Phản biện vài điều của Quy định 214

  •  
  •  
  •  
  •  

Nguyễn Đình Cống

2-3-2020

Ngày 2/1/2020 Bộ Chính trị Đảng CSVN ban hành Quy định 214 về “khung tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí đánh giá cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý”.

QĐ 214 thay cho QĐ 90 năm 2017. Nó được ca ngợi có nhiều tiến bộ, thể hiện sự sáng suốt tuyệt vời. Người ta dự đoán rắng, với QĐ 214, Đảng CSVN sẽ có được một đội ngũ cán bộ cấp chiến lược đủ tài năng. Tôi đọc qua QĐ thấy không có gì đáng quan tâm. Nhưng đọc kỹ mới thấy buồn cười từ đầu chí cuối. Không đành giữ im lặng, cố viết vài lời phản biện, hy vọng người soạn thảo, người thông qua rồi ban hành QĐ và mọi người tìm thấy được điều gì đáng quan tâm, đáng vui cười hay không.

Ấn tượng đầu tiên là QĐ 214 quá dài, trên 1 vạn chữ, với nhiều nội dung trùng lặp và sáo rỗng, với nhiều tiêu chuẩn (TC) định tính và mơ hồ, rất khó đánh giá, rất dễ tùy tiện trong vận dụng. QĐ có TC cho 40 loại chức danh, từ Tổng bí thư, Chủ tịch nước đến các cán bộ của tỉnh, thành lại có nhiều thứ TC, như về chính trị tư tưởng, về đạo đức lối sống, về trình độ, về năng lực và uy tín, về sức khỏe.

Hình như Đảng CSVN mắc phải bệnh nghiện viết văn kiện. Phải chăng công lao, thành tích người soan thảo văn kiện được đánh giá bằng số chữ đã viết ra nên người ta cố viết cho thật dài. Năm 2017 vừa ra QĐ 90, chưa đến 3 năm lại ra QĐ 214, dài hơn, để thay thế (trong khi chỉ cần viết vài dòng điều chỉnh, bổ sung).

Tìm hiểu các đảng chính trị cầm quyền tại các nước dân chủ thấy rằng TC của họ vô cùng đơn giản, không có đảng nào có QĐ dài lê thê như QĐ của ĐCSVN.

Có 2 loại cán bộ. Loại được bầu và loại được chọn. Ở nhiều nước, loại được bầu như nghị sĩ, tổng thống, ứng cử tự do và chỉ có vài điều kiện đơn giản. Quan trọng nhất là thu thập được một số lượng chữ ký ủng hộ. Khi đã được vào danh sách ứng viên thì chỉ có một tiêu chuẩn duy nhất để trúng cử là được tín nhiệm cao của cử tri. Chính cử tri dựa vào tranh cử của họ để đánh giá và bỏ phiếu chứ chẳng có ai dựa vào TC do người khác đưa ra cả.

Ở tất cả các nước, với cán bộ được chọn, thì TC để xem xét là do người tuyển lựa quyết định, có thể phải thông qua một cá nhân hoặc tập thể nhỏ nào đó chứ chẳng cần có những quy định dài dòng.

Văn bản QĐ 214 chứa nhiều rác rưởi, có một số điều phản tiến bộ, phản khoa học. Để phản biện toàn bộ phải viết quá dài (*). Bài này tôi chỉ tập trung bàn luận TC của 5 chức danh quan trọng nhất, là Tứ trụ và thêm Thường trực Ban Bí thư.

Trước tiên QĐ đưa ra TC chung khá dài, TC của Ủy viên Ban chấp hành Trung ương, TC của Ủy viên Bộ chính tri rồi mới nêu ra TC của 5 chức danh.

TC của UV BCH Trung ương (mục 2.1) là phải đảm bảo những TC chung cho CB cao cấp, ngoài ra cần: “Tiêu biểu của Đảng về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực công tác. (Và còn thêm nhiều TC khác nữa)”.

TC chung của UV Bộ Chính trị (mục 2.2) là phải: “Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn của ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, đồng thời, cần có thêm các tiêu chuẩn Thật sự tiêu biểu, mẫu mực của Ban Chấp hành Trung ương về bản lĩnh chính trị;… (lược bớt một đoạn); đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh

Với 5 chức danh, về năng lực, phẩm chất, tuy có vài điểm khác nhau nhưng trùng lắp đáng kể. Mỗi qui định khá dài, tôi chỉ trích dẫn một vài câu. (Đoạn lược bớt được thay bằng … Xin đọc kỹ và so sánh TC của 5 chức danh để thấy rõ văn phong trùng lặp của QĐ).

