Thế giới hậu đại dịch Corona

Financial Times

Tác giả: Yuval Harari

Dịch giả: Phạm Hạnh

21-3-2020

Cơn bão này rồi sẽ qua đi nhưng những lựa chọn bây giờ có thể sẽ thay đổi cuộc sống của chúng ta trong tương lai.

Corona – Kháng thể đánh nhau và tảng băng chìm (Phần 6)

Nguyễn Thọ

10-4-2020

Tiếp theo Phần 1 – Phần 2 – Phần 3  Phần 4Phần 5

Hôm nay các nhà khoa học Đức đã công bố một nhận định cực kỳ quan trọng về Corona. Nhóm nghiên cứu của giáo sư Hendrik Streeck, Viện vi trùng học thuộc đại học Bonn đã làm việc 10 ngày ở huyện Heinsberg, nơi tạo ra trái bom Covid-19 nhân dịp lễ hóa trang hôm 23.2.2020 tại Đức.

Mọi sự hy sinh, mọi công sức có thể phải đổ sông, đổ biển!

Trương Quang Vĩnh

10-4-2020

Tính từ ca nhiễm bệnh đầu tiên ở VN ngày 23/01, đến nay đã 2,5 tháng. Từ những chủ trương quyết liệt của Chính phủ, sự làm việc không mệt mỏi của BCĐ quốc gia và các tỉnh, thành; đặc biệt BCĐ TP Hà Nội đến sự hy sinh, tận tụy của đội ngũ y bác sĩ ở tuyến đầu chống dịch. Đến sự tận tụy của đội ngũ phục vụ ở các khu cách ly và sự đồng lòng, tự giác của nhân dân; chưa kể sự thiệt hại rất lớn về kinh tế-xã hội… để chúng ta có kết quả ban đầu hôm nay:

Ông Nguyễn Đức Chung có nói dối khi khuyên con ông tích trữ hàng hóa ở bên Mỹ?

Nguyễn Quang A

24-3-2020

Chuyện ông Chung (Hà Nội) hôm trước khuyên dân đừng tích trữ hàng hoá, hôm sau ông nói ông khuyên con ông đang học tại Mỹ tích trữ hàng hoá dùng cho 3 tháng và ở nhà không ra ngoài đã làm nóng mạng xã hội (MXH).

Con đường nghiên cứu vaccine chống virus corona

Deutschland Radio

Dịch giả: Võ Thu Phương

9-8-2020

Lời người dịch: Thông thường, người ta phải mất nhiều năm mới tìm ra vaccine cho một loại dịch bệnh. Tuy nhiên, vẫn có những dịch bệnh hiểm nghèo và tàn khốc, con người đã không thể (hay chưa thể) tìm ra vaccine hữu hiệu, như chống lại AIDS, sốt xuất huyết, sốt rét, dịch hạch, ung thư… Lần này, nhân loại gặp may! Sau nhiều lần nghi ngờ, tuyệt vọng và bi quan, ánh sáng đã le lói ở cuối đường hầm. Đây là bản dịch thông tin tổng quan mới nhất của đài truyền thanh CHLB Đức.

Thấy gì qua ca người Nhật tử vong ở Hà Nội dương tính với Covid-19?

Võ Thu Phương

15-2-2021

Báo VnExpress đưa tin: “Chiều 14/2, Sở Y tế Hà Nội xác nhận người đàn ông quốc tịch Nhật Bản tử vong tại khách sạn Somerset West Point ở quận Tây Hồ, xét nghiệm dương tính với nCoV. Người này thuê phòng ở tầng 9 khách sạn Somerset West Point, được phát hiện tử vong tối 13/2. Điều tra dịch tễ cho thấy người này sinh năm 1967, nhập cảnh Việt Nam ngày 17/1, cách ly tập trung tại phường 2, quận Tân Bình, TP HCM.

Mắc dịch là tại thiên tai, dập dịch là bởi thiên tài đảng ta

Dương Quốc Chính

1-3-2020

Stt trước mình lập ra để lắng nghe tiếng nói của anh em tin Chính phủ không giấu dịch. Mình đã đưa ra trước 3 luận điểm mà anh em thường đưa ra để biện hộ cho Chính phủ (gọi tắt để chỉ toàn bộ hệ thống chính trị đang được huy động để dập dịch).

