Năm trụ cột quyết định nhân sự

Nguyễn Ngọc Chu

18-11-2025

1. THỂ CHẾ ĐÃ MỞ CHƯA?

Phát biểu sáng 15/10/2025 khi chủ trì phiên họp của ‘Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số’, TBT Tô Lâm nhấn mạnh khát vọng vươn mình cùng trăn trở tại sao chúng ta chưa có bước tiến tương xứng. Thể hiện qua ba điểm sau đây.

– “Nhìn ra thế giới thấy rất sốt ruột, các nước đi rất nhanh”.

– “Chúng ta phải có tầm nhìn quốc tế chứ không chỉ ở góc sân nhà mình, trong làng xóm của mình”.

– “Thể chế đã mở, quyết tâm chính trị đã có, sao vẫn còn tình trạng trên nóng dưới lạnh”. “Vẫn còn những điểm nghẽn, vẫn còn tình trạng sợ sai, sợ trách nhiệm” [1], [2].

2. LẮNG NGHE PHẢN BIỆN

Tiếp Đoàn đại biểu tham dự Hội thảo quốc tế Việt nam học lần thứ 7, sáng ngày 26/10/2025 TBT Tô Lâm khẳng định: “Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn lắng nghe các ý kiến phản biện khoa học độc lập, nghiêm túc, thiện chí” [3].

3. NĂM TRỤ CỘT QUYẾT ĐỊNH NHÂN SỰ

“Thể chế đã mở”. “Sao vẫn còn tình trạng trên nóng dưới lạnh”? “Sao vẫn còn những điểm nghẽn, vẫn còn tình trạng sợ sai, sợ trách nhiệm”?

Đó là do nhân sự. Nhân sự chưa đúng dẫu “thể chế đã mở” thì “vẫn nghẽn, vẫn sợ sai, vẫn sợ trách nhiệm”.

Trong thời gian qua, chúng ta chứng kiến việc thuyên chuyển cán bộ chưa từng thấy trong 40 năm gần đây. Hàng loạt cán bộ thay đổi vị trí công tác. Cán bộ được di chuyển qua nhiều vị trí trong thời gian rất ngắn. Việc thuyên chuyển cán bộ thể hiện tính quyết liệt, khát vọng đổi mới, mong muốn thay đổi để tiến nhanh.

Nhưng ở mặt khác, nó đối diện với các thách thức nổi cộm: Thời gian quá ngắn không đủ quen việc mà thể hiện tài năng; lại không đúng chuyên môn, vì ở nhiều vị trí công việc. Hệ quả là sẽ khó mang lại hiệu quả mong muốn.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, để lựa chọn nhân sự cho các vị trí quan trọng, không thể bỏ qua năm tiêu chí trụ cột dưới đây.

1. Năng lực thiên phú;

2. Chuyên môn được đào tạo;

3. Tôi luyện qua thực tiễn;

4. Cạnh tranh sòng phẳng;

5. Được đánh giá tuyển chọn bởi số đông.

Nhân sự là tối quan trọng. Chúng ta đang thay đổi để tiến lên. Chúng ta sốt ruột vì thế giới tiến nhanh mà ta tiến chậm. Muốn tiến nhanh cùng thế giới, việc lựa chọn nhân sự không thể theo con đường cũ, mà phải đi cùng nhân loại.

Trên một bàn cờ, vị thế và công năng của xe, pháo, mã, tượng rất khác nhau. Nếu quân cờ nào cũng thay thế được nhau thì ván cờ không còn ý nghĩa. Tự cho cán bộ khả năng “đa zi năng” chính là đã tầm thường hoá vị trí công việc.

___________

Tài liệu dẫn:

[1] https://tuoitre.vn/tong-bi-thu-to-lam-phai-co-tam-nhin-quoc-te-chu-khong-chi-o-goc-san-nha-minh-2025101509450074.htm

[2] https://danviet.vn/tong-bi-thu-to-lam-nhin-ra-the-gioi-thay-rat-sot-ruot-cac-nuoc-di-rat-nhanh-d1370528.html

[3] https://baophapluat.vn/tong-bi-thu-to-lam-dang-va-nha-nuoc-viet-nam-luon-lang-nghe-cac-y-kien-phan-bien-khoa-hoc-doc-lap-nghiem-tuc-thien-chi.html