Hong Kong từ góc nhìn khác

  •  
  •  
  •  
  •  

Jackhammer Nguyễn

21-11-2019

Trận chiến tại Đại học Bách khoa Hong Kong là đỉnh điểm của cuộc cách mạng đòi dân chủ kéo dài gần nửa năm nay.

Người Việt Nam đặc biệt mẫn cảm với những hình ảnh liên tục đưa về từ Hong Kong, dẫn đến những lời ngưỡng mộ, chia sẻ, thương cảm,… ngập tràn các trang Facebook tiếng Việt, đặc biệt là hình ảnh các thiếu nữ Hong Kong, khi thì mệt nhoài sau một đợt trấn áp của cảnh sát, lúc thì bị còng tay dẫn đi trên nền trời đầy khói lửa,…

Dường như sự đồng cảm của người Việt với thanh thiếu niên Hong Kong bắt nguồn từ một kẻ thù chung, đó là Trung Hoa lục địa, kẻ đang âm mưu can thiệp ngày càng sâu vào Hong Kong, và… thềm lục địa Việt Nam.

Sự đồng cảm còn ở chỗ là nỗi khát khao dân chủ, đối với thanh thiếu niên Hong Kong là giữ cho được những gì còn lại, còn đối với người Việt Nam là chưa có những gì mình ao ước.

Đây đó cũng xuất hiện những bình luận trái chiều, trật chìa, nói rằng người Hong Kong đang tàn phá chính mình, bị “thế lực thù địch dẫn dắt”. Những bình luận ngu ngốc này không nhiều, nó là của những kẻ vừa mới được biết kem đánh răng là gì so với đồng chiêm cầu tỏm mới ngày hôm qua. Trong thời buổi điện tử này, sự ngu ngốc như vậy cũng là hiếm, không đáng để xem qua.

Tuy nhiên chúng ta thử nhìn câu chuyện Hong Kong từ những góc độ khác xem sao, vì công cuộc dân chủ hóa không chỉ là niềm cảm xúc với những giá trị nhân bản, mà còn đòi hỏi sự suy nghĩ tỉnh táo.

Những kẻ xâm lăng

Hong Kong sinh ra từ một cuộc xâm lăng. Cũng giống như Singapore, như Đông Dương, như Batavia (Indonesia), như các khu phố “Tây” Sài Gòn và Hà Nội.

Kẻ xâm lăng, với một trình độ xã hội cao hơn, đem đến cho kẻ bị xâm lăng những tiện ích mới về vật chất, những ý niệm mới về tinh thần. Hai điều quan trọng này bị chủ nghĩa dân tộc cực đoan (đôi khi pha trộn với cộng sản) giữa thế kỷ 20 che mờ mất. Mặc dù là những người dân thuộc địa, nhưng người Hong Kong bắt đầu biết đến tự do mà người Trung Hoa dưới đế chế nhà Thanh chưa bao giờ biết, cũng như những người dân Nam Kỳ thuộc địa hưởng tự do nhiều hơn những người sống dưới thời các quan lại triều Nguyễn ở đất bảo hộ Bắc và Trung kỳ.

Trong lịch sử loài người có rất nhiều ví dụ về những kẻ xâm lăng như vậy, như Napoleon chẳng hạn. Người bị các nhà dân tộc chỉ trích nặng nề lại là kẻ đem đến tinh thần khai phóng cho những vùng đất mà ông chinh phục, hay ảnh hưởng lên những kẻ thù của chính ông. Đâu phải ngẫu nhiên mà Người Đức Beethoven, người Anh Byron đều ca ngợi kẻ thù Napoleon của dân tộc họ.

Tuy nhiên, những người Trung Hoa chưa từng sống dưới “ách” thực dân Anh không hề biết điều đó, và trong cái không khí rất độc hại nửa dân tộc chủ nghĩa, nửa cộng sản, cộng thêm với hàng rào kiểm duyệt chưa từng thấy trong lịch sử loài người ở Hoa lục, thì chúng ta cũng đừng ngạc nhiên khi có những lời thóa mạ của những đám đông dân Hoa lục đối với đám đông người Hong Kong, nhân danh tinh thần yêu nước. Cũng có những người Việt Nam như thế.

Chủ nghĩa cộng sản mới của Bắc Kinh

Người ta vẫn đang tranh luận nhau là Hiến pháp Hong Kong hiện nay (basic law) là của ai đề ra? Vương quốc Anh, hay Đảng Cộng sản Trung Quốc?