Cúm Corona và Việt Nam

Nguyễn Huy Vũ

1-3-2020

Tuần rồi, chỉ trong 7 ngày, thị trường chứng khoán Mỹ đã “bốc hơi” 4,3 ngàn tỉ đô la Mỹ vì giới đầu tư lo sợ sự lan tràn của virus Corona sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng kinh tế. Chỉ số Dow Jones của 30 công ty lớn nước Mỹ mất 3.600 điểm chỉ trong một tuần. Những con số kỉ lục.

Phải trái corona

Blog 5xu

2-4-2020

Tôi đang nghĩ, con virus corona nó ở cánh nào: tả hay hữu? Có khi nào nó là một chiến sỹ cánh tả nhiệt thành, và đến lúc này, nó đang là ngọn cờ đầu với nhiều chiến công nhất?

Tình yêu và tuyệt vọng

Atlantic

Tác giả: Erika Hayasaki

Dịch giả: Bùi Như Mai

5-5-2020

Vợ chồng Chloe và Ted Le và bé Kendrick. Nguồn: Chloe Le / The Atlantic

Chloe Lê bị COVID-19 nhẹ. Ted, chồng cô, phải vào ICU (Intensive Care Unit – phòng chăm sóc đặc biệt dành cho người bị bệnh nặng). Trong nhiều tuần lễ, Chloe đã chạy đua với một hệ thống bị tắc nghẽn, cố gắng hiến huyết thanh của mình cho Ted với hy vọng cứu sống chồng.

Bài không tên

Đặng Xương Hùng

7-3-2020

Facebook thường xuyên hỏi bạn đang nghĩ gì? Thế nên có điều đang nghĩ chẳng nhẽ lại không viết ra.

Tại sao cuộc khủng hoảng này là một bước ngoặt trong lịch sử

New Statesman

Tác giả: John Gray

Dịch giả: Ngô S. Đồng Toản

3-4-2020

Biếm họa của John Gray

Thời đại toàn cầu hóa đã lên tới đỉnh dốc của nó và bắt đầu xuống dốc. Với những ai trong chúng ta còn chưa đứng ở tuyến đầu chống dịch Wuhan Coronavirus, thì việc dọn dẹp tinh thần của mình và nghĩ xem làm sao để sống trong một thế giới đã thay đổi, là một nhiệm vụ phải làm ngay. 

Những quan niệm sai lầm về viêm phổi Vũ Hán

Võ Xuân Sơn

16-3-2020

Hiện nay, cả nước ta lao vào chống dịch. Cả hệ thống chính trị được huy động, và mọi người dân đều quan tâm đến vụ này. Chính điều này làm cho phần lớn người dân có quan niệm, rằng bệnh Viêm phổi Wuhan, do Wuhan coronavirus gây ra, nguy hiểm lắm lắm.

Tin quan trọng về đại dịch nCoV: Vấn đề tái nhiễm bệnh hay do thiếu kháng thể?

Hành tinh Titanic

10-4-2020

Nam Hàn vừa thông báo có 91 bệnh nhân sau khi khỏi nCoV (xét nghiệm âm tính) thì bị tái nhiễm trở lại (xét nghiệm dương tính). Họ dự báo con số này sẽ tăng trong thời gian sắp tới, và cho rằng virus đã “tái hoạt động lại” (reactivated) trong cơ thể bệnh nhân.

Chống dịch không thể chỉ bằng quyết định chính trị

Huy Đức

20-4-2020

Chiều qua, 4 ca được xét nghiệm nhanh bằng test huyết thanh học cho kết quả dương tính đã làm chúng ta đứng tim. Ba ngày trước đó Việt Nam không ghi nhận ca nhiễm Covid-19 mới nào. May mà tối trễ, kết quả PCR cho biết 4 trường hợp này âm tính. Lần trước, test nhanh cũng phát hiện 3 ca dương tính giả, đã cho cách li cả đến F1, F2… để rồi khi xét nghiệm PCR thì âm tính.

Cần phải cẩn thận khi đưa ra và lan truyền những lời khen

Lê Nguyễn Duy Hậu

18-3-2020

Việc ca ngợi chính phủ và Vietnam Airlines vì đã “giải cứu” các công dân Việt Nam ở Châu Âu là một tình cảm rất bình thường của người vừa về từ vùng dịch. Thế nhưng, cũng cần phải cẩn thận khi đưa ra và lan truyền những lời khen này. Nó có thể gây ra những ngộ nhận rất nguy hiểm.

