Trang chủ Quan Điểm

Quan Điểm

Kể điều bạn biết, nói điều bạn nghĩ

Mừng hụt

Lò Văn Củi

28-1-2018

Đội tuyển đá banh U23 dừng bước trước “ngưỡng cửa thiên đường”, “nhường” cho đội Uzbekistan vô hưởng trọn niềm vui. Bị mừng hụt, thiệt là tiếc nuối. Nhưng thôi, bà con cô bác nhắc vài lần rồi thôi, “nhắc chi chuyện cũ thêm đau lòng lắm người ơi”.

Riêng chuyện mừng hụt thì bị hoài hoài, bị nhiều chuyện, hông nói tới hông được. Ông Hai Xích lô nói:

Đi, chết tiệt đi… quý vị!

Kông Kông

8-9-2019

Từ ngày 9/6/2019, người Hồng Kông thuộc đủ mọi giới, mọi thành phần đoàn kết, hỗ trợ nhau xuống đường phản đối Dự luật dẫn độ về Hoa lục. Gần 3 tháng sau, Carrie Lam mới chịu tuyên bố rút lại Dự luật khi đã có 8 người chết, hơn 1 ngàn người bị bắt và hàng ngàn người khác bị cảnh sát và (không ngoại trừ) đặc tình Hoa lục trà trộn đánh đập.

Hồ Xuân Mãn làm ô uế Đảng Cộng sản Việt Nam đến khi nào?

Nguyễn Đăng Quang

3-2-2018

Trong các đảng viên cao cấp của ĐCSVN (từ Bộ trưởng hoặc Ủy viên Trung ương trở lên) có lẽ chẳng có nhân vật nào đạt mức man trá, khả ố, gian dối và làm ô uế ĐCSVN như kẻ có cái cái tên là Hồ Xuân Mãn (HXM). Bản chất lưu manh chính trị và đạo đức suy đồi của HXM không chỉ là nỗi xấu hổ chung cho cán bộ, đảng viên, nhất là các đồng chí CCB quê hương Thừa Thiên-Huế trong 6 năm qua, mà nó còn để lại tác hại xấu cho sự lãnh đạo của ĐCSVN cũng như uy tín, danh dự và thể diện của tổ chức này.

“Bị cướp hai lần, nhà cửa tan hoang”

Đỗ Thành Nhân

12-9-2019

Mở đầu

Chị sinh 1962, năm nay 57 tuổi, là giáo viên dạy tiếng Anh. Chị kể về những gì đã chứng kiến trong hơn 50 năm qua, mà chính chị là người trong cuộc.

Dự án Long Phú 1 đã rút đơn xin tài trợ từ US ExIm Bank

Viet Ecology Foundation

Phạm Phan Long, PE

10-2-2018

Dân cư Long Phú sẽ  lo lắng về tình huống có thể sẽ xấu nhất

Người viết sau khi gởi bài “Đây là lằn đỏ để đoạn tuyệt với nhiệt điện than tại Việt Nam” trên diễn đàn VOA, đã nhân danh Viet Ecology Foundation liên lạc với US ExIm Bank bày tỏ mối quan tâm và khuyến cáo ngân hàng này không nên tham dự vào dự án nhiệt điện than xả ô nhiễm và gây nguy hại ở Việt Nam. Thêm vào là phân tích chiến lược về bất lợi quốc tế cho Hoa Kỳ (HK) nếu HK giúp ngân hàng Nga thoát bế tắc tại Long Phú trong khi Liên Hiệp Quốc đang áp dụng biện pháp trừng phạt Nga vì quân đội Nga đã xâm lăng vào lãnh thổ Ukraine.

Thực hiện Di chúc của Hồ Chí Minh

Đỗ Thành Nhân

17-9-2019

Phần 1. Từ ướp xác Hồ Chủ tịch

I. Chủ tịch Hồ Chí Minh mất ngày Quốc khánh 2 tháng 9 năm 1969, đến nay tròn 50 năm. 50 năm là 2 thế hệ, nhiều người người sinh ra vào giai đoạn đó, giờ đã lên chức ông, bà, có cháu nội, cháu ngoại trực hệ.

FBI điều tra vũ khí quyền lực mềm của chính quyền Trung Quốc

Thiên Thảo

19-2-2018

Trong phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện về các mối đe doạ trên toàn thế giới vào ngày 13/02/2018 tại Washington, một quan chức cấp cao của FBI cho biết Cục điều tra Liên bang Mỹ đang tiến hành điều tra Viện Khổng Tử – tổ chức “giáo dục” được ví như vũ khí quyền lực mềm của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) có mạng lưới hoạt động tại hơn 100 quốc gia.

Tin Biển Đông: Học giả Việt tiếp tay Trung Quốc, Phó Thủ tướng CSVN đề nghị TQ tôn trọng chủ quyền

BTV Tiếng Dân

23-9-2019

Về báo cáo nghiên cứu hợp tác khai thác chung trên Biển Đông từ đại học Phục Đán, Trung Quốc, của 8 tác giả, trong đó có 3 người Trung Quốc, các nước còn lại, mỗi nước có 1 người: Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Việt Nam. Tác giả người Việt là bà Bùi Thị Thu Hiền, theo ĐH Phục Đán, bà Hiền là phó giám đốc Viện nghiên cứu Quan hệ Quốc tế, thuộc Hàn Lâm Viện KHXH Việt Nam.

Tuyên truyền theo luận điểm của Trung Quốc, phát ngôn sai sự thật, cán bộ công an TP.HCM bị người dân phản ánh

Thiên Thảo

26-2-2018

Vừa qua, anh Phan Hoàng Linh (sau đây gọi là Linh Phan) – một người dân sinh sống tại TP.HCM – đã gửi Đơn phản ánh một cán bộ công an thuộc Cơ quan cảnh sát điều tra (PC45-Đ1) Công an TP.HCM vì có thái độ thờ ơ, qua loa trong công tác tiếp dân; phát ngôn tuỳ tiện, sai sự thật; nhầm lẫn giữa chính sách của nước ta với Trung Quốctuyên truyền luận điểm của nhà cầm quyền Trung Quốc cho người dân Việt Nam. Vụ việc này đã gây chú ý và nhận được sự quan tâm của nhiều người. 

Vũ khí của Trump đáng sợ cho Đảng Dân chủ: Nói Xạo

LTS: Vụ ông Donald Trump, Tổng thống đương nhiệm của Mỹ, ép nước Ukraine điều tra đối thủ chính trị tiềm năng của ông là ông Joe Biden, làm dấy lên phỏng đoán gần như chắc chắn là sự tranh đua chính trị giữa Donald Trump và đối thủ của ông tới đây sẽ gay cấn chưa từng thấy, gay cấn hơn cả những chuyện tranh cử hồi năm 2016.

Cây bút Julie Pace của hãng thông tấn AP có bài phân tích về chuyện này mang tựa đề: Trump’s tough politics a challenge for Democrats. Xin được giới thiệu bài dịch này cùng quý độc giả.

