nhi đồng, mới chỉ ở giai đoạn đầu đời, đầy thơ ngây. Ở tuổi đó, tạo hoá không cho con người nghĩ về cái chết – ngay cả trong giấc mơ. Thế mà chúng ta khảo sát bé 7,8 tuổi, hỏi chúng về cái chết, muốn chúng cho đi quả thận của chúng… mà bản thân chúng không biết nằm ở đâu.
Tuổi thiếu niên 14 -16 đang mơ mộng yêu đương – nhờ ban phát của tạo hoá để bảo toàn nòi giống. Luật pháp đã chưa cho phép kết hôn, lại còn toan “vẽ ra bức tranh ngày tận thế”, xin đi trái tim tràn máu nóng yêu thương vì “sự nhân đạo cứu giúp” ở đâu đó xa xăm.
Thật không nhân văn!
5. Nguy cơ thúc đẩy gia tăng tội phạm
Một hệ lụy khác khi luật pháp mở cửa cho việc hiến tạng dưới 18 tuổi là nguy cơ gia tăng tội phạm bắt cóc trẻ em và buôn bán người.
Khi rào cản tuổi tác bị xóa bỏ, cơ thể trẻ em lập tức bị biến thành một loại “hàng hóa y tế” có giá trị cao trên thị trường đen. Sự khan hiếm tạng ghép kết hợp với lợi nhuận khổng lồ từ thị trường phi pháp sẽ kích thích các đường dây tội phạm có tổ chức gia tăng săn lùng, bắt cóc trẻ em để lấy tạng.
Không chỉ ở thị trường “chợ đen”, dù y khoa hiện đại có đầy đủ kỹ thuật giải phẫu, định danh ADN để nhận biết tuổi của khối tạng, do sơ hở của hệ thống quản lý, tội phạm vẫn sẽ làm giả giấy tờ để đưa những đứa trẻ bắt cóc vào hệ thống dưới vỏ bọc hợp pháp “hiến tạng cứu người thân”.
Ở mặt khác, không loại trừ trẻ vị thành niên và cả người thân thúc đẩy bán tạng để giải cứu hoàn cảnh éo le. Dù vô tình, nhưng cũng là nhân tố làm gia tăng tội phạm.
Trẻ em là đối tượng yếu thế, không có khả năng tự vệ trước bạo lực và sự tinh vi của tội phạm buôn người. Nếu luật pháp không dựng lên một bức tường bảo vệ tuyệt đối bằng cột mốc tuổi tác, nhóm yếu thế mất đi lá chắn cuối cùng.
6. Về nhu cầu
Nguồn tạng để cứu người ở nước ta hiện còn thiếu. Nhưng xét trên toàn xã hội, tập hợp những người từ đủ 18 tuổi trở lên chiếm đại đa số dân số và là nguồn cung cấp tạng hiến đủ lớn (thực tế tại Việt Nam, số liệu từ Trung tâm Điều phối Quốc gia cho thấy 91,4% số ca ghép đến từ người hiến sống, còn tỷ lệ hiến từ người chết não chỉ đạt 0,6 trường hợp trên một triệu dân). Điểm nghẽn nằm ở nhận thức xã hội về chết não, không phải do thiếu quy mô dân số trên 18 tuổi. Việc hạ độ tuổi xuống dưới 18 không làm tăng đáng kể số lượng tạng hiến trên tổng thể, lại vi phạm các nguyên tắc khoa học, đạo đức và quyền trẻ em; thậm chí là có tội với thế hệ trẻ.
7. Hỏi ý kiến không có nghĩa là dân chủ
Không phải cứ hỏi ý kiến một bộ phận dân chúng là thể hiện dân chủ. Hỏi ý kiến phụ thuộc vào nhiều yêu cầu: hỏi về vấn đề gì, hỏi ai và hỏi như thế nào?
8. Từ chối
Nhìn nhận một cách toàn diện, việc duy trì quy định nghiêm ngặt về độ tuổi tối thiểu 18 đối với người hiến tạng là hoàn toàn phù hợp với bối cảnh thực tế tại Việt Nam.



Cần hiểu đầy đủ quy định , tại sao công dân đủ 18 tuổi được bầu cử và ứng cử đại biểu Quốc hội . Không chỉ ở VN mà nhiều nước khác Luật bầu cử cũng quy định như vậy . Bởi ở độ tuổi đó công dân mới đủ nhận thức về quyền và nghĩa vụ của mình . Bởi độ tuổi đó , bộ não con người mới phát triển , sinh lý, tâm lý tương đối hoàn thiện và đủ độ chín chắn quyết định các vấn đề hệ trọng đến cuộc sống của chính mình. Vậy mà, Bộ Y tế dự thảo lấy ý kiến hiến tạng của trẻ em từ 7 tuổi đến dưới 18 tuổi ?. Có lẽ bộ Y tế không đủ chuyên môn, kiến thức hiểu điều cơ bản đó ? Có lẽ đạo đức làm người không tồn tại trong tim và óc của họ ? Có thể đây là âm mưu của thế lực thù địch đang sai khiến bọn phản động trong Bộ Y tế đưa ra dự thảo này nhằm ngấm ngầm giết dần, giết mòn dân tộc Việt Nam ta ? Đề nghị điều tra và đưa bọn người độc ác này ra xét xử theo luật Hình sự .