Công tác nước ngoài: Một hình thức tham nhũng hưởng thụ

Nguyễn Ngọc Chu

9-3-2020

1. Bệnh nhân Virus Vũ Hán N21 đi hạng thương gia khứ hồi Hà Nội – London (không dưới 3.000 USD) trị giá trên 70 triệu đồng. Giá trị này mua được 7 tấn gạo, nuôi sống một cán bộ thời bao cấp trong 44 năm 8 tháng, hay là nuôi sống 538 cán bộ trong một tháng (13kg/người/tháng).

Đồng bằng Sông Cửu Long (Phần 2)

Trương Nhân Tuấn

2-3-2020

Tiếp theo phần 1

Nam kỳ “lục tỉnh” không hẳn chỉ có hệ thống sông “Cửu Long” bị “cạn dòng” (và Biển Đông dậy sóng), nói theo các “học giả dân tộc chủ nghĩa”. Hệ thống sông Đồng Nai (gồm nhiều con sông như sông Sài Gòn, sông Soài Rạp, sông Vàm Cỏ (Đông và Tây), sông Thị Vải v.v…) hiện thời cũng “tơi tả” vì hạn, mặn. Nhất là lưu vực sông Vàm Cỏ.

Corona – Kháng thể đánh nhau và hành động của chúng ta (Phần 1)

Nguyễn Thọ

22-3-2020

Dịch viêm phổi Vũ Hán đang hoành hành, chẳng có thuốc chữa, chưa có vac-xin ngừa. Kẻ duy nhất đang hiên ngang, quyết tử, chống lại virus giết người này một cách có khoa học là hệ miễn dịch của con người chúng ta.

Hệ miễn dịch có thể nói là một đội quân được tổ chức chặt chẽ và hùng hậu nhất trong tất cả các loại quân đội. Chúng có bộ phận tình báo tìm hiểu virus, có chuyên gia phân tích kẻ thù và đưa ra cách đánh. Rồi các trường đào tạo bạch cầu cách diệt từng loại giặc. Các chiến sỹ kháng thể không biết sợ, chỉ biết nghĩa vụ là phải bao vây, tiêu diệt đám virus lạ kia.

Từ lính công binh xây dựng các hàng rào kháng thể, đến lính bộ binh bạch cầu chiến đấu với virus, dù chết như ngả rạ, nhưng chúng vẫn lao vào bao vây đám virus hung hãn. Chúng không phân biệt bạch cầu đỏ, bạch cầu vàng, bạch cầu hải ngoại hay bạch cầu trong nước.

Bạch cầu lãnh đạo hay bạch cầu dân đen đều hy sinh như nhau.

Dù biết mình là hệ thống được tổ chức thông minh nhất, hiệu quả nhất của tạo hóa, nhưng hệ miễn dịch không hề kiêu ngạo. Chúng biết khả năng thua trận là không nhỏ, nhất là khi gặp các virus mới. Dù thông minh hơn tất cả các loại siêu máy tính, không phải lúc nào chúng cũng phân tích kịp thời các yếu điểm của Virus để tấn công vào đó, trước khi bị sụp đổ.

Hệ miễn dịch không biết ngạo nghễ vì không có ban tuyên huấn, không có TV.

Thiên hạ thi nhau đưa ra các phỏng đoán về nguồn gốc con Corona, nào là phòng thí nghiệm Mỹ, nào là phòng thí nghiệm Vũ Hán, nào là dơi, là tê. Tiều phu xuất thân từ người ở rừng chỉ biết rằng, chính con người “văn minh” là nguồn gốc của các loại bệnh dịch. Nhiều bộ lạc thổ dân châu Mỹ, châu Úc đã chẳng đã bị xóa sổ bởi bệnh dịch của người da trắng đem sang?

Siêu vi trùng (virus) và vi trùng (bacteria) đã luôn tấn công con người từ ngàn đời. Chúng chỉ thắng các trận ban đầu. Khi hệ miễn dịch của người bóc mẽ được kẻ địch là chúng bị tiêu diệt.