________

Tác giả: Julie Pace

Dịch giả: Jackhammer Nguyễn

23-9-2019

TT Donald Trump phát biểu trong một sự kiện với Thủ tướng Úc Scott Morrison tại Pratt Industries hôm Chủ nhật, ngày 22/9/2019, ở Wapakoneta, Ohio. Nguồn: AP/ Evan Vucci

Năm 2016, Trump hất tung hết các chính trị gia Mỹ, và năm nay khi ông tái ứng cử, ông rất tự tin là sẽ đánh tan tác họ một lần nữa.

‘Kỳ khôi công an’ và ‘kỳ quan kỳ quặc’

Lò Văn Củi

7-3-2018

Ông Hai Xích lô nói:

– Ê Củi, tao chở lại cho xe củi nghen.

Củi tui trợn tròn mắt chứ biết làm sao:

– Thôi thôi ông Hai, để con mần củi kiếm cơm kiếm cháo, con hổng có… xây lò.

– Tao dân ngu cu đen, nói đúng nghĩa củi à, hổng có nghĩa láng, nghĩa trơn hay nghĩa bóng gì ráo á.

– Dạ, cũng thôi. Ông Hai ‘kỳ… khôi công an’ quá nghen, con là thằng củi, chuyên mần củi, chuyên bán củi, chuyên cho củi, muốn củi là hỏi Củi con, nay ông Hai lại ‘chở củi dìa rừng’, rừng chắc… bứt dây từng tửng tưng quá.

Báo Phụ Nữ TP như đang tứ bề thọ địch!

LTS: Báo chí cách mạng Việt Nam từ lâu đã không còn phục vụ cho độc giả, mà phục vụ cho các doanh nghiệp cá mập và chế độ độc tài đảng trị, qua đó, phục vụ cho chính cái “nồi cơm” của các phóng viên tờ báo. Khi báo Phụ Nữ TP HCM có loạt bài lên tiếng về tập đoàn Sun Group, hầu hết các tờ báo quốc doanh đều im lặng mà nhà báo Thu Trang, người thực hiện loạt bài này, gọi là “sự im lặng đáng sợ”.

Toàn bộ vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh dưới sự chỉ huy của Trung tướng Đường Minh Hưng

Linh Quang, tổng hợp

15-3-2018

Sau vụ bắt cóc giữa đường phố ban ngày và gần Dinh Thủ tướng, chính phủ Đức đã từng cân nhắc áp dụng thêm các biện pháp cứng rắn như trục xuất ông Đại sứ Đoàn Xuân Hưng, đình chỉ Bảo hiểm Hermes của chính phủ Đức -bảo hiểm xuất khẩu cho các nhà đầu tư Đức- với số tiền là 847,4 triệu Euro, đình chỉ Hiệp định Hàng không với Việt Nam.

Bốn ông đực rựa lên Mã Pì Lèng khỏa thân, câu view

BTV Tiếng Dân

10-10-2019

Vụ 4 ông đực rựa, trong đó có một hot Facebooker là Hiếu Orion, không mảnh vải che thân, tồng ngồng chạy motor lên đèo Mã Pì Lèng, làm trò đủ kiểu, livestream trên Facebook, rồi ngụy biện rằng họ “bảo vệ môi trường”, khiến dư luận phẫn nộ. Sau đó, Hiếu Orion đã phải gỡ bỏ clip trên Facebook, rồi cho rằng cư dân mạng “hiểu lầm”.

Gạc Ma — Vòng tròn “bất tử” hay vòng tròn “bức tử”?!

Lê Thiên

23-3-2018

Sáng nay 23/3/2018, báo Nhân Dân có bài: Việt Nam có đầy đủ căn cứ pháp lý và bằng chứng lịch sử khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Trong bài có đoạn:

Trả lời câu hỏi của phóng viên việc Bộ Nông nghiệp Trung Quốc tiếp tục ra thông báo điều chỉnh quy chế về nghỉ đánh bắt cá trên biển, bao gồm một số vùng biển của Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định: Việt Nam phản đối và kiên quyết bác bỏ quyết định đơn phương này của phía Trung Quốc. Việt Nam có đầy đủ căn cứ pháp lý và bằng chứng lịch sử khẳng định chủ quyền của mình đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như các quyền hợp pháp đối với các vùng biển của Việt Nam được xác định phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982’.”

Với dự án Luang Prabang, từ năm 2007 Việt Nam đã quy hàng chiến lược thủy điện của Lào

Với chính phủ Lào thì Biên bản Ghi nhớ – Memorandum of Understanding – năm 2007 về dự án thủy điện Luang Prabang với Việt Nam không thuần chỉ là một “quid pro quo – trao đổi dịch vụ giữa hai bên” nhưng có một ý nghĩa chiến lược lớn lao hơn một con đập rất nhiều: đó là Việt Nam đã bật tín hiệu đèn xanh đối với toàn chuỗi 9 con đập dòng chính trên sông Mekong của Lào. Chính phủ Lào đã rất khôn ngoan hiểu rõ rằng, từ nay 2007, trên thực tế – de facto, mọi phản đối của Việt Nam nếu có cũng chỉ là chiếu lệ; và giới am hiểu tình hình lưu vực sông Mekong đã thấy rõ, một Hà Nội bị chi phối bởi các nhóm lợi ích, và đã bị khuất phục và quy hàng trước chiến lược thủy điện của Lào.

Lời nguyền truyền kiếp

Lò Văn Củi

29-3-2018

Ông Hai xích lô nhíu mày:

– Mệt ghê nghen Sáu, cái mặt lại bí xị như cái bánh bao chiều, lại cả đống thắc mắc nữa sao?

– Dạ… mà thôi, thắc mắc hoài bà con cô bác trả lời đừ người. Bữa nay con hỏi một câu thôi. Tại sao đất nước mình nghèo hoài, hổng ‘hóa rồng’, ‘hóa hổ’ vậy?

Giáo dân Công giáo VN không thích sử dụng danh xưng “Tổng giáo phận TP Hồ Chí Minh”

Nguyễn Văn Nghệ

21-10-2019

Ngày 19/10/2019 Đức Thánh Cha Phanxicô đã bổ nhiệm Đức cha Giuse Nguyễn Năng, Giám mục Giáo phận Phát Diệm làm Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.

Hãy tìm cách khác

Thạch Đạt Lang

6-4-2018

Phiên tòa xử luật sư Nguyễn Văn Đài, mục sư Nguyễn Trung Tôn, các ông Nguyễn Bắc Truyền, Trương Minh Đức, Phạm Văn Trội, bà Lê Thị Thu Hà, đã kết thúc nhanh chóng, chỉ nội trong ngày 05.04.2018, trong khi được dự kiến sẽ kéo dài qua đến hết ngày 06.04.2018.

Phật giáo tham gia … chạy án!

Bá Tân

28-10-2019

Phật giáo là một trong những tôn giáo được “phủ sóng” ngày càng lan rộng ở Việt Nam. Số đệ tử cũng như hệ thống nhà chùa không ngừng gia tăng. Đang là nước nghèo nhưng Việt Nam có những ngôi chùa hoành tráng thuộc top đầu thế giới.

Tang chứng, vật chứng

Lò Văn Củi

13-4-2018

Ông Hai Xích lô đi du hí miệt sông nước về, mang mớ trái cây biếu bà con cô bác ăn lấy thảo. Anh Sáu Nhặt hỏi:

– Dạ, trái cây ông Hai mua ở đây vậy? Thiệt là ngon à nghen.