Nếu như của người Anh đề ra, khi họ bắt đầu thương thuyết với Hoa lục từ những năm 1970, thì câu hỏi đặt ra là tại sau họ không thể chế hóa quyền tự do của người Hong Kong trước đó?

Nếu như người Tàu đề ra, thì Hong Kong quả là cái phòng thí nghiệm cho họ xem xét cận kề chủ nghĩa tư bản, ngay trong vòng kiểm soát của họ, không sợ ảnh hưởng đến đảng cầm quyền, vì qui mô giới hạn của lãnh thổ Hong Kong.

Sau hơn 20 năm, họ đã biết nhiều về chủ nghĩa tư bản, họ nắm được sức mạnh của những nhà tư bản, cũng như yếu huyệt của họ: tiền.

Theo phân tích của Andrew Nathan, một người am tường về Trung Quốc, trên tạp chí Foreign Affairs, thì Đảng Cộng sản Trung Quốc đã ban nhiều ơn mưa móc cho giới tài phiệt Hong Kong. Bên cạnh đó, sự phát triển của Thẩm Quyến, Thượng Hải đã làm cho vai trò cái nút tài chính của Hong Kong giảm sút.

Bắc Kinh tự tin hơn nhiều sau mấy chục năm làm quen với chủ nghĩa tư bản, họ thấy rằng những biến động xã hội như việc đang diễn ra ở Hong Kong có thể được chế ngự, như nước Pháp đã giải quyết cuộc nổi dậy của sinh viên năm 1968, hay là Occupy Wall Street của giới trẻ Mỹ mới cách đây vài năm. Họ không thể và không cần làm lại một Thiên An Môn. Năm 1989 họ còn quá lạ lẫm với một xã hội mở.

Dĩ nhiên để giải quyết cuộc khủng hoảng, xã hội và kinh tế, của Hong Kong không phải đơn giản. Đâu phải ngẫu nhiên mà giới trẻ Hong Kong tham gia cuộc nổi dậy nhiệt tình như vậy. Họ thấy trước tương lai ảm đạm của kinh tế Hong Kong, tương lai ảm đạm của việc làm, của nhà cửa đắt đỏ. Điều tương tự cũng đang ám ảnh Singapore, nơi có cấu trúc kinh tế gần giống với Hong Kong, và một thể chế cũng khá độc đoán.

Người Việt Nam làm gì đây?

Thế giới đổi thay rất nhiều từ khi chủ nghĩa cộng sản sụp đổ cách đây vỏn vẹn mới 30 năm. Trong suốt 30 năm ấy Trung Hoa cộng sản thay đổi nhiều nhất. Nhưng có một điều không đổi đó là sự toàn trị kiểu Trung Hoa (và nói rộng hơn là kiểu Đông Á), hình thành cả ngàn năm nay với những vị vua học trò của ông thầy cúng Khổng Tử.

Sự thay đổi về vật chất, cộng với sự bất biến về thể chế, cộng với nổi niềm bị phương Tây làm nhục cách đây hơn trăm năm, đã đưa đến một tham vọng đế quốc mới mà cũ. Mới là mới trong thế kỷ 21, cũ là những quan niệm đất đai lãnh thổ như của một triều đại thời trung cổ. Điều đáng ngại là tham vọng đế quốc đó được hậu thuẫn bởi một tỉ dân chưa bao giờ biết dân chủ là gì.

Người Việt chúng ta cũng chưa bao giờ biết dân chủ là gì, ngoại trừ 20 năm thử nghiệm và thất bại của Việt Nam Cộng hòa. Cho nên không ngạc nhiên khi chúng ta nghe ngóng những hình ảnh, tin tức từ Hong Kong với nhiều cảm xúc như vậy. Cảm xúc đến nỗi chúng ta ném hết cảnh sát Hong Kong vào chung một rọ với công an Trung Quốc. Chúng ta hãy nhớ lại cuộc nổi loạn vào năm 1996 của thuyền nhân Việt Nam tại trại tị nạn Hong Kong. Có đến 2000 người được huy động để trấn áp, và theo những ghi chép của báo chí thì họ đã bắn đến 1800 quả lựu đạn cay.

Chúng ta rất ghét Hoa lục, nhưng chúng ta lại dùng chữ Hán để viết bài ca ngợi cuộc nổi dậy Hong Kong, nào là Quang phục Hương Cảng (chứ không phải là Hong Kong), rồi mới đây tôi còn thấy đâu đó là Ngã Ái thủ túc (?), toàn là tiếng Hán Việt, nếu không muốn nói đấy toàn là tiếng Tàu.