Đến đầu thế kỷ 20, con người tìm ra kháng sinh (Antibiotica). Bọn vi trùng có hai kẻ thù: Kháng sinh và miễn dịch. Hai đánh một chẳng chột cũng què, con người đã cơ bản khống chế được vi trùng (Câu chuyện vi trùng nhờn kháng sinh thì tiều phu xin nhường cho các bác sỹ).

Nhưng virus không chịu cùng đẳng cấp với vi trùng. Võ nghệ cao cường, nó không sợ kháng sinh [1]. Nó chỉ phải đánh tay bo với bọn kháng thể. Cơ hội thắng thua phụ thuộc vào sức chịu đựng của địa phương xảy ra trận đánh, tức là bệnh nhân. Bệnh nhân khỏe, chịu đựng được cuộc chiến càng lâu thì hệ miễn dịch càng bóc mẽ virus và đánh thắng nó trước khi bệnh nhân chết. Bênh nhân đó trở nên miễn dịch.

Những người khỏe mạnh xung quanh bênh nhân đó, nếu biết cách giữ gìn, cách ly thì chỉ tiếp xúc với lượng vi khuẩn rất nhỏ phát tán trong môi trường. Lượng vi khuẩn đó không đủ quật ngã con người, nhưng giúp cho hệ miễn dịch trong người họ biết về đối thủ sắp tới, và dần họ cũng miễn dịch. Cùng với các bệnh nhân khỏi bệnh, họ tạo ra miễn dịch cộng đồng.

Càng nhiều người như vậy trong một cộng đồng (khoảng 60-70% dân số) thì những chị 17, chị 34 hay anh 21 có vào đấy cũng chẳng gây được tác hại. Họ bị bao quanh bởi những người miễn dịch.

Đó là nguyên tắc mà loài người tạo ra vắc-xin, tức là một loại “quân xanh”. Virus quân xanh mang các đặc tính của virus quân đỏ, nhưng yếu hơn nhiều, để tiêm chủng cho mọi người. Bọn quân xanh này không chủ tâm diệt người mà chỉ cố ý lộ bài để bọn kháng thể tập trận đánh nhau với bọn virus “quân đỏ”. Kết quả là bọn virus quân đỏ bị tiêu diệt (VN mà đấu thầu theo kiểu xanh- đỏ này thì siêu nhỉ).

Sau khi ôm đầu máu chạy, bọn Virus đỏ tập hợp lại lực lượng và rút kinh nghiệm. Chúng cũng tạo thành “Nhóm lơi ích” rồi tự diễn biến thành ra một loại virus mới, võ nghệ cao cường hơn.

SARS-CoV-2 cũng biến hóa như vậy, là một loại virus cực kỳ nguy hiểm, nấp dưới một cái tên rất nữ tính: Cô Rona. Nhiều chàng trai khỏe mạnh ôm cô gái 19 tuổi trong người 2-3 tuần mà không biết là mình đã bị dính. Khi đã phát bệnh thì tỷ lệ chết khá cao, nếu không được điều trị kịp thời. Chính vì khả năng tàng hình đó và mà cô Rona bành trướng rất nhanh, gây sợ hãi cho toàn nhân loại.

Điều trị thì hiện chỉ là dùng các loại thuốc ngăn ngừa triệu chứng hoặc tăng cường sức đề kháng, cuối cùng cũng chỉ để hỗ trợ hệ miễn dịch. Người nặng thì phải nằm máy thở, kéo dài sự sống, hy vọng các chiến sỹ kháng thể quây được các cô Rona. Tỷ lệ chết nhiều hay ít cũng phụ thuộc vào số giường cấp cứu hồi sức ICU có máy thở [2]

Như đã nói, chỉ có vác xin mới giúp chống virus trên diện rộng, mau chóng tạo ra miễn dịch cộng đồng. Nếu không có vac xin thì miễn dịch cộng đồng chỉ đạt được sau khi có rất nhiều người chết (đa số là người già và yếu). Còn các loại thuốc „thần dược“ được giật titre mấy tháng nay thì có thể tác dụng cho vài trường hợp. Nhưng chúng được thổi phồng trên mạng như loa phường đã làm với Xuyên Tâm Liên trong những năm 70-80.

Toàn cầu hóa đã đưa các cô Rona đến mọi ngõ ngách của thế giới. Dù mới có 172/195 nước thông báo có dịch, nhưng có lẽ 23 nước kia hoặc là bịt tin theo kiểu chú Kim, hoặc không có phương tiện thử.