– Ờ, ta mua ở chợ nổi Cái Răng đó bây.

Tản mạn Bãi Cháy

Mạc Văn Trang

5-11-2019

Hai ngày về Bãi Cháy (Hạ Long) chơi, thấy được đôi điều hay hay.

1. Quảng Ninh là tỉnh có lẽ giàu nguồn lực nhất cho phát triển

Chuyện chưa kể về Trần Văn Minh (phần 2)

Lê Hồng Hà

19-4-2018

Tiếp theo phần 1

Ảnh: internet

Trong suốt 10 năm làm Chủ tịch TP Đà Nẵng trực thuộc TW, cả Trần Văn Minh, Văn Hữu Chiến cùng đồng bọn đã tha hồ “làm mưa làm gió” gây thất thoát hàng ngàn tỷ đồng của Nhà nước mà không gặp sự trở ngại nào đáng kể, là nhờ “nhóm lợi ích” của Minh và đồng bọn giỏi “che chắn”, “lừa dối cấp trên”, “đe đoạ” cấp dưới.

Tuy nhiên, không phải ai chúng cũng có thể “bịt miệng” và “vùi dập”. Câu chuyện sau là một minh chứng.

Ô nhiễm môi trường từ những nhà máy chạy bằng than đá

Trần Mai Trung

12-11-2019

Mấy năm nay, các chuyên viên thường than phiền là những dự án của Trung Quốc tại Việt Nam không có kỹ thuật cao, mau hư hỏng, gây ô nhiễm môi trường. Các dự án này không phải là viện trợ cho không, mà đảng CSVN đã vay nhiều tiền để trả cho nó. Kỹ thuật của TQ không cao bằng các nước Âu Mỹ, mà ngay cả so sánh với các dự án tại TQ thì các dự án của TQ tại VN có chất lượng thấp hơn hẳn. Tại sao?

Chỉ số RSF năm 2018: Mô hình kiểm soát phương tiện truyền thông của Trung Quốc đe dọa nền dân chủ ở châu Á-Thái Bình Dương

RSF

25-4-2018

Dịch giả: Trúc Lam

Mô hình kiểm duyệt của Trung Quốc do nhà nước kiểm soát tin tức, đang được các nước châu Á sao chép, điển hình là Việt Nam và Campuchia. Các nền dân chủ ở Bắc Á đang cố gắng tự thiết lập các mô hình thay thế. Bạo lực đối với các nhà báo ngày càng đáng lo ngại ở Afghanistan, Ấn Độ, Pakistan và Philippines.

Kết thúc của chủ nghĩa tân tự do và sự tái sinh của lịch sử

Project Syndicate

Tác giả: Joseph E. Stiglitz

Dịch giả: Mai V. Phạm

4-11-2019

Lời người dịch: Bài viết súc tích sau đây của giáo sư kinh tế lừng danh Joseph E. Stiglitz sẽ giúp bạn đọc phần nào hiểu vì sao trong mấy tháng gần đây đã có những cuộc biểu tình lớn, kéo dài ở khắp nơi, bao gồm Chile, Bolivia, Hong Kong, Iran, Venezuala, Iraq, Lebanon, Haiti, Algeria, Spain, France, Russia…

Sau “Mùa xuân Ả Rập” năm 2010-2012, có thể nói, năm 2019 là một năm đánh dấu nhiều cuộc biểu tình nhất trong vài thập niên gần đây. Mẫu số chung của các cuộc biểu tình này chính là yêu sách cải cách chính quyền, loại trừ tham nhũng và cải thiện dân chủ. Giáo sư Joseph E. Stiglitz lập luận rằng, mô hình kinh tế quá tự do tạo điều kiện cho giới tài phiệt và quyền lực dễ dàng thâu tóm sự giàu có và quyền hành, trong khi số phận đại đa số người dân không được quan tâm. Chính vì thế, người dân cảm thấy tức giận, mất niềm tin vào thể chế dân chủ.

***

Trong 40 năm qua, giới quyền lực ở các nước giàu có lẫn nghèo đều hứa rằng, các chính sách kinh tế tự do sẽ dẫn đến tăng trưởng kinh tế nhanh hơn và mọi người đều được hưởng lợi, thậm chí cả những người nghèo nhất, sẽ hưởng nền kinh tế khá hơn. Bây giờ bằng chứng đã có, có gì đáng để ngạc nhiên khi niềm tin vào giới quyền lực và niềm tin vào nền dân chủ đã giảm mạnh?

Vào cuối Chiến tranh Lạnh, nhà khoa học chính trị Francis Fukuyama đã viết một bài tiểu luận nổi tiếng mang tên “Hồi kết của Lịch sử?”. Ông lập luận, sự sụp đổ của chủ nghĩa Cộng sản sẽ xóa bỏ trở ngại cuối cùng chia cắt thế giới khỏi vận mệnh của nền dân chủ tự do và nền kinh tế thị trường. Nhiều người đã đồng ý như thế.

Ngày nay, khi mà chúng ta đối mặt với sự thoái lui khỏi trật tự toàn cầu tự do, xây dựng trên nguyên tắc, với các nhà cai trị độc đoán và mị dân, đang lãnh đạo các quốc gia với hơn một nửa dân số trên thế giới, thì ý tưởng của ông Fukuyama có vẻ lạ lùng và ngây thơ. Nhưng nó củng cố học thuyết kinh tế tự do vốn đã tồn tại trong 40 năm qua.

Sự tín nhiệm của chủ nghĩa tân tự do (neoliberalism) (*) vào các thị trường không kiểm soát như một con đường chắc chắn nhất đưa đến sự thịnh vượng chung hiện đang trong cơn hấp hối. Sự suy yếu niềm tin vào chủ nghĩa tân tự do và dân chủ không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Chủ nghĩa tân tự do đã làm suy yếu nền dân chủ trong vòng 40 năm.

Phương thức toàn cầu hóa được quy định bởi chủ nghĩa tân tự do đã khiến các cá nhân và toàn bộ xã hội không thể kiểm soát một phần quan trọng vận mệnh của mình, như giáo sư Dani Rodrik của Đại học Harvard đã giải thích rất rõ ràng, và như tôi đã tranh luận trong những cuốn sách của tôi gần đây. Những tác động của tự do hóa thị trường vốn đặc biệt đáng sợ: Nếu một ứng cử viên tổng thống đang dẫn đầu tại một thị trường mới nổi đánh mất đi sự ưu ái của thị trường chứng khoán tại Phố Wall, các ngân hàng sẽ rút tiền ra khỏi đất nước đó. Các cử tri sau đó phải đối mặt với một lựa chọn khó khăn: Nhượng bộ giới quyền lực hoặc đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Cứ như thể thị trường chứng khoán Phố Wall có quyền lực chính trị nhiều hơn công dân.

Ngay cả ở những nước giàu, thường dân cũng được nhắn nhủ: “Các bạn không thể theo đuổi các chính sách mà bạn muốn có”, bao gồm các chính sách an sinh xã hội, tiền lương khá, thuế lũy tiến, hoặc hệ thống tài chính tốt – “bởi vì đất nước sẽ mất khả năng cạnh tranh, công việc sẽ biến mất và bạn sẽ phải chịu thiệt hại”.