Cho phép tớ được phản biện Ts Nguyễn Ngọc Chu, 1 nhưn zựt được xem là “tài năng” của đất nước
-Zìa chiện “Tiêu chuẩn hóa toàn cầu” cho phép tớ can du, Ts Nguyễn Ngọc Chu ạ . Hổng ít những người được xem là trí thức nhà mềnh, sau khi cưỡi ngựa xem hoa ở nước ngoài 1 thời gian thấy cái gì hay hay mún đem zìa, 10 người như 1, đều phải mod cho phù hợp mí đk đặc trưng & đặc thù của Việt Nam . OTPOR được Phạm Đoan Trang mod thành OCBOR là 1 ví dụ kinh điển .
-Níu nói Việt Nam PHẢI theo những tiu chửn của thía zới thì … nói chung rất phiền, Ts Nguyễn Ngọc Chu là 1 ví dụ khá sáng lạn . Níu xét về những đặc thù & đặc trưng của (riêng) Việt Nam, hoàn toàn có lý khi xem Ts Nguyễn Ngọc Chu là tài năng của đất nước . Ông là 1 đặc trưng & đặc thù của tất cả những gì được xem là tài năng của Việt Nam, but thats about it. Ts NNC là have, chớ hổng phải acquire. Ngoài ni hổng ai đủ điên để acquire mấy thứ như zị . Nhưng mí Việt Nam, những đặc tính Ts NNC chưng ra lại khít khìn khịt mí những đk đặc trưng & đặc thù mà chỉ Việt Nam mí có, Thus, nhận định ông là tài năng của đất nước hoàn toàn hợp ní, aka hợp mí những lô dít đặc thù của Việt Nam
-Đem những thứ như tiu chửn nước ngoài vào thì đất nước chỉ có loạn thui . For starter, toàn bộ hệ thống giá trị công nhận những người như Ts NNC là tài năng của đất nước sẽ bị đánh đổ, mà Ts NNC có thỉa được xem hiện này là on the top of the totem pole, có nghĩa 1 loạt những luminaries sẽ hiện nguyên hình là OCBOR … Brrr, nghĩ tới đó mà rùng cả mình
Thôi đi các bác ợ . Cứ mình là nhứt, cái gì cũng phải phiên phiến 1 tẹo, để phù hợp mí văn hóa Việt … OK, thì Nam nhà mềnh . Mấy thứ hổng phù hợp, cuộc trường kỳ kháng chiến đã đánh cho chúng cả cút lẫn nhào gòi
Thía lày là được gòi
Thui thì thía lày . Các bác vưỡn kiu gọi hòa giải hòa hợp nhưng làm thì … may quá không ai là Trump cả . Các trí thức nhà mềnh, nhứt là những người trong nước, nên trở thành những tấm gương sáng zìa hòa giải hòa hợp, Trần Văn Chánh, ủng hộ chế độ Ta, aka chế độ của dân tộc Ta . Thay vì cứ tạo ra những khó khăn, những chướng ngại vật cho hòa giải hòa hợp zư thía lày . Cứ ủng hộ mọi đề xuất của chế độ Ta, aka chế độ của dân tộc Ta, thay vì cứ bảo là thía zới thía lày thì ta phải theo, thì chế độ đâu còn ní zo để gây khó cho các bác nữa đâu
Cả nhân có quyền có ý kiến riêng của mình vế vấn đề hiến tạng bất kỳ là quan chức hay dân thường, người ít học hay bác học.Nhưng soạn luật nhất định phải là những người có kiến thức về luật pháp,y học,xã hội học và họ cũng phải tham khảo rộng rãi luật của các nước,nhất là các nước văn minh,tiến bộ.Họ cũng tham khảo các kiến thức có liên quan về y học,văn hoá,truyền thống dân tộc.Tôi chỉ phê phán chuyện phát động rầm rộ phong trào lấy ý kiến của trẻ con để soạn luật.Trẻ con ,theo luật trẻ con là cá nhân dưới 16 tuổi,là thành phần chưa trưởng thành.Mọi phương diện liên quan tới pháp luật phải do cha mẹ hoặc người giám hộ hướng dẫn và chịu trách nhiệm.Vậy thì các nhà soạn luật có dám đưa ra các điều luật căn cứ vào ý kiến trẻ con,quốc hội có dám thông quá các điều luật dựa vào ý kiến trẻ con không?Một số trẻ con vào độ tuổi nhất định theo luật,cũng như các người bị tâm thần,họ không chịu trách nhiệm về hành vi,lời nói của mình.Vậy tốn công,tốn của để phục vụ phong trào lấy ý kiến trẻ con rộng khắp và kết quả thì không biết để làmgì, chẳng phải là một việc ngớ ngẩn,phí phạm công sức và tiền của của xã hội sao.Tôi nghĩ, những vị có trách nhiệm phát lệnh phòng trào lấy ý kiến trẻ con về luật hiến tạng hay bất một luật nào khác phải tự kiểm điểm và công khai xin lỗi về sự nông cạn của mình mới hợp với lẽ phải.
Bài viết này do Nguyễn Ngọc Chu hay Nguyễn Ngọc Như Quỳnh viết ?