Việc chống dịch Covid-19 chắc chắn là ưu tiên của tất cả các chính phủ, bất kể dân chủ hay không. Kẻ độc tài u muội nhất cũng biết là cô Rona không phân biệt ý thức chính trị, giàu, ngèo. (Nếu cô ta quật nhiều quan chức có vai vế, nhiều ái nữ chẳng qua vì đám này đi nhiều, bắt tay nhiều, nhậu nhiều và sờ mó nhiều mà thôi)

Cũng vì vậy mà tất các các nước đều chống cô Rona quyết liệt, chỉ khác nhau về cách thức. Ví dụ người Trung Quốc vốn ghét trai gái nên cứ ai bị nghi gian díu với cô Rona thì bị bắt như lợn, khiêng lên xe. Có phường còn vác đèn xì đến hàn cửa để cách ly người dân, không cho ra phố.

Ở các nước dân chủ thì tất nhiên không thể chơi kiểu đó được. Điều 1 hiến pháp Đức để nhân phẩm lên hàng đầu. (Sức khỏe để tận chương 2 hay chương 3 gì đó).

Do vậy việc tranh cãi cách chặn dịch của nước nào hay hơn là trò phù phiếm. Nhưng kiểu bền nhất là phải đi đến miễn dịch cộng đồng. Trong khi chưa có vac xin để đạt điều đó thì phải cắt các mối liên hệ người-người đến mức tối thiểu để số người bệnh luôn nằm dưới khả năng chữa trị của nền y tế.

Trung Quốc dùng các biện pháp quân phiệt quây và dập được ổ dịch ở Hồ Bắc, nhưng còn lâu mới miễn dịch cộng đồng cho 1 tỷ dân. Giờ họ phải khởi động lại nền kinh tế, thả lỏng cho đi lại để tránh sụp đổ. Nếu có cô Rona măt xanh mỏ đỏ ở đâu đó lọt vào thì rất có thể lại quay lại thảm kịch của tháng 12.2019.

Cái khó của cả TQ và thế giới là: Vừa phải cắt con đường lây lan, vừa phải đảm bảo kinh tế hoạt động. Vì nếu kinh tế không hoạt động thì y tế cũng tê liệt, bệnh viện tan rã. Chúng ta sẽ chết vì đói, chết vì không có giấy toilet, vì không có điện để vào FB khoe quần áo, trước khi chết vì cô gái 19 kia.

Tiều phu biết là từ Merkel, Trump, Tập, đến cả chú Đam đều khó nên hồi giờ ngậm tăm, đâu dám nói gì.

Trong khi Corona và kháng thể đánh nhau, hành động của chúng ta là: Ai không làm gì ra sản phẩm và lưu thông hàng hóa thì ở đâu ngồi đấy. Nhớ súc miệng, rửa tay, chờ vắc-xin và… tránh ngạo nghễ!

Ai yêu mẹ thì chớ mang bệnh hoặc phiền hà rắc rối về cho quê mẹ.

Lợi dụng cuối tuần các bác sỹ không để ý, tiều phu múa rìu qua mắt thợ.

(Còn tiếp)

—–

[1] Virus không sợ kháng sinh, nhưng sự phát triển của chúng có thể bị kìm hãm bởi một số thuốc kháng virus (Virostatica).

[2] Số người chết ở Ý cao vì không đủ giường bệnh hồi sức. Các bác sỹ phải quyết định, cho ai được nằm máy thở, ai không được.

Bộ trưởng Dũng, công dân Dũng

Nguyễn Tiến Tường

8-3-2020

Bộ trưởng KHĐT Nguyễn Chí Dũng cùng đoàn công tác của quý bộ đã bay cùng chuyến bay cùng cô Nhung về Việt Nam. Bộ trưởng đương nhiên ngồi hạng C, cách cô Nhung 4 hàng ghế.

Sự dối trá và bất nhân của truyền thông mạng

Hạnh PM

4-2-2021

Ảnh: Báo SKĐS

Tôi đã im lặng từ hai ngày hôm nay trước những sự sai lệch và tắc trách trong việc truyền đạt thông tin không có kiểm chứng của nhiều tờ báo mạng phổ biến. Nhưng đến tối ngày hôm nay, khi bệnh nhân 1956 (nhân viên ngân hàng) của Hà Nội nhiễm Covid-19 với những thông tin dối trá trắng trợn thì tôi buộc phải lên tiếng trên Facebook cá nhân của mình để vạch trần sự ác độc của báo mạng.