Ở các nước giàu và nghèo, giới quyền lực hứa rằng các chính sách kinh tế tự do sẽ dẫn đến tăng trưởng kinh tế nhanh hơn và mọi người đều được hưởng lợi, thậm chí cả những người nghèo nhất, sẽ hưởng nền kinh tế khá hơn. Để đạt được điều đó, người lao động sẽ phải chấp nhận mức lương thấp hơn, và tất cả công dân sẽ phải chấp nhận cắt giảm trong các chương trình quan trọng của chính phủ.

Giới quyền lực tuyên bố rằng, những lời hứa của họ dựa trên các mô hình kinh tế khoa học và “nghiên cứu dựa trên bằng chứng”. Sau 40 năm, dữ liệu chứng minh: Tốc độ tăng trưởng chậm lại kết quả của sự tăng trưởng đó chỉ lọt vào tay của một thiểu số (giới tài phiệt quyền lực). Khi tiền lương trì trệ và thị trường chứng khoán tăng vọt, lợi tứctiền tài sẽ đến với những người giàu nhất, thay vì phân chia cho mọi người.

Làm cách nào việc hạn chế tiền lương – nhằm đạt được hoặc duy trì khả năng cạnh tranh – và các chương trình cắt giảm của chính phủ có thể kết hợp lại để tạo ra mức sống cao hơn? Những người dân thường cảm thấy như họ đã bị rao bán như một món hàng. Vâng, họ đã đúng khi cảm thấy bị lừa đảo.

Chúng ta hiện đang nếm trải những hậu quả chính trị của sự lừa dối lớn lao này: Mất niềm tin vào giới quyền lực, vào “khoa học” kinh tế dựa trên chủ nghĩa tân tự do, và hệ thống chính trị bị lũng đoạn bởi tiền.

Thực tế là, mặc dù có tên là “tân tự do”, thời đại của nó còn rất xa tự do. Nó áp đặt một tri thức chính thống mà những người bảo vệ nó hoàn toàn không chấp nhận bất đồng chính kiến. Các nhà kinh tế có quan điểm không chính thống đã bị coi là những kẻ dị giáo bị xa lánh, hoặc tốt nhất nên chuyển sang một vài tổ chức bị cô lập. Chủ nghĩa tân tự do mang một chút tương đồng với “xã hội mở” (open society) mà giáo sư triết học Karl Popper đã ủng hộ. Như George Soros đã nhấn mạnh, ông Popper nhận ra rằng xã hội của chúng ta là một hệ thống phức tạp, không ngừng phát triển, mà khi chúng ta càng học hỏi, kiến ​​thức của chúng ta càng thay đổi hành vi của hệ thống.

Không nơi nào mà sự không chấp nhận bất đồng chính kiến lớn hơn là trong nền kinh tế vĩ mô, là nơi mà các mô hình phổ biến loại trừ khả năng của một cuộc khủng hoảng như cuộc khủng hoảng mà thế giới đã trải qua vào năm 2008. Khi điều không thể đã xảy ra, nó đã được xử lý như thể đó là trận lụt kéo dài 500 năm – một sự kiện lạ kỳ mà không một mô hình nào có thể dự đoán được. Thậm chí hiện tại, những người ủng hộ các lý thuyết này từ chối chấp nhận rằng lòng tin của họ vào thị trường tự điều chỉnh cũng như sự gạt bỏ của họ với các yếu tố bên ngoài, vốn là các yếu tố then chốt dẫn đến cuộc khủng hoảng. Học thuyết tiếp tục tồn tại, cùng với những cố gắng sai lầm để làm cho nó phù hợp với thực tế. Điều này xác minh rằng những ý tưởng tồi tệ, một khi được thành lập, thường có một cái chết từ từ.

Nếu cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 không khiến chúng ta nhận ra thị trường không không kiểm soát, quá tự do thì không có hiệu quả, cuộc khủng hoảng khí hậu chắc chắn nên khiến chúng ta nhận ra: Chủ nghĩa tân tự do sẽ thực sự kết liễu nền văn minh nhân loại.

Nhưng cũng rõ ràng rằng những lãnh đạo mị dân – những kẻ sẽ khiến chúng ta quay lưng lại với khoa học và sự khoan dung – sẽ chỉ làm cho vấn đề trở nên tồi tệ hơn. Cách duy nhất để tiến lên, cách duy nhất để cứu hành tinh và nền văn minh của chúng ta, là sự tái sinh của lịch sử. Chúng ta phải hồi sinh thời kỳ Khai sáng và tái cam kết tôn vinh các giá trị tự do, tôn trọng tri thức, và dân chủ.

________

Tác giả: Joseph E. Stiglitz là giáo sư hàng đầu tại Đại học Columbia, từng nhận giải thưởng Nobel Kinh tế năm 2001. Ông là cựu chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Tổng thống thời Clinton, và cựu kinh tế gia trưởng của Ngân hàng Thế giới (World Bank).

(*) Neoliberalism: Chủ nghĩa tân tự do là một quan điểm kinh tế, xã hội, và chính trị, cho rằng chính sách thương mại tự do và mưu cầu lợi ích của các tập đoàn kinh doanh có thể kết hợp lại để mang lại kết quả tối ưu.

Vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh: Kết quả hội đàm giữa hai Thủ tướng Slovakia và Đức

Hiếu Bá Linh, biên dịch và tổng hợp

3-5-2018

Thủ tướng Slovakia hứa với Thủ tướng Đức sẽ làm sáng tỏ tất cả và cam kết hợp tác tối đa, cung cấp tất cả thông tin mà phía Đức yêu cầu. Cho công việc này, cả hai Thủ tướng sẽ liên lạc mật thiết với nhau.

Thủ tướng Đức Merkel và Thủ tướng Slovakia ông Peter Pellegrini tại Berlin hôm nay 2/5/2018. Ảnh: Internet

Chỉ một số ít người phản đối việc lấy tên giáo sĩ Francisco De Pena và Alexandre De Rhodes đặt tên đường phố ở Đà Nẵng

Nguyễn Văn Nghệ

27-11-2019

Ngày 7/10/2019, Sở Văn hóa Thể thao thành phố Đà Nẵng cho biết: đang lấy ý kiến dự thảo Đề án đặt tên gần 140 đường và công trình công cộng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng năm 2019 trước khi trình HĐND thành phố thông qua tại kỳ họp vào tháng 12 tới.

Trong danh sách đề xuất đặt tên đường lần này của Đà Nẵng, đáng chú ý có hai giáo sĩ (linh mục) Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes. Cụ thể tên tuổi hai vị giáo sĩ này được đề nghị lấy ý kiến để đặt tên cho 2 tuyến đường (7,5m và 10,5m) ở khu đông nam đài tưởng niệm thuộc quận Hải Châu.

Theo ông Huỳnh Văn Hùng, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao thành phố Đà Nẵng, cho biết, hai giáo sĩ Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes có công lao rất lớn trong quá trình tạo ra chữ Quốc ngữ. (1)

Khi Sở Văn hóa Thể thao thành phố Đà Nẵng lấy ý kiến thì có một số ít cán bộ hưu trí nêu quan điểm không đồng ý với việc lấy tên của hai vị giáo sĩ để đặt tên đường ở thành phố Đà Nẵng.