Tổng Bí thư (mục 2.3): Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời, cần có những phẩm chất, năng lực: Có uy tín cao trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và nhân dân; là trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, … Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên. Trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương quyết định…

Chủ tịch nước (mục 2.4): Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời cần có những phẩm chất, năng lực: Có uy tín cao, là trung tâm đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và nhân dân. Có năng lực nổi trội, toàn diện trên các mặt công tác… Là trung tâm đoàn kết các lực lượng xã hội… Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên; trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương quyết định.

Thủ tướng chính phủ (mục 2.5): Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời, cần có những phẩm chất, năng lực: Có uy tín cao, là trung tâm đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và nhân dân. Có năng lực nổi trội toàn diện trên các lĩnh vực, …..Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên. trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương quyết định.

Chủ tịch quốc hội (mục 2.6): Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời cần có những phẩm chất, năng lực: Có uy tín cao, là trung tâm đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng, trong Quốc hội và nhân dân. Quyết liệt trong lãnh đạo, điều hành theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được phân công… Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên; trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương quyết định.

Thường trực Ban bí thư (mục 2.7): Bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời cần có những phẩm chất, năng lực: Có uy tín cao, là hạt nhân đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và trong toàn Đảng. Có trình độ lý luận chính trị cao, hiểu biết sâu rộng và giàu kinh nghiệm trong công tác… Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên; trường hợp đặc biệt do Bộ Chính trị quyết định.

Đã nêu ra rất nhiều TC rồi, nhưng còn đèo thêm một câu: Trường hợp đặc biệt… Phải chăng câu này nhằm tạo kẻ hở cho ai đó lợi dụng khi càn thiết.

Làm cấp trên phải kinh qua cấp dưới để có hiểu biết, có kinh nghiệm, nghe ra có vẻ hợp lý, nhưng đó là đối với những cán bộ có năng lực bình thường, họ tiến lên bằng cách trèo từng bậc. Với người có tài năng xuất chúng, cần để cho họ có những bước nhảy vượt cấp. Với TBT hoặc Thường trực Ban BT thì phải làm qua bí thư tỉnh, thành thuộc công tác Đảng, nhưng tại sao với Chủ tịch nước, với Thủ tướng lại không yêu cầu kinh qua các chức danh hành pháp (như Chủ tịch UBND tỉnh, thành).

Cũng là TC đoàn kết, nhưng 5 vị có 3 kiểu đoàn kết khác nhau: 1- là trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp; 2- là trung tâm đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, 3- là hạt nhân đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị. Trung tâm đoàn kết và hạt nhân đoàn kết có gì khác nhau. Cùng là đoàn kết BCH TƯ mà có nhiều trung tâm và hạt nhân liệu có sinh ra ba bè, bảy mối không.

Để ra TC chức danh phải chăng để cho người nào muốn làm việc ấy biết mà phán đấu, để ban tổ chức bầu cử biết khi lập danh sách ứng viên (loại bỏ người không đủ TC) và để cho cử tri biết mà lựa chọn khi bỏ phiếu.

Thực tế không phải và không cần như vậy. Khi bầu cử thực sự dân chủ, tự do, các ứng viên phải tranh cử. Khi tranh cử không ai trình bày đã đạt TC đến mức nào mà chủ yếu là trình bày chương trình và biện pháp hành động, còn cử tri lựa chọn người mình thích. Hình như không có cử tri nào đối chiếu từng TC khi bỏ phiếu. Đánh giá của họ là sự cảm nhân tổng hợp.

Nhân bất thập toàn. So sánh hai ứng viên với nhau, thường người này hơn về TC nọ mà kém thua về TC kia. Năm chức danh trên, cách gì rồi cũng phải bầu được 1 người cho mỗi chức danh, đó là người đạt số phiếu cao nhất dù cho có TC đạt cao, có TC đạt thấp hoặc không đạt. Đó là nói về lý thuyết chứ thực tế, đem 1 TC định tính ra để xét thì không có cách gì đánh giá ai đạt TC đó ở mức cao thấp ra sao.

Thí dụ, TC chung quan trọng nhất là: “Tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng, của quốc gia – dân tộc và nhân dân; kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đường lối đổi mới của Đảng. Có lập trường, quan điểm, bản lĩnh chính trị vững vàng; kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng, Cương lĩnh, đường lối của ĐảngLàm sao để đánh giá được, về TC này ai hơn kém nhau bao nhiêu. Phải chăng chỉ dựa vào cảm tính.