Nếu những phân tích của Andrew Nathan là đúng, thì Hoa lục đã tạo nên một liên minh mà những người Hong Kong trẻ tuổi đòi dân chủ rất khó tấn công, đó là sự móc ngoặc giữa đám tư bản đỏ Hoa lục và giới tài phiệt Hong Kong.

Hãy nhìn những tòa cao ốc ở Hà Nội và Sài Gòn, giới tài phiệt đỏ ngày càng mạnh, mà chẳng phải người đàn bà giàu bậc nhất Sài Gòn, nhà đầu tư địa ốc Trương Mỹ Lan, cũng là một người Hong Kong hay sao?

Jackhammer Nguyễn, từ San Francisco

Bình Luận từ Facebook

6 BÌNH LUẬN

  1. Hehe thằng jacKit nguyễn láu cá thật. Thiệt tình mà nói jacKits nguyễn bậc thầy so với nhóm trí thức xhcn về láu cá.
    Xem ra KHÓ VÔ CÙNG TỔ QUỐC TA ƠI và dễ vô cùng tổ cuốc đã rơi

  2. Tác giả viết một bài quá dở, rối rắm, chuyện nọ xọ chuyện kia và như một người bàng quang về cái tính chất man rợ thô bạo khủng bố của bọn quỷ mất nhân tính- điều khiển bởi Chinazi mà người dân Hongkong vì tương lai tự do đang thu hẹp lại – phải đứng lên. Và thế giới phải phẫn nộ!
    Góc nhìn khác của tác giả về Tiền và tư bản đang bị chính Trung Cẩu học được và “chơi lại” thế giới tự do không mới. Có gọi là tư bản man rợ toàn trị không? Sao không nói luôn?
    Nhận định chẳng đen mà cũng chẳng trắng, giống nước vo gạo. Chán!

  3. Trich : “Người Việt chúng ta cũng chưa bao giờ biết dân chủ là gì, ngoại trừ 20 năm thử nghiệm và thất bại của Việt Nam Cộng hòa.”

    Viết như trên dễ bị hiểu lầm là VNCH đã thất bại trong cuộc thử nghiệm dân chủ, viết như trên không nêu lên được sự thật, trong khi sự thật là nền dân chủ của VNCH, đang phát triển tốt đẹp, đã bị bọn cộng sản Mao ít Bắc kỳ tay sai giặc Tàu & giao chỉ quận vương hồ chí minh & trí thức xã hội chủ nghĩa & trí thức Hà Nội sĩ phu Bắc Hà phá hoại & tiêu diệt

    viết cho đúng, phải là:

    “Người Việt chúng ta cũng chưa bao giờ biết dân chủ là gì, ngoại trừ 20 năm ở Việt Nam Cộng hoà, đang phát triển ngày càng tốt đẹp thì bị phá hoại & tiêu diệt bởi cộng sản Mao ít Bắc kỳ & giao chỉ quận vương hồ chí minh/Lê chiêu thống 1955/Trần Ích Tắc 1950/việt gian Nguyễn ái quốc 1946 & trí thức xã hội chủ nghĩa & trí thức Hà Nội sĩ phu Bắc Hà các loại như Nguyễn Trung, Tương Lai, Nguyên Ngọc, Khắc Mai, Thanh Vân, Cù Vũ, Văn Trang, Chu Hảo…..

    Núp dưới mấy cái sex toy hồ chí minh, quơ quơ mấy cái bả chó hồ chí minh, trí thức xã hội chủ nghĩa các loại tiến hành tội ác & tội phản quốc mang tên “giải phóng & thống nhất” qua đó trí thức xã nghĩa & trí thức Hà Nội sĩ phu Bắc hà Nguyễn Trung, Tương Lai, Nguyên Ngọc, Khắc Mai, Thanh Vân, Cù Vũ, Văn Trang, Chu Hảo…, đánh thuê cho giặc Tàu, vác súng đạn giặc Tàu lùng sục khủng bố & thảm sát hàng triệu hàng triệu người Nam, phục vụ giặc Tàu phủ lá cờ búa liềm tội ác lên Hòn Ngọc Viễn Đông, mở rộng kéo dài địa bàn Bắc thuộc đỏ & chế độ cộng sản Mao ít tội ác từ Hà Nội đỏ xuống phía nam vĩ tuyến 17,