Quan điểm của một số ít cán bộ hưu trí nêu ra là giáo sĩ Alexandre de Rhodes “không phải là ông tổ và cũng không phải là ông tổ duy nhất của chữ quốc ngữ”; “Rhodes viết cuốn Phép giảng tám ngày bằng tiếng Việt nhằm mục đích truyền đạo Thiên Chúa giáo (Công giáo). Nhưng bên cạnh đó, ông đã sử dụng nhiều câu chữ thô bạo để công kích Tam giáo ở Việt Nam (Khổng giáo, Lão giáo, Phật giáo).

Hậu thế suy tôn giáo sĩ Alexandre de Rhodes là ông tổ của chữ quốc ngữ

Nếu nói giáo sĩ Alexandre de Rhodes “không phải là ông tổ và cũng không phải là ông tổ duy nhất của chữ quốc ngữ” là hoàn toàn chính xác không ai phản đối cả. Nhưng nếu nói giáo sĩ Alexandre de Rhodes là ông tổ của chữ quốc ngữ cũng không có gì sai.

Ai là ông tổ của Nho giáo? Nho giáo đã hình thành và phát triển trước Khổng tử rất lâu. Đến thời Khổng tử, Ngài chỉ là người “tập đại thành” (2) các tư tưởng Nho giáo cho có hệ thống và Ngài chỉ là người “thuật nhi bất tác”. Với công lao “tập đại thành” như vậy, nên hậu thế suy tôn Khổng tử là “Đại thành chí thánh Văn Tuyên vương”, là ông tổ của Nho giáo, là vị “vạn thế sư biểu”.

Cũng vậy, đối với chữ quốc ngữ, trước giáo sĩ Alexandre de Rhodes, cũng có nhiều giáo sĩ khác quan tâm đến vấn đề dùng chữ La tinh để sáng chế ra chữ quốc ngữ để phục vụ công việc truyền giáo. Việc làm của các vị giáo sĩ ấy còn rời rạc chưa có hệ thống. Đến năm 1651 giáo sĩ Alexandre de Rhodes mới “tập đại thành” và cho ra đời cuốn tự điển mang tên: Việt – Bồ – La (Dictonarium Annamiticum Lusitanum et Latinum – Tự điển An Nam – Bồ Đào Nha – La Tinh). Với công lao “tập đại thành” ấy, nên hậu thế suy tôn giáo sĩ Alexandre de Rhodes là ông tổ của chữ quốc ngữ.

Giáo sĩ Alexandre de Rhodesđã công kích Tam giáo (Khổng – Lão – Phật) ở Việt Nam

Trong Bản kiến nghị (V/v đặt tên đường ở TP Đà Nẵng) gởi ngày 23/10/2019 viết: “Rhodes viết cuốn Phép giảng tám ngày bằng tiếng Việt nhằm mục đích truyền đạo Thiên Chúa giáo (Công giáo). Nhưng bên cạnh đó, ông đã sử dụng nhiều câu chữ thô bạo để công kích Tam giáo (Khổng giáo, Lão giáo, Phật giáo). Thật vậy, Khổng tử được hầu hết người Á Đông xưng tụng là nhà hiền triết, là Vạn thế sư biểu, và nhiều học lý của Nho giáo vẫn còn giá trị đến ngày nay. Còn Phật Thích Ca được Liên Hiệp Quốc đánh giá là một vĩ nhân văn hóa của nhân loại…” (3)

Chúng ta dùng não trạng của con người đang sống ở thế kỷ 21 để đánh giá não trạng của một con người sống ở thế kỷ 17 có quá khắt khe không?

Ngay cả thời đại thông tin toàn cầu chúng ta đang sống đây, các Đấng sáng lập các tôn giáo còn bị hiểu sai lạc, huống chi thời đại của giáo sĩ Alexandre de Rhodes sống. Từ sau năm 1975, thế hệ chúng tôi được giáo dục dưới mái trường xã hội chủ nghĩa và được nhồi nhét tư tưởng công kích Nho giáo. Trong sách giáo khoa lịch sử lớp 10. Bài “Trung Quốc thời phong kiến” ở mục “Văn hóa Trung Quốc thời phong kiến” có nhận xét về Nho giáo: “ Nho giáo càng tỏ ra bảo thủ, lỗi thời và kiềm hãm sự phát triển của xã hội” và gần đây Giáo sư – Tiến sĩ Trần Ngọc Thêm khẳng định: “Nho giáo và chữ Lễ trói buộc con người, không cho sáng tạo thì rất rõ, không sáng tạo làm sao có phát triển?” (4)

Karl Marx, ông tổ của cộng sản đã nhận định về tôn giáo: “Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân”. Do đó, dưới mắt của những người cộng sản thì tôn giáo là mê hoặc, ru ngủ quần chúng nhân dân.

Wikipedia tiếng Việt viết về giáo sĩ Alexandre de Rhodes có nhận xét về vấn đề này: “Alexandre de Rhodes từng gọi Phật Thích Ca là ‘thằng hay dối’ trong sách Phép giảng tám ngày. Điều này dựa trên nhận thức của Đắc Lộ về bối cảnh xã hội thời đó, phản ánh thái độ chung của Nho giáo đối với Phật giáo, và cũng là do nhiệt tình truyền giáo của ông”. (5)

Giáo sĩ Alexandre de Rhodes có “kêu gọi, thúc đẩy thực dân Pháp đánh chiếm Việt Nam” không?

Ngày 8/10/2019 có nhóm Sinh viên Sử 4, Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế phỏng vấn Nguyễn Đắc Xuân và Nguyễn Đắc Xuân đã kết tội giáo sĩ Alexandre de Rhodes: “Alexandre de Rhodes (Đắc Lộ) và Francisco De Pina, đặc biệt Alexandre de Rhodes có công với Vatican trong sự nghiệp truyền bá đạo Thiên Chúa vào Việt Nam, nhưng đối với dân tộc Việt Nam là người có tội, phỉ báng văn hóa và đạo đức Việt Nam, ông đã kêu gọi, thúc đẩy thực dân Pháp đánh chiếm Việt Nam gây ra bao nhiêu chết chóc, đổ nát đau khổ cho dân tộc Việt Nam suốt nhiều thế kỷ” (6)

Trước đây vào năm 2009, khi nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng có ý nguyện hiến tặng tượng giáo sĩ Alexandre de Rhodes cho thành phố Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long đã bị Nguyễn Đắc Xuân “cản mũi kỳ đà” với bài viết trên tuần báo Giác Ngộ kết tội giáo sĩ Alexandre de Rhodes “đã và đang bị các nhà sử học trong và ngoài nước chứng minh rằng đấy là một trong những đầu mối thúc đẩy thực dân Pháp vào cướp nước ta” (7).