Để làm rõ bất hợp lý ẩn chứa, hãy xét 2 trường hợp sau. TH 1- Có 4 ứng viên một chức danh. Có 20 TC cho chức danh đó. Không có ứng viên nào đạt đủ 20 TC, mỗi ứng viên chỉ đạt 19, người thiếu TC này, kẻ thiếu TC kia. Thế thì cả 4 ứng viên không thể lọt vào danh sách đề cử. Không thể bầu chọn được ai cả. Phải chăng chức danh đó tam bỏ trống để chờ. Đó là lý thuyết suông, cách gì rồi cũng phải bầu ra 1 người. TH 2- Có 3 ứng viên cho chức danh với 15 TC. Cà 3 người đều đạt 15 TC ở mức cao. Không lẽ chọn cả ba. Chỉ được chon một thôi. Dựa vào đâu? Dựa vào cử tri thích ai nhiều hơn.

Thực tế ở VN trong nhiều năm qua không có sự tranh cử. Ai sẽ vào chức danh gì thì chưa bầu nhiều người đã biết trước kết quả. Đó là vì Bộ Chính trị đã chọn sẵn. Nếu thế thì bày ra TC mà làm gì, trong khi quan trọng nhất là được lòng BCT và TBT đương chức.

Ở Singapore, trước đây Lý Quang Diệu đề ra TC cho mọi quan chức chỉ gồm 4 chữ: Tài năng, Liêm khiết. Ông ta lập luận rằng, con người có tài năng và liêm khiết, khi được giao trọng trách họ sẽ tự mình nghĩ ra và làm được những thứ cần thiết, không việc gì phải có ai vạch ra trước cho họ. Cái kiểu vạch ra các nghị quyết dài dòng, các qui định lê thê chỉ là thể hiện ý định dùng suy nghĩ của vài cá nhân để thay cho sự sáng tạo của hàng triệu người có năng lực, có trách nhiệm. Đó chẳng qua là tính kiêu ngạo của kẻ kém trí tuệ. QĐ 214 là một dạng như vậy.

(*) Cơ quan nào muốn nghe phản biện toàn bộ QĐ 214 dưới góc độ khoa học, xin báo cho số ĐT 0389578620 hoặc địa chỉ: ndcong37@gmail.com, tôi xin đến thuyết trình.

Bình Luận từ Facebook

3 BÌNH LUẬN

  1. Khung tiêu chuẩn của LQD.là hợp lý tương đối nhưng hợp lý nhất thì phải
    thêm yêu nước thật sự,chứ không phải yêu đảng “cướp sạch” cả VN.
    Lúc cực kỳ nguy cấp này,muốn cứu nước khỏi tay giặc Tàu thì cần phải có
    đầy đủ 3 tiêu chuẩn nói trên còn những râu ria khác có tính đảng thì vất đi
    vì chúng không thèm đếm xỉa gì đến lợi ích của đất nước và dân tộc VN.

  2. – “TC chung quan trọng nhất là: “Tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng, của quốc gia – dân tộc và nhân dân; kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đường lối đổi mới của Đảng. Có lập trường, quan điểm, bản lĩnh chính trị vững vàng; kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng, Cương lĩnh, đường lối của Đảng “

    Tác giả thắc mắc “Làm sao để đánh giá được, về TC này ai hơn kém nhau bao nhiêu. Phải chăng chỉ dựa vào cảm tính?”

    – Theo tôi, quá dễ. Dựa vào hành động kiên quyết, dựa vào bản lĩnh – xem có dám giết dân, giết đồng đảng phản bội “lợi ích” của Đảng hay không!
    Đánh gía đủ tiêu chuẩn – không phải dựa vào cảm tính. Qua vụ Đồng Tâm – cái tiêu chuẩn Tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng ấy có thể đong đếm được – bằng xương máu của nhân dân!

    Đừng ai nhầm, tiêu chuẩn đảng viên của ĐCSVN là “trung thành với lý tưởng”!
    Lũ Lợn CSVN – chúng chỉ trung thành với LỢI ÍCH của chúng!

  3. Ui, tui cũng từng chấp bút soạn thảo những văn bản như vậy, có điều ở cấp… Khu phố. Mới đầu soạn tiêu chuẩn chung, sau đó tuỳ vị trí mà thêm các tiêu chuẩn đặc thù. Tuy nhiên sếp không chịu, bảo mày viết vậy sao lấy tiền được, phải viết riêng cho nó… dài ra. Thế là soạn cái tiêu chuẩn cao nhất là… Trưởng kp, sau đó… cọp và dán, rồi xoá bớt thế là xong

BÌNH LUẬN

Xin bình luận ở đây
Xin nhập tên của bạn ở đây