    qua đó trí thức xã hội chủ nghĩa & trí thức Hà Nội sĩ phu Bắc tiêu diệt những quyền căn bản của người dân VNCH, quyền tư hữu, quyền lập hội, quyền nghiệp đoàn, quyền tự trị đại học, quyền ra báo tư nhân, quyền biểu tình, bản Hiến pháp thực ( thực = chính quyền và người dân cùng tôn trọng & bảo vệ) chủ trương tam quyền phân lập, nền tư pháp độc lập, nền giáo dục nhân bản dân tộc khai phóng, quyền được tiếp cận với mọi nguồn thông tin về mọi phương diện kinh tế, văn hoá giáo dục, văn học nghệ thuật trên thế giới,

    từ đó VNCH bị cột chung với Bắc kỳ cộng sản xã nghĩa độc tài tàn ác tay sai giặc Tàu, càng ngày càng bị tụt hậu về mọi phương diện đạo đức, văn hoá, giáo dục, kính tế chính trị…

    lãnh thổ quốc gia càng ngày càng bị thu hẹp, bị cộng sản hồ chí minh thay phiên nhau, học tập và làm theo giao chỉ quận vương hồ chí minh cắt xẻ lãnh thổ & biển đảo Việt Nam dâng cho giặc Tàu hòng mong được giặc Tàu bảo kê & chống lưng đỡ đầu, như đã chống lưng đỡ đầu & bảo kê cho giao chỉ quận vương hồ chí minh, cho được lâu đài làm tay sai giặc Tàu & làm đầu nậu trấn lột đất nước dân tộc Việt Nam

  4. Tôi có đọc bài “How China Sees the Hong Kong Crisis: The Real Reasons Behind Beijing’s Restraint” của Andrew J. Nathan trên tạp chí Foreign Affairs; bài đăng ngày 30 tháng 9, 2019. Đây đúng là một góc nhìn khác — một góc nhìn cố gắng xếp theo hướng của Bắc Kinh để hiểu Bắc Kinh. Theo tôi, quan điểm của Nathan có giá trị vì đã dự báo đúng những diễn biến chính tại Hong Kong từ ngày bài phân tích của ông xuất hiện đến nay: Bắc Kinh không đưa quân vào Hong Kong vì chính Tập Cận Bình bác bỏ giải pháp đó, và người biểu tình Hong Kong rốt cuộc sẽ đi tới sử dụng bạo lực.

    Đáng chú ý, không có chỗ nào trong bài của Nathan xem Hong Kong như là một thí nghiệm kiểu bỏ trong lọ kín và bây giờ đã sắp đến thời điểm cuộc thí nghiệm phải chấm dứt. Bài này của Jackhammer Nguyễn chẳng những khẳng định Hong Kong chẳng qua chỉ là cuộc thí nghiệm của Bắc Kinh, mà còn “phê” rằng sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa cũng chỉ là kết thúc của một cuộc “thử nghiệm dân chủ” thất bại.

    Dân chủ không phải là một cuộc thí nghiệm. Ngay cả những kẻ cầm quyền tối cao ở Bắc Kinh, như Tập Cận Bình ngày nay hay Đặng Tiểu Bình hồi Hong Kong mới được trao trả về cho Trung Quốc, cũng không dám nhận Hong Kong là một cuộc “thử nghiệm dân chủ” của họ. Họ Đặng trên thực tế đã cho người dân Hong Kong một thời hạn khá lâu, mà theo Nathan là, để thích nghi dần với nếp sống chính trị của Trung Quốc. Hong Kong là một thực tại lịch sử đối với người Trung Hoa.

    Nền dân chủ với nhiều thiếu sót của Việt Nam Cộng Hòa cũng đã từng là một thực tại lịch sử của người Việt Nam. Trong đó người Việt miền Nam đã sống thật chứ chẳng ai chấp nhận khái niệm sống “thử nghiệm” cả.

    • Có lẽ tác giả dùng từ “thử nghiệm” khi đứng ở một khoản lùi xa. Chúng ta vẫn gọi cuộc cách mạng tháng 10 và sự hình thành khối cộng sản sau đó là “thực nghiệm cộng sản.”

  5. Các bàn luận đều không lạc đề. Chỉ Trừ 1
    Ruồi liên quan hố xí lộ thiên. Hàng ngày không lui tới nơi này không chịu được. Thằng này giống hệt bọn CS căm ghét trí thức. Chuyện gì nó cũng lái về não trạng căm ghét trí thức.

BÌNH LUẬN

Xin bình luận ở đây
Xin nhập tên của bạn ở đây