Giáo sĩ Alexandre de Rhodes “là một trong những đầu mối thúc đẩy thực dân Pháp vào cướp nước ta”? Sự thật “vấn đề này từ trước không thấy ai đặt ra. Bỗng đến năm 1998, nhà xuất bản Giao Điểm tại Hoa Kỳ tung ra cuốn ‘Alexandre de Rhodes người đầu tiên vận động Pháp chiếm Việt Nam và chữ quốc ngữ’. Cuốn sách có nhiều bài của nhiều tác giả khác nhau, nhưng tựu trung đều nhằm kết án linh mục Đắc Lộ đã dọn đường cho thực dân Pháp chiếm Việt Nam và phủ nhận công trình của linh mục trong việc cải tiến chữ quốc ngữ. Lập luận của họ căn cứ trên bản dịch quyển ‘Thiên hồ Đế hồ’ của Phan Bội Châu và một đoạn tường trình của linh mục Đắc Lộ trong cuốn ‘Divers Voyages et Missions’ (Hành trình và truyền giáo)” (8).

Lịch sử không thể kết án giáo sĩ Alexandre de Rhodes sửa soạn cho Pháp xâm chiếm Việt Nam. Giáo sĩ Alexandre de Rhodes bị trục xuất khỏi nước ta vào năm 1645. Quân Pháp bắt đầu nổ súng xâm lược Việt Nam vào năm 1858. Chẳng lẽ giáo sĩ Alexandre de Rhodes có viễn kiến chính trị và biết tính toán trước 200 năm?

Trên các phương tiện thông tin, gọi Nguyễn Đắc Xuân là “Nhà Nghiên cứu lịch sử” (NNCLS), theo tôi thì cần xem xét lại cái gọi là “nghiên cứu lịch sử” của Nguyễn Đắc Xuân khi ông kết tội giáo sĩ Alexandre de Rhodes “đã kêu gọi, thúc đẩy thực dân Pháp đánh chiếm Việt Nam”. Như chúng ta biết từ giữa thế kỷ 19, nền kỹ nghệ Pháp phát triển và cần tài nguyên thiên nhiên để cung ứng cho nhu cầu sản xuất kể cả xuất cảng, cho nên vấn đề đi xâm lược là tất yếu: “Như thế, hai sự kiện truyền giáo và ách thực dân cách nhau hơn 2 thế kỷ. Những kẻ nhập nhằng cho rằng giáo sĩ Đắc Lộ là đầu mối dẫn đến sự đô hộ của thực dân Pháp là một nhận định ấu trĩ, sai lạc và cực đoan. Công tâm mà nói, không cần sự hiện diện của giáo sĩ Đắc Lộ hơn 2 thế kỷ trước, thực dân Pháp vẫn phải lùng kiếm thị trường tiêu thụ và vơ vét tài nguyên của các nước bản xứ, chính vì sự phát triển của chủ nghĩa tư bản. Chuyện đặt ách đô hộ thực dân lên người dân Việt Nam sớm muộn gì cũng xảy ra, vì thực dân Pháp là một cường quốc lúc bấy giờ” (9).

Nhóm người vịn vào đoạn văn: “J’ai cru la France, étant le plus pieux royaume du monde, me fournirait plusieurs soldats qui allait à la conquête de tout l’Orient, pour l’assujetter à Jésus Christ, et particulièrement que j’y trouverais moyen d’avoir des Évêques, qui fussent nos Pères et nos Maitres en ces Églises. Je suis sorti de Rome à ce dessein le 11e Septembre de l’année 1652 après avois baisé les pieds du Pape”. (Tôi tưởng nước Pháp là nước ngoan đạo nhất thế giới, nước Pháp có thể cung cấp cho tôi nhiều chiến sĩ để chinh phục toàn cõi Đông phương đưa về quy phục Chúa Ki tô và nhất là tôi sẽ tìm được các giám mục, Cha chúng tôi và Thầy chúng tôi trong các giáo đoàn. Với ý đó, tôi rời Rô ma ngày 11 tháng 9 năm 1652 sau khi tới hôn chân Đức Giáo hoàng – Các cuộc hành trình và truyền giáo [Divers voyagers et missions] của Alexandre de Rhodes, do Cramoisy xuất bản tại Paris năm 1653, ở cuối chương 19) để kết tội giáo sĩ Alexandre de Rhodes đã vận động thực dân Pháp xâm chiếm Việt Nam là một sai lầm rất lớn.

Wikipedia tiếng Việt nhận xét đoạn văn ấy: “Tuy nhiên trên thực tế, cách dùng từ ngữ trong đoạn văn trên đề cập đến việc truyền giáo. Việc cố tình diễn giải thành ý đồ xâm lược là một suy luận ‘chủ quan võ đoán’, thể hiện lập trường ‘hận thù tôn giáo’ (10)”.

Ông cha ta có xem giáo sĩ Đắc Lộ “là địch” không?

Nguyễn Đắc Xuân bảo: “Ba bốn thế kỷ qua, ông cha ta đã xem Đắc Lộ là địch”. Nhận định của Nguyễn Đắc Xuân có “cả vú lấp miệng em” không? Tôi chưa thấy văn bản nào của triều Nguyễn trở về trước kết tội giáo sĩ Alexandre de Rhodes “là địch” cả. Sách Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim, chương VII “Người Âu châu sang Việt Nam” cũng không tìm thấy chỗ nào cả, chỉ thấy đám hậu sinh “khả ố” có lập trường “hận thù tôn giáo” kết tội giáo sĩ “là địch” mà thôi!

Chữ quốc ngữcó thể nói làm mất cả hồn dân tộc?

Khi được hỏi về chữ quốc ngữ, Nguyễn Đắc Xuân trả lời: “Xét về phương diện văn hóa, Việt Nam là nước ở trong vùng sử dụng chữ Hán (cùng với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc). Từ chữ Hán, chúng ta sáng tạo ra chữ Nôm. Trong vốn ngôn ngữ vốn có của ta mang đậm hồn dân tộc Việt: ‘Thị tại môn huyền náo/ Nguyệt lai môn hạ nhàn’. Còn chữ quốc ngữ chỉ ghi lại âm của từ ngữ đó chứ không mang nghĩa lóng như chữ Hán – Nôm trước đây. Chữ quốc ngữ có thể nói làm mất cả hồn dân tộc, việc dịch truyện Kiều ra chữ quốc ngữ đã làm mất đi một phần, nếu không nói mất đi rất nhiều giá trị của tác phẩm này. Mặt khác, chữ quốc ngữ không nhằm mục đích phát triển văn minh của dân tộc ta, mà chỉ là một phương tiện để truyền giáo, một công cụ để thực dân Pháp xâm lăng nước ta. Chúng ta cần phải hiểu, không nên có suy nghĩ ‘nhờ vào chữ quốc ngữ (La tinh hóa) mà tiến bộ văn minh’.”

Năm 2009, nhân việc nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng có ý nguyện hiến tặng tượng giáo sĩ Alexandre de Rhodes cho thành phố Hà Nội, Nguyễn Đắc Xuân cũng đã viết trên tuần báo Giác Ngộ: “Sự thật chữ quốc ngữ có công trong việc truyền đạo Thiên Chúa ở Việt Nam và có tội là đã dựa vào thực dân Pháp đẩy chữ Há n- Nôm của dân tộc vào quên lãng”(11).

Để xét xem chữ quốc ngữ có công hay là có tội với dân tộc Việt Nam, thì chúng ta cùng ngược dòng thời gian xem thử tiền nhân chúng ta nhận định như thế nào.