Coronavirus và nước cờ mạo hiểm của Trung Quốc

Viet-Studies

Nguyễn Quang Dy

25-4-2020

Trong khi Mỹ và các nước phương Tây đang phải tập trung đối phó với đại dịch coronavirus bùng phát với hệ quả khó lường, thì Trung Quốc tranh thủ thời cơ mở chiến dịch tuyên truyền với “ngoại giao khẩu trang”, và tiếp tục “ngoại giao pháo hạm” tại Biển Đông. Đó là nước cờ mạo hiểm của Trung Quốc nhằm “đục nước béo cò” và “ngư ông đắc lợi”.

Bàn thêm về Việt Nam chống đại dịch Covid-19 thành công

Mạc Văn Trang

25-4-2020

Là người Việt, dù ở trong hay ngoài nước, đều vui mừng vì Việt Nam, bước đầu đã thành công trong việc chống lại đại dịch Covid-19. Mà đâu chỉ người Việt, bạn bè trên thế giới cũng vui mừng và ghi nhân Việt Nam đã vượt qua đại họa một cách đáng ngạc nhiên…

Xã hội hóa việc cách ly

Dương Quốc Chính

21-3-2020

Cuối cùng thì Bộ Y tế cũng quyết định phải xã hội hóa việc cách ly. Điều này chứng tỏ kế hoạch dập dịch của họ vẫn chưa tốt, mất bò mới lo làm chuồng.

Dịch bệnh sẽ càng kích thích tham nhũng?

Mạnh Quân

27-4-2020

Dân tình mấy nay đang sôi sục chửi rủa từ anh Cảm và đồng bọn cho tới những địa phương nào mua máy xét nghiệm tự động Realtime PCR với giá trên trời.

Vì sao các nước không nghe lời WHO?

Dinh-Van Nguyen

18-4-2020

Trong một thiên tai dịch bệnh, trách người là chuyện dễ làm nhất. Ngày xưa chưa biết, tất cả đều đổ lỗi tại trời (thiên tai), giờ thì mọi người đổ lỗi cho nhau.

SARS-Cov-2 có tấn công não bộ? Một phần ba bệnh nhân có triệu chứng thần kinh

NTV

Dịch giả: Lê Quí Trọng Lê Quang Ngọ

11-4-2020

Theo các chuyên gia một số triệu chứng khi mắc phải Covid-19 chỉ rõ sự phân chia của não. Nguồn: DPA

Từ tô phở sân bay đến tài sản quốc gia

Báo Sạch

Trung Bảo

11-3-2020

Một câu hỏi đặt ra với trường hợp thuê máy bay riêng đưa con gái bị nhiễm virus Covid-19 của ông Johnathan Hạnh Nguyễn. Chiếc máy bay riêng chở bệnh nhân nhiễm virus hạ cánh ở sân bay Tân Sơn Nhứt, trong khi chỉ có 3 sân bay được phép đón người từ vùng dịch là Vân Đồn (Quảng Ninh), Phù Cát (Bình Định), và Cần Thơ. Biệt lệ nào cho chuyến “chuyên cơ” chở ái nữ của ông trùm chuỗi cửa hàng độc quyền trong sân bay được hạ cánh xuống Tân Sơn Nhứt?

Giai đoạn đen tối của thế giới, thực trạng tại Việt Nam và chúng ta nên làm gì

Mai Qốc Ấn

3-4-2020

3/4/2020, số người nhiễm ChinaVirus đã vượt mốc 1 triệu người, số người chết đã hơn 51.000 người. Trước đó, Liên Hiệp Quốc đánh giá đại dịch này là biến cố tồi tệ nhất từ sau thế chiến 2.

Không chỉ là Post Covid mà là Long Covid

Nguyen

17-8-2020

Trong bài viết nói về kinh nghiệm cá nhân sau khi trải qua Covid-19, ông Richard Quest, chủ bút của CNN Business đã có nhận xét thật chính xác: “Có thể ví Coronavirus với một cơn lốc xoáy. Khi chạm đến nạn nhân, nó xoáy vào cả cơ thể, gây nên hỗn loạn. Hệ thống miễn nhiễm của bệnh nhân không biết cái gì đang xảy ra”.