Trần Quốc Sĩ
15-6-2026
Chỉ trong vòng năm năm, số trường đại học tại Hoa Kỳ đào tạo chuyên ngành Trí tuệ Nhân tạo (AI) đã tăng từ 5 lên 74 trường. Nếu tính cả các chương trình phụ (minor), con số đã lên gần 200.
Sự phát triển nhanh chóng ấy khiến người ta đặt câu hỏi rằng đây là sự thích nghi cần thiết của nền giáo dục trước một cuộc cách mạng công nghệ, hay chỉ là một cơn sốt mới mà các trường đại học không muốn bỏ lỡ cơ hội?
Nhìn bề ngoài, chiều hướng này hoàn toàn hợp lý. A.I. đang len lỏi vào mọi lĩnh vực của nền kinh tế, từ tài chính, y tế, sản xuất đến truyền thông. Sinh viên và người đi làm đều hiểu rằng dù thích hay không, họ cũng sẽ phải sống và làm việc trong một thế giới có AI.
Các trường đại học nhận thức rõ điều này. Đồng thời, họ cũng hiểu rằng nếu không bắt kịp “phong trào” AI, họ có thể sẽ không thu hút được sinh viên.
Nhưng chính ở đây chúng ta có một câu hỏi quan trọng hơn.
Liệu các chương trình AI mới này thực sự đào tạo chuyên gia AI, hay chỉ là những chương trình computer science được gắn thêm một nhãn hiệu mới?
Ngay trong giới học thuật, người ta cũng không biết chắc. Nhiều chương trình AI mới có nội dung gần giống với ngành computer science cũ. Ở một số trường, người ta chỉ thêm vài môn học mới rồi đổi tên tấm bằng.
Một số trường danh tiếng như Carnegie Mellon dạy AI như một ngành học có nền tảng, đào tạo những người sẽ xây dựng các mô hình và hệ thống AI trong tương lai. Nhưng nhiều trường khác lại tập trung vào việc sử dụng công cụ AI hơn là hiểu sâu về cách chúng hoạt động.
Sự khác biệt ấy có thể không quan trọng đối với người học ngày nay. Nhưng nó có thể trở nên rất quan trọng khi bước vào thị trường làm việc. Vì cuối cùng, các cơ quan tuyển dụng không chỉ nhìn vào cái tên của tấm bằng. Họ sẽ nhìn vào khả năng thực sự của người xin việc.
Điều thú vị là cơn sốt AI hiện nay cũng phản ánh một vấn đề lớn hơn trong nền giáo dục đại học. Trong nhiều năm qua, các trường đại học bị chỉ trích vì chậm thay đổi, đào tạo những kỹ năng không còn phù hợp với thị trường lao động. Nay, khi họ phản ứng quá nhanh với AI, người ta lại lo rằng họ đang chạy theo xu hướng thay vì xây dựng một nền tảng lâu dài.
Đó là nghịch lý của thời đại AI. Nếu dậm chân tại chỗ, họ sẽ bị xem là lạc hậu. Nếu chạy quá nhanh, họ sẽ bị nghi ngờ là chạy theo phong trào.
Có lẽ câu hỏi đúng không phải là, liệu AI có phải là một “bong bóng” hay không. Câu hỏi đúng là các trường đại học đang dạy sinh viên cách hiểu AI, hay chỉ đang dạy họ cách sử dụng một công cụ đang thịnh hành?
Bởi lịch sử công nghệ cho thấy công cụ luôn thay đổi. Những người chỉ học cách sử dụng một công cụ thường bị thay thế khi một công cụ mới xuất hiện.
Lúc xưa, khi học ngành kỹ sư điện, nói thật, tôi cũng không biết rằng sau khi ra trường, kiến thức của mình còn dùng được hay không. Nhưng rồi tôi nhận thức được rằng nếu mình hiểu căn bản, hiểu dữ liệu, hiểu toán học, hiểu tư duy phân tích và hiểu cách công nghệ tác động đến xã hội thì mình có khả năng thích nghi lâu dài.
Và đó có lẽ cũng là bài kiểm tra thực sự của các chương trình AI ngày nay. Không phải là số lượng sinh viên ghi danh của từng trường. Mà là mười năm nữa, những người tốt nghiệp từ các trường đó có còn giữ được giá trị của mình hay không?
Rất tán thành các trí thức chống Trump ở Mỹ Đình dùng gú gồ vào những việc có ích hơn, giả dụ dư thía lày
& hoàn toàn đồng ý với tác giả, Việt Nam hổng nên bắt chước Mỹ . Thấy Ngụy & Viktor Orban hông ? Exactly! Lựa chọn của dân tộc đó .
Việt Nam chỉ nên dùng trí tuệ để lừa Mỹ, tạo cho Mỹ -nhứt là trí thức gốc Việt- có cảm/ảo tưởng rằng mình là thía lày . Trang Tử giết người, Đừng nghe những gì Trump nói, Ethanol gây ung thư … Yên chí đi, hễ cha anh các bạn đã từng quyết tâm hy sinh tất cả để theo đuổi Chủ nghĩa Cộng sản thì ai còn xem mình là người Việt, dù ở đâu, cũng tin tưởng các bạn hít chơn hít chọi á . Và họ tỏ rõ quyết tâm tin lém lém lun nha