Phong trào Đông Kinh nghĩa thục ra đời với mục tiêu là: Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh. Để phấn đấu cho mục đích mới mẻ này, việc dạy chữ quốc ngữ trở thành nhiệm vụ hàng đầu của Đông Kinh nghĩa thục. Trong bài “Chiêu hồn nước” đã đề cao chữ quốc ngữ, xem chữ quốc ngữ là hồn, là tinh hoa của dân tộc:

“Chữ quốc ngữ là hồn trong nước/ Phải đem ra tỉnh trước dân ta/ Sách Âu Mỹ, sách Chi na/ Chữ kia, chữ nọ dịch ra tỏ tường/ Công, nông, cổ trăm đường cũng thế/ Họp bày nhau thì dễ lo toan/ Á Âu chung lại một lò/ Đúc nên tư cách mới cho rằng người”. Tại sao các cụ xuất thân từ cửa Khổng sân Trình trong Phong trào Đông Kinh nghĩa thục không khuyến khích dùng chữ Hán hoặc chữ Nôm mà lại sử dụng chữ quốc ngữ?

Do “Nguyên lý của chữ Nôm là mượn âm tiếng Hán mà không mượn nghĩa. Ngược lại cũng có trường hợp chỉ mượn nghĩa chữ Hán mà không mượn âm. Chính thực tế này đã làm cho chữ Nôm khó nhớ, vì khó nhớ nên khó học do phải ghép các nét chữ liên tục, đồng thời một chữ lại có nhiều cách đọc, thậm chí phải vừa đọc vừa đoán. Điểm hạn chế này của chữ Nôm cộng với điều kiện ngặt nghèo của cuộc sống, công nghệ in ấn đơn giản, vật liệu thô sơ, tính kỹ thuật thấp và đó chính là nguồn gốc của khái niệm: Tam sao thất bản (ba lần sao chép mất bản gốc)” (12).

Ngày 28/3/1907 tờ báo chữ quốc ngữ đầu tiên trong lịch sử văn hóa ở phía Bắc Việt Nam ra đời. Đó là tờ Đăng cổ tùng báo (Tờ báo chia làm đôi: ½ là Hán văn, ½ là quốc ngữ, có nội dung riêng rẽ).

Ngay số báo đầu tiên của tờ Đăng cổ tùng báo có bài “Người An Nam nên viết chữ An Nam” thực sự mang tính tuyên ngôn của tờ báo: “Nước Nam xưa nay vẫn có tiếng nói, mà tiếng An nam lại hay được một điều là cả nước nói có một thứ tiếng… Nhưng vốn chỉ có tiếng nói, không có chữ viết, đến khi học chữ tầu, rồi mới lấy chữ Tầu ghép ra thành một lối riêng, gọi là chữ Nôm. Chữ Nôm tuy viết quấy quá cũng thành ra giạng chữ, nhưng không có mẹo mực gì, ai muốn viết thế nào thì viết, thường phải cao đoán mới đọc được thông…bây giờ có người Phương tây đến, bày ra chữ quốc ngữ, chắp vần theo như chữ các nước Phương tây, có mẹo mực, ba là ba, bốn là bốn, không thể sai được mà học dễ biết là bao nhiêu; sáng ý thì chỉ vài ngày, ngu đần thì trong một tháng cũng phải thông” (13).

Tháng 11/1907 thực dân Pháp quyết định dập tắt Đông Kinh Nghĩa Thục, họ bắt bớ, cầm tù, thậm chí tử hình một số thành viên của phong trào. Tờ Đăng cổ tùng báo đương nhiên phải chấm dứt hoạt động. Sự nghiêp “khai dân trí” có quy mô lớn của đất nước bị phá bỏ.

Như vậy việc thực dân Pháp cho đóng cửa tờ Đăng cổ tùng báo cho ta thấy, chữ quốc ngữ đâu phải là “một công cụ để thực dân Pháp xâm lăng nước ta” như lời phát biểu của Nhà Nghiên cứu Lịch sử Nguyễn Đắc Xuân!

Ngày 29/7/1938 Hội Truyền bá chữ quốc ngữ chính thức được thành lập theo Quyết định số 3622-A của Thống sứ Bắc Kỳ là Yves Charles Châtel ký. Hội thành lập với mục đích là truyền bá chữ quốc ngữ đẻ người dân biết đọc biết viết, từ đó có thể dễ dàng tiếp cận các điều thường thức cần thiết cho cuộc sống hiện tại. Hội trưởng là Nguyễn Văn Tố và các thành viên là Bùi Kỷ, Đặng Thai Mai, Võ Nguyên Giáp, Trần Trọng Kim, Hoàng Xuân Hãn, Lê Thước…

Nếu nói “Chữ quốc ngữ có thể nói làm mất cả hồn dân tộc” như Nguyễn Đắc Xuân nhận định, thì xin hỏi Nguyễn Đắc Xuân là các tác phẩm ông viết bằng chữ Hán – Nôm hay là chữ quốc ngữ? Nếu ông viết bằng chữ quốc ngữ thì chính ông là người làm cho những đứa con tinh thần của ông “mất cả hồn dân tộc”. Ngoài ra con cháu của ông rất thông thạo chữ Hán – Nôm? Và nếu có cuộc trưng cầu dân ý về việc dân tộc Việt Nam nên dùng chữ Hán – Nôm hay chữ Quốc ngữ, liệu Nguyễn Đắc Xuân và con cháu ông chọn chữ nào đây?

Chữ Quốc ngữ đã biến thành “linh hồn” của dân tộc

Ngoài ra Nguyễn Đắc Xuân còn nói: “Chữ quốc ngữ không nhằm mục đích phát triển văn minh của dân tộc ta, mà chỉ là một phương tiện truyền giáo, một công cụ để thực dân Pháp xâm lăng nước ta. Chúng ta cần phải hiểu, không nên có suy nghĩ ‘nhờ vào chữ quốc ngữ (la tinh hóa) mà tiến bộ, văn minh’.”

Sinh thời, Wilhelm von Humboldt nói: Ngôn ngữ là linh hồn của dân tộc. Mục đích của người sáng lập ra chữ quốc ngữ với mục đích để truyền đạo mà thôi, nhưng sau đó chúng ta tiếp thu và biến nó thành “linh hồn” của dân tộc. Chữ quốc ngữ đã trở thành linh hồn của dân tộc Việt Nam. Ngày 3/10/2015 tại Hội thảo ở Phú Yên với chủ đề “Chữ Quốc ngữ: Sự hình thành, phát triển và đóng góp vào văn hóa Việt Nam”, PGS-TS Võ Văn Sen – Hiệu trường Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Đại học Quốc gia TP.HCM phát biểu: “Tiếng Việt ngày nay như một chiếc cầu nối đưa văn hóa Việt Nam ra ngoài thế giới và góp phần đưa văn hóa thế giới đến với dân tộc Việt Nam. Có được diện mạo và có được một sức hút mãnh liệt như hiện nay, tiếng Việt cũng như nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới cũng trải qua bao thăng trầm cùng với dân tộc” (14).

Cũng vậy, khi thực dân Pháp xây dựng cầu Trường Tiền ở Huế với mục đích là phục vụ cho chiến tranh và khai thác thuộc địa chứ không có ý định phục vụ cho việc đi lại của người dân Việt Nam. Nhưng sau khi Pháp rút đi thì cầu Trường Tiền được người dân Huế tu bổ, tôn tạo và biến nó thành biểu tượng của xứ Huế. Vậy người dân xứ Huế nói riêng và người dân cả nước nói chung có nên biết ơn thực dân Pháp không? Tục ngữ Việt Nam có câu: “Ơn kẻ dữ không ơn chi người lành”. Bài đồng dao “Nhớ ơn”: “Ăn một bát cơm/ Nhớ người cày ruộng/ Ăn đĩa rau muống/ Nhớ người đào ao…” đáng để cho Nguyễn Đắc Xuân suy ngẫm!

Nhất định không đặt tên đường Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes, dù là đường lớn hay đường nhỏ

Nguyễn Đắc Xuân nói: “Đặt tên đường là vinh danh cho một nhân vật có công, chúng ta không thể phớt lờ đi được những vấn đề đó. Khi đã vinh danh thì phải vinh danh những người có công với đất nước, với dân tộc. Còn với hai nhân vật này (Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes- T/g) dù là đặt tên đường lớn nhỏ gì cũng không được, vì như thế là đã vinh danh họ”.

Không biết khi phát biểu câu này, Nguyễn Đắc Xuân có “uốn lưỡi” không? Ở TP. HCM tên giáo sĩ Alexandre de Rhodes được đặt cho một con đường trước Hội trường Thống Nhất. Vậy xin hỏi Nguyễn Đắc Xuân: Các đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam (đồng chí của Nguyễn Đắc Xuân) thuộc đảng bộ TP.HCM “lú” hết rồi sao mà lại đem tên của một tội đồ dân tộc đặt cho một con đường trang trọng ở TP.HCM?

Kết luận

Trong thời gian qua, đây đó trên đất nước Việt Nam đã có những Hội thảo về chữ quốc ngữ với sự tham dự của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử không mang “hận thù tôn giáo” và qua đó vinh danh các giáo sĩ có công trong việc sáng chế ra chữ quốc ngữ. Nhưng cũng có một số ít người mang tâm lý “hận thù tôn giáo” cố tình xuyên tạc công lao của các giáo sĩ đã có công trong việc sáng chế ra chữ quốc ngữ.

Theo tôi trong tương lai sẽ còn nhiều Hội thảo về chữ quốc ngữ và qua đó vinh danh các giáo sĩ có công trong việc sáng chế ra chữ quốc ngữ. “Tháng 12 tới, Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng sẽ tổ chức Hội thảo 100 năm tôn vinh chữ Quốc ngữ. Ông Hùng cho biết, các chuyên gia sẽ tiếp tục đánh giá về những cống hiến của hai giáo sĩ Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes, từ đó dư luận có cái nhìn khách quan hơn”. Lời phát biểu của ông Huỳnh Văn Hùng, Giám đốc Sở Văn hóa Thể Thao Đà Nẵng rất là hợp với câu ngạn ngữ: “ Chó sủa thì chó cứ sủa, đoàn người đi cứ đi”.

Thái độ bao dung, vị tha, biết ơn… là đức tính của những người Việt chân chính.

Nguyễn Văn Nghệ

Phú Lộc Tây – Thị trấn Diên Khánh – Khánh Hòa

_______

Chú thích

1- Bài viết: Đà Nẵng lấy ý kiến đặt tên đường hai giáo sĩ có công chế tác chữ Quốc ngữ- T/g Nguyễn Thành: baomoi.com/da-nang-lay-y-kien-dat-ten-duong-hai-giao-si-co-cong-che-tac-chu-quoc-ngu/c/32471693.epi

2- Tập đại thành: theo Từ điển Hán Việt của Trần Văn Chánh, Nxb Trẻ trang 2136 giải thích: “Góp hết lại, thu góp rộng rãi đầy đủ (thu góp các ý kiến, tài liệu, sách vở để dựng nên một học thuyết lớn, một tác phẩm lớn)”: 3- sachhiem.net/index.php?content=showrecipe&id=7387

xuandienhannom.blogspot.com/2019/11/ai-tri-an-ai-boi-bac-trong-coi-tran-ai-ai.html

4- Bài viết: Nho giáo và chữ Lễ có ‘trói buộc con người’ không? nghiencuuquocte.org/2019/06/26/nho-giao-va-chu-le-co-troi-buoc-con-nguoi-khong/

5- vi.wikipedia.org/wiki/Alexandre_de_Rhodes

6- sachhiem.net/index.php?content=showrecipe&id=7387

xuandienhannom.blogspot.com/2019/11/ai-tri-an-ai-boi-bac-trong-coi-tran-ai-ai.html

7- Bài viết: Bản thân chữ quốc ngữ “có tội” với dân tộc Việt Nam không?

nghiencuulichsu.com/2016/08/31/ban-than-chu-quoc-ngu-co-toi-voi-dan-toc-viet-nam-khong/

8- Bài viết: Alexandre de Rhodes và việc hội nhập văn hóa Việt Nam. T/g Mặc Giao

vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/alexander-de-rhodes-va-viec-hoi-nhap-van-hoa-viet-nam

9- Bài viết: Đạo cộng sản, T/g Mặc Giao

vietnamdaily.com/index.php?c=article&p=115656

10- Bài viết: Từ một câu chữ của Alexandre de Rhodes dẫn đến các dẫn dụng khác nhau. T/g Chương Thâu: talawwas.org/talaDB/showFile.php?res=7314&rb=0302

– Bài viết: Những kẻ kiến nghị đã dung tài liệu giả để vu khống. T/g Nhã Hoàng

xuandienhannom.blogspot.com/2019/11/nhung-ke-kien-ngh-dung-tai-lieu-gia-e.html

vi.wikipedia.org/wiki/Alexandre_de_Rhodes

11- Xem bài viết: Bản thân chữ quốc ngữ “có tội” với dân tộc Việt Nam không?

12- Bài viết: Nguyễn Văn Vĩnh với tiếng mẹ đẻ và chữ quốc ngữ. T/g Nguyễn Lân Bình: chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/nguyen-van-vinh-voi-tieng-me-de-va-chu-quoc-ngu.html

13- Bài viết: Nguyễn Văn Vĩnh với tiếng mẹ đẻ…

14- Bài viết: Bản thân chữ quốc ngữ “có tội” với dân tộc Việt Nam không?

Đảng đổi mới theo kiểu… học phong kiến

Bá Tân

8-5-2018

Hội nghị BCH trung ương VII (khóa 12) đang diễn ra tại Hà Nội, thảo luận và sẽ quyết định một số vấn đề quan trọng của đảng, của chế độ. Trong đó có vấn đề nhân sự, cán bộ lãnh đạo của đảng, nhất là cán bộ ở tầm chiến lược.

Tản mạn ngày ra đời Tuyên ngôn Phổ quát Nhân quyền

Trung Nguyễn

9-12-2019

Lại một ngày Nhân quyền Phổ quát 10/12 nữa tới, đánh dấu thêm một năm nữa trôi qua, người dân Việt Nam vẫn chưa được hưởng các quyền đương nhiên của con người mà cộng đồng quốc tế đã công nhận.